Du lịch Iraq đến trung tâm vùng Lưỡng Hà cổ đại đầy bí ẩn

1 Du lịch Iraq có gì?

Quá khứ của Iraq thường gợi nhắc đến những dòng tin tức đầy biến động. Từ cuộc chiến những năm 1980, chiến tranh Vùng Vịnh đầu thập niên 1990, đến sự kiện năm 2003 và giai đoạn bất ổn do ISIS chiếm đóng năm 2014. Tuy nhiên, quốc gia này đã thay đổi rất nhiều trong những năm gần đây. Tình hình an ninh cải thiện rõ rệt và trở nên ổn định hơn. Dù không có quốc gia nào an toàn tuyệt đối, nơi đây hiện là một điểm đến tương đối an toàn cho du khách phương xa.

Khi đặt chân đến đây, mình cảm nhận được bầu không khí khá thư thái. Những gia đình bản địa vui vẻ tụ họp tại các công viên ở Baghdad. Đất nước đang mở cửa để đón nhận làn sóng khách ghé thăm. Sự hiện diện của hệ thống an ninh nghiêm ngặt cùng các trạm kiểm soát dày đặc giúp giảm thiểu tối đa các nguy cơ rủi ro.

2 Kinh nghiệm du lịch Iraq hữu ích

2.1 Thủ tục visa và những quy định nhập cảnh bắt buộc

Hành trình chinh phục Iraq đòi hỏi bạn phải nắm rõ quy định về thị thực. Hiện tại có hai loại visa riêng biệt dành cho vùng Iraq Liên bang và vùng tự trị Kurdistan. Nếu bạn có kế hoạch khám phá cả hai nơi, kinh nghiệm của mình là hãy nhập cảnh vào vùng Iraq Liên bang trước. Tấm nhãn visa dán tại đây sẽ có giá trị cho phép bạn di chuyển hợp pháp sang cả vùng Kurdistan. Ngược lại, nếu bạn chọn đi Kurdistan trước, bạn sẽ phải tốn hai lần chi phí cho hai loại visa khác nhau.

Đối với thị thực Iraq Liên bang, bạn cần tiến hành đăng ký trực tuyến trước khi khởi hành. Khi truy cập hệ thống, hãy chọn mục "Evisa direct" thay vì mục tạo hồ sơ cá nhân.

Mức phí thị thực du lịch (Visit visa): Loại này có giá 115 USD, thời hạn hiệu lực là 60 ngày kể từ ngày cấp và cho phép thời gian lưu trú tối đa là 30 ngày.

Mức phí thị thực thông thường (Ordinary visa): Loại này có giá 160 USD với các điều kiện tương tự nhưng thời gian lưu trú được kéo dài hơn.

Hệ thống đã bao gồm bảo hiểm y tế bắt buộc trong mức phí này. Thông thường kết quả sẽ có sau 48 giờ, nhưng mình khuyên bạn nên nộp đơn trước hai tuần để phòng hờ mọi sự cố.

2.2 Phương tiện di chuyển công cộng

Hệ thống giao thông công cộng tại Iraq vận hành tương đối ổn định nếu bạn chấp nhận được việc giờ giấc có thể bị hoãn. Các loại xe khách và xe taxi chung thường tập trung tại các bến xe lớn (garage).

Xe taxi chung (Share taxi): Thường là các dòng xe Dodge hoặc GMC cỡ lớn, chở từ 4 đến 7 hành khách và tính tiền theo từng ghế ngồi. Bạn cũng có thể thương lượng giá để bao trọn một chiếc Dodge nếu muốn không gian riêng tư. Mình ưu tiên chọn dòng xe GMC vì chúng di chuyển nhanh, mang lại cảm giác an toàn và thoải mái hơn hẳn.

Xe buýt nhỏ (Minibus/Coaster): Chuyên chạy các tuyến có cự ly trung bình và dài.

Một điểm cộng rất lớn khi trải nghiệm di chuyển tại đây là các tài xế hoàn toàn không có tình trạng chèo kéo, ép khách hay tự ý nâng giá vô tội vạ đối với người nước ngoài. Chỉ cần nói rõ điểm đến, những người dân tại bến xe sẽ nhiệt tình chỉ cho bạn đúng chiếc xe cần đi. Đối với việc di chuyển trong nội đô các thành phố lớn mình đã tải sẵn hai ứng dụng gọi xe công nghệ là Careem và Baly để sử dụng một cách thuận tiện.

