Kinh nghiệm đi chợ phiên San Thàng, độc đáo sắc màu biên cương

1 Tìm về chợ phiên Tam Đường đất cổ xưa giữa lòng phố núi Lai Châu

Người ta vẫn hay truyền tai nhau một câu nói quen thuộc: "Chưa đi chợ phiên San Thàng coi như chưa đến du lịch Lai Châu". Lần đầu đặt chân tới mảnh đất biên cương này, mình đã quyết tâm phải dậy từ sớm để chứng thực câu nói ấy. Và thực sự, không gian náo nhiệt nơi đây đã cho mình một góc nhìn hoàn toàn mới về nhịp sống rực rỡ vùng cao.

Nằm cạnh Quốc lộ 4D thuộc xã San Thàng, phiên chợ cổ này cách trung tâm thành phố Lai Châu chỉ tầm 5km. Tìm hiểu qua lời kể của các cụ già trong bản, mình mới biết chợ có tên gốc là "chợ Tam Đường đất". Trong tiếng dân tộc Giáy, "Tam Đường" có nghĩa là ngã ba đường. Từ thời Pháp thuộc, nơi đây đã là điểm trung tâm sầm uất với các tuyến đường ngựa thồ nối liền Phong Thổ, Bình Lư, Than Uyên. Về sau, khi giao thông thay đổi, bà con lấy tên bản San Thàng đặt cho chợ, giữ trọn cái hồn mua bán lâu đời.

2 Sắc màu thổ cẩm và không khí rộn ràng ngày họp phiên

Chợ phiên San Thàng họp định kỳ vào sáng thứ Năm và Chủ nhật hằng tuần. Đặc biệt vào ngày Chủ nhật, bầu không khí đông vui kéo dài từ lúc hừng đông cho đến tận giữa trưa. Bà con các dân tộc Mông, Dao, Thái, Giáy, Lự... không chỉ ở lân cận mà nhiều người còn vượt cả trăm cây số từ Tam Đường, Phong Thổ tụ họp về đây.

Sáng sớm, bước chân vào khoảng đất rộng bên suối San Thàng, mắt mình như choáng ngợp bởi một "biển" màu sắc thổ cẩm. Dưới làn nắng mai trong trẻo, những nụ cười chúm chím của thiếu nữ Mông hòa cùng váy áo hoa văn cầu kỳ của con gái người Lự, người Dao, hàng khuy áo bạc hình cánh bướm dập dờn trên nếp áo thiếu nữ Thái trắng tạo nên một bức tranh sinh động khó tả.

Bà con mang đến chợ phiên San Thàng đủ thứ sản vật dạt dào sức sống núi rừng. Từ mớ rau rừng tươi rói, củ khoai, gùi gạo nương, hũ mật ong rừng cho đến cái kim, sợi chỉ thủ công. Đối với đồng bào, chuyến đi chợ phiên không thuần túy là giao thương mà còn là điểm hẹn trao gửi tâm tình, nơi bạn bè lâu ngày gặp lại và các đôi nam nữ bén duyên qua những câu chuyện tâm sự.

3 Trải nghiệm chợ đêm San Thàng và hành trình bùng nổ vị giác

Nếu chợ phiên San Thàng ngày mang nét rực rỡ hoang sơ thì chợ đêm San Thàng (hoạt động vào tối thứ Bảy hằng tuần) lại lung linh như một ngày hội ẩm thực. Toàn bộ con đường vào chợ đêm đông đúc náo nhiệt với chuỗi trải nghiệm vị giác vô cùng độc đáo.

3.1 Thiên đường các loại bánh dân dã, phở chua, phở nhắng độc lạ

Dạo một vòng các gian hàng, mùi thơm ngào ngạt của các loại bánh truyền thống tỏa ra làm mình không thể cưỡng lại. Bánh rán, bánh bò, bánh cắt, bánh bạc đầu, bánh dầy... chiếc nào cũng thơm phức mà giá siêu rẻ, chỉ khoảng 2.000 VNĐ/chiếc.

