Nằm cách Hà Nội gần 300km, chặng đường di chuyển tới thị trấn Ít Ong mất khoảng 7 tiếng đồng hồ. Tuyến đường mình đã đi bằng xe ô tô tự lái là từ cao tốc Láng – Hòa Lạc, nối sang ĐT87A, chạy dọc theo Quốc lộ 32B, Quốc lộ 37, rẽ vào ĐT110 rồi theo ĐT106 để tới huyện. 

Đường tuy đã được trải bê tông phẳng rải nhựa rộng rãi nhưng đặc trưng địa hình đồi núi vùng cao nên có rất nhiều khúc cua ngoằn ngoèo, đòi hỏi bạn phải có một tay lái thực sự vững vàng. Bù lại, sự thay đổi cảnh sắc từ phố thị sầm uất sang những dãy núi trùng điệp sẽ khiến bạn quên hết mệt mỏi.

Lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa, nghi lễ bi hùng khẳng định chủ quyền biển đảo 2

Đầu năm, Mường La đón mình với cảnh sắc tuyệt đẹp. Ảnh minh họa: Baosonla

Ngoài tự chạy xe, bạn cũng có thể ra bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát bắt các hãng xe uy tín chạy tuyến Hà Nội – Mường La như Hưng Thành, Thúy Khởi, Phong Hiền... Giá vé rất hợp lý, chỉ dao động từ 220.000 – 340.000 VNĐ/người.

Sau khi đã đến thành phố Sơn La thì mọi chuyện đơn giản hơn nhiều. Với khoảng cách chưa đầy 40km, mình chỉ mất tầm 1 giờ đồng hồ chạy theo đường 106, băng qua cầu Vạn Bú bắc ngang dòng sông Đà thơ mộng là đã đặt chân đến thị trấn Ít Ong của Mường La.

Nhắc đến Mường La mà không ghé thăm xã Ngọc Chiến thì xem như bạn chưa tới huyện này. Nằm lọt thỏm giữa những dãy núi uốn lượn và ruộng bậc thang trù phú, bản Lướt (xã Ngọc Chiến) là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào người Thái, La Ha và Mông. Điều khiến mình mê mẩn nhất ở bản Lướt chính là những ngôi nhà sàn kiên cố được lợp hoàn toàn bằng gỗ pơ mu rêu phong, có niên đại hàng trăm năm tuổi.

Nếu đến Mường La vào mùa lúa chín, bạn sẽ được hít hà hương lúa thơm nồng, ngắm cả bản làng chìm trong sắc vàng óng ả tuyệt đẹp. Một "đặc sản" chữa lành không thể bỏ qua tại bản Lướt chính là nguồn suối khoáng nóng tự nhiên có nhiệt độ lên đến gần 70 độ C. 

Lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa, nghi lễ bi hùng khẳng định chủ quyền biển đảo 3

Bản Chiến rộng lớn và thanh bình. Ảnh minh họa: Bảo Ân

Cảm giác được ngâm mình trong làn nước ấm nóng chứa đầy khoáng chất tốt cho sức khỏe, phóng tầm mắt ngắm nhìn núi rừng hoang sơ giữa tiết trời se lạnh của vùng cao thì không gì sánh bằng. Điều bất ngờ là chi phí tắm khoáng nóng tại đây cực kỳ rẻ, chỉ 20.000 VNĐ/người, cực kỳ lý tưởng cho những ai thích du lịch Tây Bắc tiết kiệm.

Lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa, nghi lễ bi hùng khẳng định chủ quyền biển đảo 4

Một suối nóng tự nhiên được người dân quy hoạch để phục vụ du lịch. Ảnh minh họa: Baophapluat

Từ bến Mường Trai, mình thuê một chiếc thuyền nhỏ của người dân địa phương để bắt đầu hành trình dạo chơi trên lòng hồ thủy điện Sơn La. Không gian mở ra trước mắt đẹp như một bức tranh sơn thủy hữu tình: làn nước hồ xanh biếc như ngọc, những hòn đảo lớn nhỏ nhấp nhô được phủ kín bởi rừng xanh, xa xa là nương lúa dạt dào bám vào sườn núi.

Lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa, nghi lễ bi hùng khẳng định chủ quyền biển đảo 5

Hồ Thủy điện Sơn La đẹp như một bức tranh thủy mặc. Ảnh minh họa: Wikipedia

Cách đó không xa là Núi đá Thủng, ngọn núi biểu tượng của Mường La gắn với sự tích cặp vợ chồng “Ải lợc cợc” có công khai phá nên bốn vùng đại cánh đồng của Tây Bắc (Nhất Thanh, Nhì Lò, Tam Than, Tứ Tấc).