2.3 Quy tắc trang phục và nét đẹp văn hóa bản địa

Văn hóa trang phục tại Iraq đòi hỏi sự tôn trọng tuyệt đối từ du khách. Đối với nam giới, bạn cần tránh việc mặc quần đùi hay các loại áo ba lỗ khi ra đường. Đối với nữ giới, quy tắc bắt buộc là phải ăn mặc kín đáo. Các trang phục như quần dài dáng lỏng, áo tay dài, váy dài chấm gót là lựa chọn tối ưu. 

Mình luôn mang theo một chiếc khăn choàng cổ để sẵn sàng ứng phó trong mọi tình huống. Khi đi bộ tại các thành phố lớn như Baghdad hay Mosul, mình thường mặc quần jean kết hợp áo thun dài tay và quấn khăn quanh cổ.

Khi bạn đặt chân đến các thành phố thánh địa linh thiêng như Samarra, Najaf hay Karbala, quy định sẽ trở nên nghiêm ngặt hơn rất nhiều. Tại khu vực linh thiêng xung quanh các đền thờ lớn, tất cả phụ nữ bắt buộc phải khoác lên mình trang phục truyền thống abaya hoặc chador che kín toàn thân và khăn hijab che tóc. Bạn không cần phải che kín khuôn mặt của mình. 

2.4 Thời điểm lý tưởng để đi du lịch Iraq

Thời tiết đóng vai trò quyết định đến sự thành bại của chuyến đi. Bạn nên lên lịch trình vào mùa xuân từ tháng 3 đến đầu tháng 5 hoặc mùa thu từ cuối tháng 9 đến tháng 10. Lúc này, nền nhiệt độ ban ngày dao động dễ chịu từ 22°C đến 35°C và lượng mưa rất ít. Mùa đông từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau cũng là lựa chọn tốt nếu bạn chịu được lạnh, nhiệt độ ban ngày ở Baghdad khoảng 17°C nhưng sẽ có mưa nhiều hơn.

3 Điểm tham quan không thể bỏ lỡ

3.1 Khu vực Kurdistan thuộc Iraq

Nằm ở phía bắc, vùng tự trị này mang một diện mạo hoàn toàn khác biệt so với phần còn lại của Liên bang Iraq. Đây là nơi sinh sống của người Kurd, một dân tộc thiểu số có ngôn ngữ và văn hóa riêng biệt. Chuyến hành trình của mình tại vùng đất này gắn liền với thủ đô Erbil cổ kính, vùng đất thánh Lalish, thị trấn Akre thơ mộng, thành phố Sulaymaniyah sôi động và hẻm núi Rawanduz sâu thẳm đầy ngoạn mục.

3.2 Thành phố Mosul

Nơi đây từng trải qua những năm tháng đau thương do sự tàn phá của ISIS vào năm 2014 và trận chiến giải phóng khốc liệt sau đó. Phần lớn di sản văn hóa như đền thờ, nhà thờ và khu phố cổ đã biến thành đống đổ nát. 

Điều khiến Mosul trở thành một trong những điểm đến yêu thích nhất của mình chính là con người. Họ đón tiếp mình bằng vòng tay rộng mở. Mình đã dành thêm thời gian chỉ để lang thang trên phố và uống trà cùng những người dân hiếu khách nhất thế giới này.

3.3 Cố đô Samarra

Từng là thủ đô của vương triều Abbasid trong gần nửa thế kỷ vào thế kỷ thứ 9, thành phố này sở hữu những ngọn tháp xoắn ốc độc đáo và các cung điện cổ kính uy nghiêm. Những địa danh bạn không nên bỏ lỡ gồm có tháp Malwiya, tháp Abu Dulaf, cung điện bể bơi Abbasid và Qasr al-Ashiq. Cần lưu ý rằng Samarra là nơi có đa số cư dân theo dòng Sunni nhưng hiện do lực lượng dân quân Shia kiểm soát.

3.4 Nasiriyah và vùng đầm lầy Lưỡng Hà

Bản thân thành phố Nasiriyah không có quá nhiều công trình nổi bật nhưng đây lại là cửa ngõ duy nhất dẫn lối đến Đại tháp Ziggurat của thành Ur có từ năm 2100 trước Công nguyên và vùng đầm lầy Lưỡng Hà huyền thoại. 

Vùng đất ngập nước này là nhà của người Maʻdān. Thật đáng buồn khi hiện nay chỉ còn khoảng 10% diện tích đầm lầy được giữ lại do hậu quả của việc tháo cạn nước dưới thời Saddam Hussein nhằm trừng phạt người dân nổi dậy, kết hợp cùng tình trạng hạn hán nghiêm trọng hiện tại. Trải nghiệm ngồi thuyền trên đầm lầy và nghỉ đêm tại nhà một gia đình bản địa là ký ức không thể nào quên đối với mình.