Đặc biệt, món ăn làm mình bất ngờ nhất là phở chua. Bánh phở làm từ gạo nương dai mềm, trộn cùng thịt lợn thái mỏng và phần nước chua ngâm từ măng rừng hoặc rau cải mèo, tạo nên vị chua ngọt cực kỳ lạ miệng. Ngoài ra, bạn cũng nên thử món phở nhắng ăn kèm thịt lợn và rau ngót rừng, nước dùng béo ngọt quyện vị cay nồng của ớt vô cùng ấm bụng.

3.2 Quây quần bên nồi thắng cố bốc hơi và chén rượu ngô thơm nồng

Đến chợ phiên San Thàng vào một buổi tối se lạnh, trải nghiệm tuyệt vời nhất là ngồi quây quần cùng nhóm bạn bên nồi thắng cố nghi ngút khói. Món thắng cố đậm đà ăn kèm với chén rượu ngô thơm nồng là "cặp đôi hoàn hảo" của đồng bào Mông. Sự nồng ấm của món ăn hòa cùng không khí se lạnh, tiếng trò chuyện rôm rả làm mọi khoảng cách giữa du khách và người dân bản địa dường như xóa bỏ hoàn toàn.

4 Hòa mình vào nét không gian văn hóa cộng đồng trọn vẹn

Một điểm cộng rất lớn cho chợ phiên San Thàng hiện nay là hạ tầng đã được chính quyền đầu tư khang trang, bãi đỗ xe rộng rãi và khu bán hàng bố trí khoa học, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Bà con bán hàng ở đây qua các lớp hướng dẫn du lịch đều vô cùng thân thiện, niềm nở chỉ dẫn từng món đồ như những thuyết minh viên thực thụ.

Đêm thứ Bảy ở chợ đêm, bạn còn được thưởng thức chương trình văn nghệ làn điệu dân ca, dân vũ truyền thống do chính các đội văn nghệ bản địa biểu diễn. Khi tiếng khèn, tiếng hát khép lại, mọi người cùng nắm tay nhau hòa vào vòng xòe đoàn kết rộng lớn. Tiếng cười nói rộn rã trong nhịp xòe chính là ký ức đẹp đẽ nhất đọng lại trong lòng mình.

5 Kinh nghiệm cho chuyến vi vu chợ phiên San Thàng

• Thời gian ghé thăm: Bạn nên sắp xếp lịch trình có mặt tại thành phố Lai Châu vào tối thứ Bảy để chơi chợ đêm, sau đó dậy sớm vào sáng Chủ nhật để trải nghiệm trọn vẹn không khí phiên chợ ngày đông vui nhất.
• Mua đặc sản làm quà: Bạn đừng quên chuẩn bị một ít tiền mặt để mua quà nông sản như mật ong rừng, măng khô, các loại củ thảo dược hay những chiếc túi thổ cẩm nhỏ xinh do bà con tự tay làm.
• Trang phục: Buổi sáng và đêm ở Lai Châu thời tiết thường khá lạnh, bạn nên mang theo áo khoác ấm và giày thể thao thoải mái để tiện tản bộ khám phá từng góc chợ.

Chuyến đi ghé thăm chợ phiên San Thàng đã mang lại cho mình những trải nghiệm văn hóa rực rỡ và giàu cảm xúc. Tạm rời xa sự chật chội của phố thị, được đắm mình vào sắc màu thổ cẩm, thưởng thức tô phở chua đậm vị và nâng chén rượu ngô ấm nồng cùng bà con biên cương chắc chắn sẽ là một kỷ niệm vô cùng giá trị. Nếu có dịp xách balo du lịch lên Lai Châu, bạn nhất định đừng bỏ lỡ phiên chợ độc đáo này nhé!