Phước An Hội quán (Chùa Minh Hương): Không gian văn hóa Á Đông rực rỡ

Sài Gòn không chỉ có những tòa nhà chọc trời hay trung tâm thương mại sầm uất, nơi đây còn có những mảng văn hóa ấn tượng. Giữa nhịp sống tất bật của khu Chợ Lớn, có một hội quán nổi bật với kiến trúc rực rỡ. Đó chính là Phước An Hội quán, hay còn được biết đến với tên gọi là Chùa Minh Hương. 

1 Giới thiệu đôi nét về Phước An Hội quán (Chùa Minh Hương)

1.1 Phước An Hội quán (Chùa Minh Hương) ở đâu?

Địa chỉ: 184 đường Hồng Bàng, phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh (phường 12, quận 5 cũ)

Thời gian: 7h - 17h

Phước An Hội quán (chữ Hán: 福安會館) còn được biết đến với tên gọi khác là chùa Minh Hương, một cơ sở văn hóa tín ngưỡng tại quận 5 (cũ). Đây là một trong những hội quán do cộng đồng người Hoa tại khu vực Chợ Lớn xây dựng. 

Hội quán Phước An tọa lạc trên một trong những con đường sầm uất tại Chợ Lớn nên thu hút nhiều người tìm đến trải nghiệm. Công trình này đã được Ủy ban Nhân dân TP. Hồ Chí Minh công nhận là Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Thành phố năm 2009. 

1.2 Lịch sử của Hội quán Phước An (Chùa Minh Hương)

Phước An Hội quán (Chùa Minh Hương) do cộng đồng người Minh Hương ở nguyên quán ở bảy phủ thuộc các tỉnh Quảng Đông, Phúc Kiến, Chiết Giang lập ra. Công trình được xây dựng trên nền cơ sở vật chất của Hội quán An Hòa có từ năm 1865. Đến năm 1902, công trình được xây dựng lại và có quy mô bề thế như hiện nay. 

Thuở xưa, Hội quán An Hòa còn có tên gọi là miếu An Hòa, vốn tọa lạc trên một vùng cỏ cây rậm rạp, hoang vu. Tục truyền rằng, vào cuối thế kỷ 19 có ông Quách Lai Kim người Phước Kiến thường xuyên đến đây vái xin thần phù hộ.

Sau này, ông làm ăn phát đạt và đã cùng 20 thương nhân khác quyên góp tiền xây lại ngôi miếu. Công trình sau khi xây lại để trở thành hội quán chung của tất cả bảy phủ người Minh Hương nên còn có tên gọi khác là Minh Hương Thất Phủ. 

1.3 Hội quán Phước An thờ ai?

Phước An Hội quán là nơi thờ tự đức Quan Thánh Đế Quân và phối tự hai bên. Trong đó, một bên là Năm Bà Ngũ Hành và một bên là ông Bổn. Về sau này, hội quán còn đặt thêm nơi thờ tự Phật Di Lặc và Bồ Tát Quan Âm ở hai bên sân trước. 

Do có sự kết hợp của nhiều yếu tố nên Hội quán Phước An trở thành cơ sở tín ngưỡng lẫn Phật Giáo. Vì thế, nơi đây đã thu hút nhiều tín đồ văn hóa, Phật giáo tìm đến chiêm bái, tham quan cũng như nguyện cầu những điều may mắn trong cuộc sống. 

2 Hướng dẫn di chuyển chi tiết đến Hội quán Phước An (Chùa Minh Hương)

Hội quán Phước An (Chùa Minh Hương) cách trung tâm TP. Hồ Chí Minh khoảng 5 km nên bạn có thể di chuyển nhanh chóng đến đây. Từ chợ Bến Thành, bạn sẽ đến được Hội quán Phước An (Chùa Minh Hương) chỉ trong vòng 20 phút chạy xe. Bạn có thể sử dụng Google Maps hoặc đi theo lộ trình MIA.vn hướng dẫn sau đây. 

Lộ trình chi tiết: Chợ Bến Thành - đường Lê Lai - đường Cống Quỳnh - đường Nguyễn Thị Minh Khai - đường Hùng Vương - Hội quán Phước An. 

Bên cạnh sử dụng phương tiện cá nhân, bạn có thể sử dụng xe buýt để có thể đến được Hội quán Phước An. Sau đây là một vài tuyến xe buýt quen thuộc có đi ngang Hội quán Phước An mà bạn có thể cân nhắc sử dụng: 

- Xe buýt 06: Bến xe Chợ Lớn – Đại học Nông Lâm

- Xe buýt 07: Bến xe Chợ Lớn – Gò Vấp

- Xe buýt 08: Bến xe Quận 8 – Đại học Quốc gia

- Xe buýt 10: Đại học Quốc gia – Bến xe Miền Tây

- Xe buýt 56: Bến xe Chợ Lớn – Đại học Giao thông Vận tải

- Xe buýt 62: Bến xe Quận 8 – Thới An

- Xe buýt 68: Bến xe Chợ Lớn – Đại học Tài chính - Marketing

- Xe buýt 139: Bến xe Miền Tây – Khu tái định cư Phú Mỹ

- Xe buýt 150: Bến xe Chợ Lớn – Ngã 3 Tân Vạn

3 Khám phá kiến trúc nghệ thuật đặc sắc của Hội quán Phước An

Hội quán Phước An nổi bật bởi tổng thể kiến trúc độc đáo cùng nhiều chi tiết đặc biệt trong hoa văn, vật liệu. Mời bạn cùng MIA.vn khám phá những điểm đặc biệt trong tổng thể kiến trúc của Hội quán Phước An bạn nhé! 