3.5 Thánh địa Najaf

Đây là một trong những thành phố tâm linh quan trọng nhất của người Hồi giáo Shia. Najaf sở hữu Wadi-us-Salaam, nghĩa trang lớn nhất thế giới, và đền thờ Imam Ali, nơi chôn cất giáo sĩ Ali ibn Abi Talib, em họ của Tiên tri Muhammad. Nơi đây thu hút hàng triệu tín đồ hành hương từ khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là người Iran.

3.6 Thành phố cổ Babylon

Chuyến đi đến Iraq sẽ không bao giờ trọn vẹn nếu bạn bỏ qua Babylon, thành phố cổ đại có niên đại từ năm 2300 trước Công nguyên. Dù ngày nay các phế tích không còn lại nhiều, nhưng Saddam Hussein từng chi hàng triệu USD để xây dựng lại một phần công trình vì tự nhận mình là hóa thân của vua Nebuchadnezzar II. Ông thậm chí còn xây một cung điện khổng lồ nằm trên đỉnh đồi nhìn xuống toàn cảnh Babylon để du khách có thể ghé thăm.

3.7 Thủ đô Baghdad

Trái tim của cả nước là một đô thị nhộn nhịp, đầy sức sống và bắt buộc phải có trong mọi lịch trình. Đô thị này sở hữu những ngôi đền thờ rực rỡ, các bảo tàng chứa đựng kho tàng lịch sử và những khu chợ souk sầm uất. Bạn hãy dành thời gian ghé thăm đền thờ Haydar Khana, Bảo tàng Quốc gia Iraq và đền thờ Al Kadhimiyah để cảm nhận rõ nét lòng mến khách của người dân thủ đô.

4 Những câu hỏi thường gặp của bạn đọc (FAQ)

4.1 Thị thực du lịch của Liên bang Iraq có giá trị sử dụng tại vùng tự trị Kurdistan không?

Có. Khi sở hữu thị thực du lịch hợp pháp do chính phủ liên bang cấp, bạn được phép di chuyển tự do trên toàn bộ lãnh thổ quốc gia, bao gồm cả việc đi bằng đường bộ từ thủ đô Baghdad đến thành phố Erbil.

4.2 Tôi có thể dùng thị thực do vùng Kurdistan cấp để đi xuống các tỉnh phía Nam không?

Không. Thị thực của vùng Kurdistan không có giá trị hiệu lực tại vùng Iraq liên bang. Nếu nhập cảnh qua ngả Kurdistan trước, bạn buộc phải đặt vé máy bay đến sân bay quốc tế Baghdad để thực hiện thủ tục xin cấp thị thực liên bang mới.

4.3 Đơn vị nào cung cấp dịch vụ bảo hiểm du lịch cho các chuyến đi đến quốc gia này?

Hầu hết các hãng bảo hiểm lớn đều từ chối cấp hiệu lực tại đây. Hiện tại, IATI là công ty duy nhất chấp nhận cung cấp các gói giải pháp bảo hiểm sức khỏe và tài sản cho du khách trong suốt chuyến đi.

4.4 Du khách nước ngoài có được phép lưu trú qua đêm tại thành phố Samarra không?

Không được phép. Do các đặc thù về tình hình an ninh và sự kiểm soát của các lực lượng dân quân, du khách quốc tế bắt buộc phải gửi lại hộ chiếu tại trạm kiểm soát đầu tiên, tham quan bằng xe taxi do quân đội chỉ định và rời khỏi thành phố trước khi trời tối.

4.5 Nên mang theo loại tiền nào và cách đổi tiền tại đây ra sao?

Bạn nên mang theo tiền mặt là USD hoặc Euro, đặc biệt là những tờ tiền mệnh giá 100 USD để nhận được mức tỷ giá tốt nhất. Bạn có thể tiến hành đổi tiền rất dễ dàng tại các quầy dịch vụ của khách sạn hoặc các văn phòng đại lý tỷ giá trong thành phố.

Hành trình trải nghiệm và khám phá một quốc gia có địa hình gồ ghề và nhiều trạm kiểm soát như Iraq đòi hỏi các thiết bị hành lý phải có độ bền bỉ rất cao. Để bảo vệ an toàn cho toàn bộ tư trang, máy móc và các vật dụng cá nhân trong suốt những chặng xe van chung hay các chuyến đi nhờ xe dọc đường, một chiếc vali kéo chất lượng từ MIA.vn là sự chuẩn bị hoàn hảo.