Trước khi lên đường, mình có tìm hiểu về tình hình hành chính mới của khu vực này để tiện định hướng. Xã Kiến Thụy mới chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025, được hình thành từ việc hợp nhất thị trấn Núi Đối và các xã Thanh Sơn, Thuận Thiên, Hữu Bằng, Kiến Hưng thuộc huyện Kiến Thụy cũ. Trụ sở UBND xã Kiến Thụy mới đặt tại số 8 Mạc Thái Tổ, chính là địa chỉ trụ sở huyện Kiến Thụy cũ.

Tuy nhiên, bài viết này mình chia sẻ trải nghiệm và các địa điểm du lịch ở toàn bộ phạm vi huyện Kiến Thụy trước sáp nhập, vì đó là vùng đất mình đã thực sự đặt chân khám phá.

Khu vực xã Kiến Thụy ngày nay

Kiến Thụy là huyện ngoại thành Hải Phòng, nổi bật với các di tích lịch sử, làng cổ và không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống. Không ồn ào hay đông đúc, địa điểm du lịch Kiến Thụy phù hợp cho những chuyến đi nhẹ nhàng, kết hợp tham quan đình, đền, khu tưởng niệm và trải nghiệm nhịp sống làng quê ven đô.

Điều khiến Kiến Thụy đặc biệt hơn những huyện ngoại thành khác chính là lịch sử của nó. Huyện Kiến Thụy là miền trầm tích Dương Kinh một thuở của Vương triều nhà Mạc, là nơi ẩn chứa nhiều di tích lịch sử văn hóa gắn với quá trình tạo lập, khai khẩn và dựng xây cuộc sống của các thế hệ người dân từ hàng nghìn năm qua.

Du lịch Kiến Thụy Hải Phòng với 7 điểm đến không thể bỏ qua 2

Không gian đồng quê yên bình của huyện Kiến Thụy. Ảnh minh họa: CafeF

Đây là nơi mình đến đầu tiên và dành nhiều thời gian nhất.

Khu tưởng niệm Vương triều nhà Mạc nằm tại xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy, là công trình lịch sử quan trọng gắn với triều đại nhà Mạc trong lịch sử Việt Nam. Không gian khu tưởng niệm được quy hoạch trang nghiêm, phản ánh vai trò của Kiến Thụy trong giai đoạn hình thành và phát triển của vương triều này.

Vương triều Mạc bắt đầu khi Mạc Đăng Dung, người làng Cổ Trai, huyện Nghi Dương, trấn Hải Dương, nay là làng Cổ Trai, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy, đăng quang năm 1527, đóng đô ở Thăng Long và lấy Hải Dương làm Dương kinh, tức kinh đô thứ hai, lập cung điện ở Cổ Trai.

Trọng tâm của khu tưởng niệm là nhà chính điện được làm trên nền móng của Điện Tường Quang. Phần mái được xây dựng bờ nóc, bờ chảy trên có đắp lưỡng long chầu nguyệt, đao mái được đắp hoa lá, mái lợp ngói mũi hài phục chế. Nhà chính điện có tổng diện tích 586,19 m², được xây dựng theo kiến trúc truyền thống của công trình lịch sử văn hóa thời Mạc.

Tại đây còn lưu giữ nhiều cổ vật quý giá, đặc biệt là thanh Định Nam Đao hơn 500 năm tuổi đặt trong chính điện. Đến với khu tưởng niệm, du khách còn được thưởng thức Mạc trà, nét văn hóa độc đáo gắn liền với Thái Tổ Mạc Đăng Dung.

Mình ngồi uống Mạc trà trong khuôn viên, nhìn quanh những mái đao cong vút và cảm giác mình đang được kết nối với một giai đoạn lịch sử mà sách giáo khoa phổ thông chưa kể đủ.

Du lịch Kiến Thụy Hải Phòng với 7 điểm đến không thể bỏ qua 3

Khu tưởng niệm Vương triều nhà Mạc với kiến trúc truyền thống. Ảnh minh họa: Báo Lao Động

Đền Mõ xã Ngũ Phúc huyện Kiến Thụy là nơi thờ Công chúa Quỳnh Trân đời nhà Trần, được Nhà nước công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1992.