Không chỉ ngắm cảnh, mình còn ghé thăm các nhà nổi trên sông để tận mắt xem cách người dân xã Mường Trai nuôi cá lồng. Tại đây, mình còn được thưởng thức ngay những món đặc sản tươi rói như cá nướng (pa pỉnh tộp), cá nấu măng chua, hay gỏi cá sông Đà đậm đà vị núi rừng.

- Hang Co Noong (Hang Tổ Ong) nằm ngay tại bản Nà Lo, cách đập thủy điện Sơn La khoảng 250m. Đi bộ theo đường mòn tầm 30 phút, mình dường như bước vào một thế giới khác với lòng hang rộng lớn, trần hang cao tới 20m đầy rẫy những khối nhũ đá lung linh mang hình voi, khỉ, nai, hươu... 

Lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa, nghi lễ bi hùng khẳng định chủ quyền biển đảo 6

Những khối đá nhũ hình dạng kỳ lạ trong Hang Co Noong. Ảnh minh họa: Dantri

- Quần thể hang Hua Bó: Gồm 3 hang kéo dài từ Đông sang Tây. Từ hang thứ nhất (Thẳm Bú) rộng 1.800m2 với trần hang nhũ đá muôn hình vạn trạng, đến hang thứ hai (Thẳm Nàng Nọi) có sức chứa tới 700 người với những khối đá cẩm thạch huyền ảo. Cuối cùng là hang thứ ba (Thẳm Kia) sâu hun hút với một dòng suối nhỏ chảy róc rách giữa lòng hang.

Nếu bạn là người yêu thích lịch sử, Mường La sẽ kể cho bạn nghe về những năm tháng chiến đấu kiên cường của quân và dân ta thông qua hai di tích cấp tỉnh (được xếp hạng vào tháng 4/2006):

- Đồn Mường Chiến (xã Ngọc Chiến): Được thực dân Pháp xây dựng từ năm 1950 trên một quả đồi cao với 4 lô cốt kiên cố tạo thành hình vuông nhằm kiểm soát, cắt đứt đường liên lạc giữa chiến khu Việt Bắc và Tây Bắc. Nơi đây hiện vẫn lưu giữ những dấu tích minh chứng cho tinh thần đấu tranh anh dũng của du kích địa phương.

- Đồn Pom Pát (thị trấn Ít Ong): Nằm tại bản Hua Ít với quy mô gần 1ha. Nơi đây từng chứng kiến trận đánh dồn dập kéo dài 4 ngày đêm vào tháng 10/1952 của Đại đoàn 312 cùng đội du kích Mường La, buộc quân địch phải tháo chạy, mở màn cho chiến dịch Tây Bắc thắng lợi.

Mường La hiện nay chưa phát triển mạnh về các dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp hay resort sang trọng. Nếu muốn một không gian glamping tiện nghi và chill hơn, bạn có thể tham khảo Mojen Retreat (ở Ngọc Chiến) với mức giá khoảng 1.200.000 VNĐ/người/đêm đã bao gồm trọn gói dịch vụ ăn uống, lưu trú. Mình khuyên bạn nên liên hệ đặt phòng trước vì số lượng homestay chất lượng ở đây chưa có nhiều.

Lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa, nghi lễ bi hùng khẳng định chủ quyền biển đảo 7

Rất nhiều bạn trẻ yêu thích glamping ở Mojen Retreat. Ảnh minh họa: Mojenretreat

Xã Ngọc Chiến hiện sở hữu tới 7 cây di sản có tuổi đời từ 300 đến 1.000 năm tuổi. Những cây cổ thụ này được người dân coi như những vị thần hộ mệnh gắn liền với lịch sử lập bản lập mường. Nếu đi đúng dịp mùng 7 tháng Giêng Âm lịch, bạn sẽ được chứng kiến lễ cúng thần cây vô cùng trang nghiêm của bà con.

Lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa, nghi lễ bi hùng khẳng định chủ quyền biển đảo 8

Lễ hội truyền thống được người dân địa phương tổ chức quanh năm. Ảnh minh họa: Baosonla

Bên cạnh đó, huyện Mường La cũng phục dựng rất nhiều lễ hội đặc sắc quanh năm như: Lễ hội hoa sơn tra, Lễ hội mừng cơm mới, lễ hội Pang A, lễ hội Nàng Han hay Lễ hội đua thuyền trên lòng hồ... biến văn hóa tâm linh thành một sản phẩm du lịch có sức hút lớn đối với du khách thập phương.

Lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa, nghi lễ bi hùng khẳng định chủ quyền biển đảo 9

Cây sa mu nghìn năm tuổi ở xã Ngọc Chiến, huyện Mường La. Ảnh minh họa: Baophapluat

Chuyến đi Mường La đã để lại trong mình những ký ức vô cùng sống động về một vùng đất hoang sơ, hiếu khách và đậm đà bản sắc. Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một hành trình chinh phục cung đường Tây Bắc, đừng quên chọn vali MIA.vn để bắt đầu hành nhé!