1 Phú Riềng ở đâu và vì sao ít người biết đến?
Câu hỏi này mình được nghe nhiều lần từ bạn bè khi chia sẻ về chuyến đi. Và câu trả lời thực ra khá đơn giản.
1.1 Vị trí địa lý và đặc điểm tự nhiên
Phú Riềng là huyện thuộc tỉnh Bình Phước, vùng Đông Nam Bộ, cách TP.HCM khoảng 130km về phía bắc. Huyện nằm trong vùng đất đỏ bazan cao nguyên, xung quanh là rừng cao su, vườn điều và hồ tiêu trải dài theo những con đường đất đỏ quen thuộc của miền Đông. Khí hậu hai mùa rõ rệt, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 là thời điểm đi lại dễ nhất.
Phú Riềng không nằm trên cung đường du lịch phổ biến như Đà Lạt, Mũi Né hay Vũng Tàu. Không có resort, không có điểm check-in viral. Chính vì vậy mà người đến đây thường là người chọn đi chủ động, không phải người đi theo trend.
Phú Riềng là huyện thuộc tỉnh Bình Phước, xung quanh có nhiều rừng cao su. Ảnh minh họa: Báo Thanh Niên
1.2 Phú Riềng Đỏ, tên gọi mang cả một trang sử
Ít điểm đến nào ở Việt Nam có tên riêng gắn với một sự kiện lịch sử cụ thể như Phú Riềng. Tên "Phú Riềng Đỏ" không phải tên hành chính mà là tên của một phong trào, một mốc son lịch sử. Hiểu được điều đó, mình mới hiểu tại sao người địa phương nhắc về vùng đất này với thái độ khác hẳn những nơi khác.
2 Điểm đến nổi bật ở Phú Riềng, không nhiều nhưng đủ sâu
Phú Riềng không có danh sách dài những điểm tham quan. Nhưng những gì nơi này có lại là thứ khó tìm thấy ở bất kỳ đâu khác ở Đông Nam Bộ.
2.1 Di tích thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng, địa chỉ đỏ quốc gia
Đây là điểm đến quan trọng nhất và cũng là lý do chính để đến Phú Riềng. Tọa lạc tại xã Thuận Phú, huyện Đồng Phú (thuộc khu vực đồn điền Phú Riềng lịch sử). Đây là nơi đêm 28/10/1929, Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng đầu tiên của miền Đông Nam Bộ ra đời dưới sự lãnh đạo của đồng chí Nguyễn Xuân Cừ với 5 đảng viên đầu tiên, họp bí mật bên bờ suối trong rừng Làng 3 của đồn điền cao su Michelin.
Ngày 12/2/1999, di tích được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử quốc gia. Tượng đài Phú Riềng Đỏ cao 10m được xây dựng tại chỗ, chân tượng dài 3,4m. Mình đứng trước tượng đài khá lâu, không phải vì nó hoành tráng mà vì cái yên tĩnh xung quanh buộc người ta phải dừng lại và nghĩ.
Di tích thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng là điểm đến quan trọng nhất tại Phú Riềng. Ảnh minh họa: Quân Khu 7 Online
2.2 Sự kiện Phú Riềng Đỏ 1930, 8 ngày làm rúng động cả Paris
Để hiểu hơn về di tích, mình cần kể lại sự kiện này. Năm 1929 đến 1930, đồn điền Phú Riềng là một trong những đồn điền cao su lớn nhất Đông Dương thuộc Công ty Michelin của Pháp.
Hàng ngàn phu cao su bị bóc lột tàn nhẫn, bị đánh đập, bị cắt lương, không có quyền tự do đi lại, phụ nữ sinh đẻ không được cấp gạo. Đó là thứ người ta gọi là "địa ngục trần gian" trên đất đỏ miền Đông.
Đây cũng là nơi chứng nhân lịch sử của nhân da ta trời thời kỳ kháng chiến. Ảnh minh họa: UBND xã Thuận Lợi - Đồng Nai
Từ ngày 30/1 đến 6/2/1930, dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Phú Riềng, hơn 5.000 công nhân cao su và người lao động từ 10 làng trong khu vực đứng dậy bãi công. Họ bao vây nhà chủ sở, đòi bãi bỏ thuế thân, đòi không được đánh đập công nhân, đòi cấp gạo cho phụ nữ sinh đẻ. Sau 8 ngày đấu tranh, chủ đồn điền và Thống đốc Nam Kỳ phải nhượng bộ một số yêu sách.
Ngày 28/10 năm đó trở thành ngày truyền thống của ngành cao su Việt Nam cho đến tận hôm nay.
2.3 Di tích Mả Thằng Tây, nơi ghi dấu khí phách người S'tiêng
Tại ngã tư trung tâm huyện Phú Riềng có một di tích khác ít được nhắc đến hơn nhưng không kém phần ý nghĩa. Đây là nơi tưởng niệm sự kiện ngày 25/10/1933, khi khoảng 200 thanh niên S'tiêng dưới sự lãnh đạo của hai anh em Điểu Môn và Điểu Mốt đã phục kích và tiêu diệt Quận trưởng More, kẻ đứng đầu chính quyền thực dân tại khu vực Bà Rá lúc bấy giờ.
Thực dân Pháp dựng bia đá để tưởng nhớ tên quan cai trị. Với người dân Bình Phước, cùng tấm bia đó là chiến tích của đồng bào S'tiêng, minh chứng cho tinh thần chống giặc bất khuất của cư dân bản địa vùng đất đỏ.