Đền Mõ nằm tại xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng, cách trung tâm huyện khoảng 4 km. Với vị trí sát đường quốc lộ, nơi đây rất thuận tiện cho du khách di chuyển và tham quan. Đền thờ Công chúa Quỳnh Trân, con gái vua Trần Thánh Tông, người đã có công lớn trong việc khai hoang, phát triển nông nghiệp và truyền bá Phật pháp tại vùng đất này.

Đền Mõ mang phong cách kiến trúc truyền thống "Tiền nhất hậu đinh", với ba tòa nhà chính: tiền đường, đại bái và hậu cung. Điểm nhấn là cửa gỗ lim kiểu cửa tùng cung khách, tạo vẻ đẹp tinh xảo, vững chắc cho không gian linh thiêng.

Điều mình ấn tượng nhất không phải kiến trúc mà là cây gạo đại thụ giữa sân. Cây gạo cổ thụ hơn 700 năm tuổi, tương truyền do Công chúa Quỳnh Trân trồng, là biểu tượng độc đáo của Đền Mõ. Mỗi mùa hoa nở, sắc đỏ rực rỡ của cây thu hút đông đảo du khách. Cây được công nhận là Cây di sản Việt Nam. Đền còn là một quần thể sinh động, hiện còn lưu giữ 11 bản sắc phong của các triều đại phong kiến ghi nhận công lao đức hạnh của Công chúa, từ triều vua Trần Anh Tông năm 1314 đến Khải Định năm 1924.

Du lịch Kiến Thụy Hải Phòng với 7 điểm đến không thể bỏ qua 4

Cây gạo đại thụ hơn 700 năm tuổi trong khuôn viên đền Mõ, tương truyền do Công chúa Quỳnh Trân trồng. Ảnh minh họa: Thành đoàn Hải Phòng

Làng cổ Kẻ Giai là ngôi làng lâu đời nằm trên địa bàn huyện Kiến Thụy, vẫn giữ được nhiều nét sinh hoạt truyền thống của làng quê Bắc Bộ. Cấu trúc làng với đình, đường làng và không gian sinh hoạt cộng đồng phản ánh rõ đời sống văn hóa nông thôn Hải Phòng.

Mình đi bộ dọc theo các con đường làng nhỏ, nghe tiếng gà, tiếng trẻ con, cảm giác hoàn toàn tách biệt khỏi nhịp sống thành phố dù chỉ cách trung tâm Hải Phòng không quá xa. Du khách ghé thăm làng cổ Kẻ Giai có thể dạo bộ, quan sát nhịp sống địa phương và tìm hiểu phong tục tập quán.

Du lịch Kiến Thụy Hải Phòng với 7 điểm đến không thể bỏ qua 5

Làng cổ Kẻ Giai cổ kính rêu phong đậm nét làng quê Bắc Bộ. Ảnh minh họa: Le Thanh Hai

Đình làng Văn Cao là một trong những công trình kiến trúc truyền thống tiêu biểu tại huyện Kiến Thụy. Đình gắn liền với đời sống sinh hoạt cộng đồng, phản ánh nét văn hóa làng xã lâu đời của vùng đồng bằng ven biển Hải Phòng.

Khi ghé thăm, du khách có thể tìm hiểu về kiến trúc đình làng, các sinh hoạt lễ hội và phong tục địa phương. Mình ghé vào buổi sáng, khi mấy cụ cao tuổi đang ngồi trò chuyện trong sân đình. Đó là kiểu cảnh mà mình thấy ít còn gặp ở những đô thị đang phát triển nhanh.

Chùa Đại Trà nằm trên địa bàn xã Đại Trà, huyện Kiến Thụy, là công trình gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người dân địa phương. Chùa mang kiến trúc truyền thống và là nơi tổ chức các nghi lễ, lễ hội của làng.

Du khách khi tham quan chùa Đại Trà có thể kết hợp tìm hiểu về lịch sử làng xã và các giá trị văn hóa bản địa. Kiến trúc ở đây còn giữ được nhiều chi tiết điêu khắc gỗ tinh xảo theo lối cổ, rất đáng để quan sát kỹ.