3.1 Tổng thể không gian của Hội quán Phước An

Phước An Hội quán tọa lạc trên một khuôn viên rộng khoảng 1000 m2. Tổng thể công trình nằm theo trục dọc và được sắp xếp khá ngay ngắn. Hội quán có chính điện ở phía Bắc, tiền điện phía Nam và trung điện ở giữa. Hai bên chánh điện còn có khu vực Đông sương và Tây sương. 

Dù được xây dựng trễ hơn so với những hội quán khác trong khu vực Chợ Lớn, nhưng không vì thế mà công trình này có phần thiếu nổi bật. Kiến trúc của Hội quán Phước An được đánh giá là tinh xảo và ấn tượng. Bạn có thể tìm thấy bên trong công trình này những chạm trổ tinh xảo. Ngoài ra, các bức liễn, hoành, đồ tự khí đều được gia công một cách tỉ mỉ với đường nét tinh xảo. Đặc biệt , trên bờ nóc, bờ mái chùa là quần thể các biểu tượng gốm Cây Mai tạo nên sự thu hút riêng biệt.  

3.2 Khu vực Tiền điện, Trung điện, Chính điện

Qua khỏi cổng hội quán là khoảng sân nhỏ thờ Di Lặc đang ngồi trên hòn non bộ bên trái và Quan Âm Bồ Tát đứng trên tòa sen ở góc phải. Bên gian trái tiền điện bày một giá gỗ được chạm trổ công phu với phía trên là trống lớn. Phía dưới có treo một đại hồng chung do Hội quán An Hòa đúc từ năm 1873. Khu vực bên phải tiền điện có thờ tượng ngựa Xích Thố của Quan Đế. 

Khu vực Trung Điện của Hội quán Phước An được trang trí khá nhiều hoành phi, câu đối với chủ đề về chí khí và sự nghiệp của Quan Đế. Giữa Trung Điện có một chiếc đỉnh hương lớn, hai bên có cặp tượng hạc đứng trên lưng rùa. Phía trước đỉnh hương là giá gỗ hình nan quạt trưng bày tám món binh khí bằng đồng. 

Khu vực chính điện được chiếu sáng bằng ánh sáng tự nhiên nhờ phần mái được ốp kính nên khá ấn tượng. Các ban thờ tại đây được chạm khảm một cách tinh xảo tạo nên sự nổi bật cho không gian thờ tự. Đặc biệt, tại đây có bốn tấm biển gỗ lớn chữ “Trung”, “Hiếu”, “Nghĩa”, “Dũng”. Bên trong không gian còn có 6 cột gỗ quý, chia không gian điện ra làm ba gian. 

4 Giá trị cộng đồng và các hoạt động văn hóa lễ hội tại Hội quán Phước An

Hội quán Phước An (chùa Minh Hương) là địa điểm diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng người Minh Hương tại Chợ Lớn. Đây là địa điểm có giá trị văn hóa, cộng đồng quan trọng đối với cộng đồng này. 

Mỗi năm, lịch lễ của Hội quán Phước An sẽ bao gồm những ngày sau: 

- Lễ vía Quan Thánh Đế Quân (23 tháng Giêng và 24 tháng 6 Âm lịch) 

- Lễ vía Ông Bổn (ngày 15 tháng 8 Âm lịch) 

- Lễ vía Ngũ Hành (18 tháng 8 Âm lịch)

- Lễ vía Quan Âm (ngày 4 tháng 2, ngày 19 tháng 6 và ngày 14 tháng 9 Âm lịch)

Không chỉ là địa điểm tổ chức các hoạt động văn hóa tín ngưỡng địa phương, Hội quán Phước An còn là nơi thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng. Hội quán không chỉ bảo tồn di sản mà còn đóng góp tích cực vào các hoạt động xã hội như hỗ trợ kinh phí nhà tình thương, trao học bổng… Có thể nói, Phước An Hội quán chính là điểm tựa tinh thần và xã hội vững chắc cho cộng đồng người Minh Hương tại đây. 

Phước An Hội quán không chỉ là nơi thờ tự mà còn là địa điểm gắn kết cộng đồng người Hoa và Minh Hương tại khu vực quận 5. Đây sẽ là địa điểm văn hóa tại Chợ Lớn mà bạn nên xách balo lên ghé thăm nếu có dịp. Hành trình khám phá Hội quán Phước An sẽ giúp bạn hiểu thêm những giá trị văn hóa sâu sắc của cộng đồng người Hoa tại đây.