Đền An Mạ, chốn linh thiêng giữa lòng hồ Ba Bể đẹp như tranh

1 Hòn đảo An Mạ, nơi đền An Mạ tọa lạc trông như thế nào?

Ngồi trên thuyền lướt qua hồ Ba Bể, mình đã nhìn thấy đảo An Mạ từ xa trước khi thuyền cập bến. Đảo An Mạ là một hòn đảo đá vôi, cao khoảng 30m so với mực nước hồ, có hình dáng như con ngựa đang lội nước, khum hình mái rùa, khắp đảo phủ xanh cây cối. Nhìn từ xa, cái dáng xanh mướt nổi lên giữa mặt hồ phẳng lặng trông thật thơ mộng.

Bước lên đảo, mình leo lên những bậc đá để vào khuôn viên ngôi đền. Xung quanh là cây cổ thụ bao phủ, ánh sáng lọc qua lá tạo ra cái không khí yên tĩnh khác hẳn với ồn ào bên ngoài.

Trên đảo có ngôi đền An Mạ, là ngôi đền cổ được trùng tu vào năm 2006. Mái đền lợp ngói vẩy rồng, trước đây được làm bằng gỗ, sau khi trùng tu thì một số phần đã được bê tông hóa. Nhìn tổng thể, ngôi đền vẫn giữ được vẻ trầm mặc của một công trình tín ngưỡng lâu đời.

Điều mình thấy thú vị là ý nghĩa ẩn sau kích thước của ngôi đền. Đền có chiều dài 9m, chiều rộng 6m, tổng diện tích 54m2, con số tượng trưng cho 54 dân tộc anh em trên mảnh đất hình chữ S. Đúng là một chi tiết nhỏ nhưng đầy tâm ý.

Đền An Hạ thờ Tam Tòa Thánh Mẫu, Ngọc Hoàng Đại Đế, Chúa Sơn Trang và Đức Thánh Trần. Người hướng dẫn giới thiệu thêm với mình rằng đây là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương từ bao đời nay, không đơn thuần chỉ là điểm tham quan cho khách vãng lai.

2 Câu chuyện lịch sử đằng sau cái tên "An Mạ"

Phần mình thấy ấn tượng nhất thực ra là câu chuyện lịch sử mà người dân địa phương vẫn truyền lại. Tên gọi An Mạ không phải ngẫu nhiên.

Tương truyền, đền là nơi thờ các trung thần nhà Mạc trong cuộc chiến tranh Lê - Mạc cuối thế kỷ XVI đầu thế kỷ XVII. Nhà Mạc sau khi thua trận đã rút quân về Cao Bằng bằng đường thủy đi trên sông Năng. Đến động Puông thì bị quan quân nhà Lê tập kích, để giữ khí tiết, các vị trung thần đã gieo mình xuống sông Năng. Sau đó, xác các vị trung thần đã trôi ngược về đảo An Mạ.

Người dân vì lo sợ nhà Lê sẽ tàn phá nên đã đọc trệch tên đi thành An Mã. Mình nghe xong mà cứ thẫn thờ mãi, không ngờ một hòn đảo nhỏ giữa hồ lại ẩn chứa một câu chuyện bi tráng như vậy.

Tên An Mạ mang hai nghĩa: nghĩa thứ nhất là "ngựa", vì từ trên cao nhìn xuống hòn đảo giống như một chiếc yên ngựa; nghĩa thứ hai là "mồ yên mả đẹp", nơi an nghỉ cuối cùng của các vị trung thần nhà Mạc.

3 Điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân quanh hồ

Đền An Mạ không chỉ là chốn linh thiêng với khách thập phương mà còn gắn bó rất mật thiết với đời sống người dân ở đây. Cứ vào mùng một âm lịch hàng tháng, người dân quanh hồ thường lên đảo để thắp hương cầu tài, cầu lộc, cầu bình an và hạnh phúc cho bản thân lẫn gia đình.

Mình đến vào một buổi sáng thường, không phải ngày lễ, mà vẫn thấy vài ba người dân địa phương tự chèo thuyền nhỏ vào thắp hương.

Ngày lễ trọng đại của đền được tổ chức vào ngày mùng 6/2 âm lịch. Đây cũng là nơi tổ chức nghi lễ rước thần linh từ đền tới bản Bó Lù để tổ chức hội xuân Ba Bể vào ngày mùng 10 tháng Giêng âm lịch hàng năm với nhiều hoạt động tái hiện phong tục, tập quán và trò chơi dân gian đặc sắc của địa phương.

Vào mỗi dịp mùng 10 tháng Giêng, tại đây còn tổ chức lễ hội Lồng Tồng, một lễ hội vô cùng đặc sắc của người dân tộc Tày ở vùng hồ Ba Bể, thu hút rất nhiều du khách thập phương. Nếu bạn có dịp ghé vào đúng thời điểm này, chắc chắn sẽ là một trải nghiệm khó quên.

4 Đứng trên đảo nhìn ra bốn phía hồ Ba Bể

Sau khi thắp hương, mình đứng lại một lúc ở mép đảo nhìn ra phía hồ. Từ đền An Mạ, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm cảnh quan thiên nhiên vùng hồ Ba Bể, lắng nghe tiếng chim muông thánh thót hòa với tiếng gió rừng, hay tìm một góc tĩnh lặng ngắm những đàn cá nhỏ tung tăng bơi lội.

Mình đứng ở đó khá lâu mà không thấy chán. Không khí ở đây thật ra không huyên náo như nhiều điểm du lịch khác mà rất bình yên.

5 Những điều cần biết trước khi ghé đền An Mạ

Nếu bạn đang lên kế hoạch cho chuyến Ba Bể sắp tới, mình có mấy lưu ý nhỏ từ chuyến đi của mình:

• Đền An Mạ nằm trên đảo giữa hồ, bạn có thể lên đảo bằng cầu phao hoặc bằng thuyền. Bạn có thể thuê thuyền từ bến chính của hồ Ba Bể, thường đi theo lịch trình tham quan chung của các tour trong ngày.
• Nên mặc trang phục kín đáo, lịch sự khi vào đền vì đây là nơi thờ tự thực sự, không chỉ là điểm check-in.
• Trên đảo không có dịch vụ bán đồ ăn hay nước uống, vì vậy hãy chuẩn bị trước từ thuyền hoặc từ đất liền.
• Mang theo nhang để thắp là một cử chỉ được người địa phương trân trọng.

Tham quan đền An Mạ, mình cảm nhận được sự hòa quyện giữa cảnh thiên nhiên kỳ vĩ, câu chuyện lịch sử đầy bi tráng và không khí tín ngưỡng yên bình của người dân nơi đây. Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến đi Ba Bể, đừng bỏ qua điểm dừng chân này. Đền An Mạ chính là nơi lý tưởng để thoải mái thả mình vào với thiên nhiên và để cho lòng lắng lại. Bên cạnh đó đừng quên mang theo một chiếc balo gọn nhẹ, đủ chỗ cho bộ đồ lịch sự vào đền, vài món đồ khô ăn trên thuyền và máy ảnh để lưu lại những khoảnh khắc giữa lòng hồ nhé!