Du lịch Kiến Thụy Hải Phòng với 7 điểm đến không thể bỏ qua 6

Chùa Đại Trà là cửa ngõ phía Bắc của kinh đô Dương Kinh xưa. Ảnh minh họa: Báo Lao Động

Đền thờ Liệt sĩ huyện Kiến Thụy là công trình tưởng niệm nhằm ghi nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc. Không gian đền được xây dựng trang nghiêm, là nơi diễn ra các hoạt động tưởng niệm và sinh hoạt truyền thống.

Đây là điểm tham quan mang ý nghĩa lịch sử và giáo dục, thường được kết hợp trong hành trình khám phá các địa điểm du lịch tại Kiến Thụy. Mình ghé vào buổi chiều, thắp nén nhang và dành một khoảnh khắc lặng yên trước khi tiếp tục hành trình.

Kiến Thụy không phải điểm du lịch biển hay nghỉ dưỡng sôi động mà phù hợp với các chuyến tham quan văn hóa, di tích và trải nghiệm làng quê. Du khách có thể ghé thăm quanh năm.

Mình nghĩ mùa xuân từ tháng 1 đến tháng 3 âm lịch là lý tưởng nhất vì trùng với mùa lễ hội các đình đền, không gian sinh hoạt tâm linh rộn ràng hơn thường ngày. Mùa thu thời tiết mát mẻ cũng rất thích hợp để đi bộ tham quan nhiều địa điểm liên tiếp.

Du lịch Kiến Thụy Hải Phòng với 7 điểm đến không thể bỏ qua 7

Không khí lễ hội vật cầu làng Kim Sơn ở Kiến Thụy vào mùa xuân. Ảnh minh họa: Lê Tân

Kiến Thụy nằm ở phía Đông Nam thành phố Hải Phòng, kết nối với trung tâm bằng hệ thống đường bộ khá thuận tiện. Các địa điểm du lịch Kiến Thụy phân bố rải rác theo xã, nên việc di chuyển cần được sắp xếp hợp lý.

Mình thuê xe máy từ trung tâm Hải Phòng và đây là lựa chọn tốt nhất cho kiểu hành trình ghé nhiều điểm nhỏ trong ngày. Di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô cá nhân giúp chủ động thời gian và dễ ghé nhiều điểm. Việc kết hợp các điểm gần nhau và dùng bản đồ số giúp tránh đi nhầm đường làng nhỏ rất hiệu quả.

Du lịch Kiến Thụy Hải Phòng với 7 điểm đến không thể bỏ qua 8

Đường thông thoáng ở Kiến Thụy, thuận tiện di chuyển bằng xe máy và cả xe hơi. Ảnh minh họa: CafeF

Ẩm thực tại Kiến Thụy mang đậm nét sinh hoạt đời thường của vùng ven đô Hải Phòng. Du khách chủ yếu trải nghiệm các quán ăn địa phương, món ăn quen thuộc và không gian giản dị. Mình ăn trưa tại một quán cơm nhỏ gần khu tưởng niệm nhà Mạc, đồ ăn đơn giản nhưng ngon và rẻ, đúng kiểu bữa cơm quê thật thụ.

Với hệ thống di tích gắn liền lịch sử vương triều nhà Mạc, làng cổ lâu đời cùng các điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, Kiến Thụy mang đến góc nhìn khác về du lịch Hải Phòng. Và cụm di tích liên quan đến nhà Mạc ở Dương Kinh gồm các di tích: Từ đường họ Mạc, khu tưởng niệm các vua nhà Mạc, chùa Trà Phương, chùa Nhân Trai, đền và chùa Hòa Liễu vừa được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt trong đợt xếp hạng năm 2025, cho thấy giá trị của vùng đất này ngày càng được ghi nhận rộng rãi hơn.

Nếu bạn đang tìm một chuyến đi cuối tuần từ Hà Nội hay ngay trong Hải Phòng mà muốn thứ gì đó khác biệt, nhẹ nhàng và có chiều sâu, hãy thử đặt chân về Kiến Thụy một lần. Hành trình Kiến Thụy của mình gọn nhẹ, chủ yếu đi xe máy trong ngày. Nhưng nếu bạn kết hợp ở lại Hải Phòng qua đêm để khám phá thêm, một chiếc vali kéo nhỏ gọn, bánh xe trơn và khóa chắc chắn sẽ là người bạn đồng hành lý tưởng cho cả hành trình từ ga tàu hay bến xe về tới nơi lưu trú.