Di tích Mả Thằng Tây tại ngã tư trung tâm huyện Phú Riềng. Ảnh minh họa: TripHunter
2.4 Không gian đồn điền cao su, đường đất đỏ và nhịp sống đời thường
Rời hai điểm di tích, mình đi xe máy dọc theo những con đường đất đỏ xuyên qua các vườn cao su. Cây cao su trồng thẳng hàng, thân trắng vạch dấu đỏ, lá xanh đậm phủ thành vòm. Buổi sáng sớm, công nhân đi cạo mủ trong bóng tối của rừng cao su. Đây không phải cảnh để chụp ảnh đẹp đăng mạng mà là nhịp sống thật của vùng đất thật.
2.5 Công viên huyện Phú Riềng, không gian sinh hoạt thật của người địa phương
Nếu muốn ngồi lại nghỉ ngơi và quan sát nhịp sống địa phương, công viên huyện ở thôn Tân Hòa là nơi đơn giản nhưng đủ để cảm nhận Phú Riềng ở góc độ đời thường. Cây xanh nhiều, không khí mát, không có màn biểu diễn du lịch nào cả. Người dân thường ra đây đi tập thể dục buổi chiều, hay ngồi quán cà phê cóc bán cà phê vợt giá 10.000 đồng.
Công viên huyện Phú Riềng là nơi sinh hoạt quen thuộc của người dân Bình Phước. Ảnh minh họa: Bách hóa XANH
3 Ăn gì ở Phú Riềng và Bình Phước?
3.1 Hạt điều rang muối và hạt tiêu Bình Phước
Bình Phước là thủ phủ điều của Việt Nam và Phú Riềng nằm trong vùng trồng điều trọng điểm. Điều rang muối mua trực tiếp từ cơ sở địa phương có vị khác hẳn điều bán sẵn ở siêu thị: hạt to đều, vỏ lụa còn nguyên, vị mặn nhẹ và béo tự nhiên.
Hồ tiêu Bình Phước cũng được đánh giá cao về chất lượng. Bạn có thể mua về dùng nấu ăn thay đổi hoàn toàn hương vị món ăn so với tiêu công nghiệp.
Phú Riềng, Bình Phước là thủ phủ hạt điều của Việt Nam. Ảnh minh họa: Jrai Farm
3.2 Cơm gà đất đỏ và các quán bình dân ven đường
Dọc theo Quốc lộ 14 và các tuyến đường huyện ở Bình Phước có nhiều quán cơm bình dân phục vụ gà ta vườn, heo rừng và các món từ sản vật địa phương. Mình ăn cơm trưa tại một quán nhỏ ven đường, tô canh khổ qua nhồi thịt và đĩa gà luộc chấm muối ớt, giá khoảng 40.000 đồng một người. Không có gì cầu kỳ nhưng đó đúng là cái ngon mình tìm kiếm khi đi xa TP.HCM.
Phần cơm gà Bình Phước chất lượng với giá hấp dẫn. Ảnh minh họa: Học Lái Xe Ô tô Tphcm
4 Cách đi từ TP.HCM đến Phú Riềng
Từ TP.HCM, bạn có thể theo Quốc lộ 13 lên Bình Dương rồi tiếp tục lên Bình Phước theo Quốc lộ 14, đến khu vực Đồng Phú rẽ vào huyện Phú Riềng. Tổng khoảng 130km, thời gian khoảng 2,5 đến 3 tiếng bằng xe máy hoặc ô tô. Cũng có xe khách từ bến Miền Đông (TP.HCM) đến thị trấn Phú Riềng, thời gian khoảng 3 tiếng, giá từ 80.000 đến 120.000 đồng.
5 Câu hỏi thường gặp về du lịch Phú Riềng
5.1 Phú Riềng Đỏ là gì?
Là tên gọi của phong trào bãi công nổi tiếng ngày 30/1 đến 6/2/1930, khi hơn 5.000 công nhân cao su tại đồn điền Michelin đứng dậy đấu tranh dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng đầu tiên ở miền Đông Nam Bộ. Cuộc đấu tranh kéo dài 8 ngày và giành được thắng lợi, vang danh đến tận nước Pháp. Ngày 28/10 (ngày thành lập Chi bộ năm 1929) trở thành ngày truyền thống ngành cao su Việt Nam.
5.2 Phú Riềng cách TP.HCM bao xa?
Khoảng 130km theo Quốc lộ 13 và Quốc lộ 14. Thời gian di chuyển khoảng 2,5 đến 3 tiếng bằng xe máy hoặc ô tô.
5.3 Nên đi Phú Riềng mùa nào?
Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 là thời điểm thuận lợi nhất. Đường đất đỏ trong vườn cao su khô ráo, không bị lầy. Mùa mưa (tháng 5 đến tháng 10) vẫn đi được nhưng một số đường nhỏ vào vườn điều và khu di tích có thể trơn và lầy sau mưa.
5.4 Phú Riềng có gì mua về làm quà?
Hạt điều rang muối, hạt điều tươi theo mùa, hồ tiêu đen Bình Phước, cà phê rang xay địa phương và mật ong rừng.
Từ cảnh quan thiên nhiên đến những giá trị văn hóa, lịch sử, Phú Riềng Bình Phước đều mang đến những trải nghiệm đáng nhớ. Đây là điểm đến thích hợp cho những ai muốn xách balo trải nghiệm những chuyến đi ngắn ngày để khám phá và thư giãn.







