Về Chùa Hương Lãng, nghe tiếng vọng từ đá cổ thời Lý hơn 1000 năm

1 Chùa Hương Lãng ở đâu?

Chùa Hương Lãng tọa lạc tại thôn Hương Lãng, xã Minh Hải, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Ấn tượng đầu tiên của tôi về Chùa Hương Lãng là sự trầm mặc của một di tích đã tồn tại từ khoảng cuối thế kỷ XI đến đầu thế kỷ XII. Ngôi chùa gắn với thời Lý và dấu ấn của Nguyên phi Ỷ Lan, nên khi bước vào không gian chùa, tôi có cảm giác như đang chạm gần hơn đến một phần lịch sử lâu đời.

Điểm khiến tôi nhớ nhất ở Chùa Hương Lãng là hệ thống hiện vật đá cổ còn được lưu giữ tại đây. Nổi bật trong đó có tượng sư tử đá và 6 bộ thành bậc đá được công nhận là bảo vật quốc gia. Khi quan sát kỹ các đường chạm khắc hình sấu thần, chim phượng, hoa sen và hoa cúc dây, tôi cảm nhận rõ sự tinh xảo, mềm mại của nghệ thuật Phật giáo thời Lý. Với công trình kiến trúc cổ kính và ý nghĩa lịch sử, đây thật sự là điểm đến rất đáng ghé thăm khi du lịch Hưng Yên.

2Lịch sử Chùa Hương Lãng gắn với Thái hậu Ỷ Lan

Chùa Hương Lãng là ngôi chùa cổ có lịch sử hơn 1000 năm, gắn liền với thời Lý và dấu ấn của Nguyên phi Ỷ Lan. Tương truyền, chùa do bà cho xây dựng vào khoảng năm 1115, trong giai đoạn Phật giáo phát triển mạnh và có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống Đại Việt.

Khi tìm hiểu về lịch sử Chùa Hương Lãng, tôi ấn tượng với việc nơi đây từng là một ngôi chùa Hoàng gia có quy mô lớn. Kết quả khai quật khảo cổ năm 1972 - 1973 đã tìm thấy nhiều dấu tích nền móng, hiện vật đá và kiến trúc cổ, cho thấy tầm vóc quan trọng của ngôi chùa dưới thời Lý.

3 Những hoạt động đáng trải nghiệm khi đến chùa Hương Lãng

3.1 Dâng hương và vãn cảnh trong không gian cổ tự hơn 1000 năm

Hoạt động đầu tiên tôi trải nghiệm khi đến Chùa Hương Lãng là dâng hương, lễ Phật và đi dạo quanh khuôn viên chùa. Không gian nơi đây mang vẻ trầm mặc, yên tĩnh của một ngôi cổ tự Bắc Bộ. Theo khảo sát, khu vực nội tự của chùa từng rộng gần 40.000 m², chiều dọc khoảng 345 m và chiều ngang khoảng 115 m. Con số này giúp tôi hình dung được quy mô bề thế của Chùa Hương Lãng trong thời kỳ khởi dựng dưới triều Lý.

3.2 Chiêm ngưỡng tượng sư tử đá Ông Sấm

Điểm khiến tôi ấn tượng nhất trong chuyến tham quan là tượng sư tử đá, còn được người dân địa phương gọi là Ông Sấm. Đây là một trong hai bảo vật quốc gia được công nhận, có niên đại cuối thế kỷ XI đến đầu thế kỷ XII. Tượng được tạo tác từ đá xanh và đá sa thạch, kích thước dài 280 cm, rộng 350 cm và cao 175 cm. 

Khi đứng trước tượng, tôi cảm nhận rõ vẻ uy nghi của linh vật hộ pháp trong không gian Phật giáo xưa. Các chi tiết trên thân tượng, bệ đá hoa sen và đường chạm hoa văn cho thấy kỹ thuật điêu khắc thủ công rất tinh xảo của nghệ nhân thời Lý.

3.3 Quan sát hệ thống 6 bộ thành bậc đá thời Lý

Bên cạnh tượng sư tử đá, hệ thống 6 bộ thành bậc đá cũng là phần tôi dành nhiều thời gian quan sát. Các thành bậc đá vốn được đặt hai bên lối dẫn lên chính điện, chạm khắc hình sấu thần, chim phượng, hoa sen và hoa cúc dây. 

Khi nhìn gần, tôi thấy mỗi chi tiết đều được xử lý công phu, từ dáng chim phượng uốn lượn đến hình sấu thần quay đầu về phía trước. Đây là trải nghiệm rất đáng có với những ai yêu thích kiến trúc cổ, mỹ thuật đá và các dấu tích còn lại của thời Đại Việt.

3.4 Tham gia lễ hội truyền thống

Nếu đến đúng dịp mùng 10 tháng 3 âm lịch, tôi có thể hòa vào không khí lễ hội truyền thống của Chùa Hương Lãng. Đây là thời điểm người dân địa phương, Phật tử và du khách thập phương về chùa dâng hương, cầu bình an, tưởng nhớ tiền nhân và tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng.  

3.5 Chụp ảnh và lưu lại dấu ấn di tích

Chùa Hương Lãng có nhiều góc phù hợp để chụp ảnh lưu niệm như sân chùa, tam quan, tượng đá, thành bậc đá và các chi tiết kiến trúc cổ. Với tôi, những bức ảnh đẹp nhất ở Chùa Hương Lãng không nằm ở sự cầu kỳ, mà ở cảm giác cổ kính và bình yên của một di tích hơn 1000 năm tuổi.

4 Kinh nghiệm tham quan Chùa Hương Lãng

Sau chuyến tham quan Chùa Hương Lãng, tôi rút ra một vài kinh nghiệm nhỏ muốn chia sẻ để bạn dễ chuẩn bị hơn, vừa có chuyến đi trọn vẹn vừa thể hiện sự tôn trọng với không gian tâm linh và các hiện vật cổ tại chùa.

• Đi vào thời điểm phù hợp: Bạn nên đến chùa vào buổi sáng hoặc ngày thường để cảm nhận không gian yên tĩnh. Nếu muốn hòa vào không khí lễ hội, có thể đi vào mùng 10 tháng 3 âm lịch.
• Tìm hiểu trước lịch sử chùa: Chùa Hương Lãng có lịch sử hơn 1000 năm, gắn với thời Lý và Hoàng Thái hậu Ỷ Lan. Biết trước thông tin này sẽ giúp bạn hiểu hơn giá trị của các hiện vật tại chùa.
• Giữ gìn hiện vật cổ: Khi tham quan, bạn không nên chạm tay, trèo lên hoặc tựa vào tượng đá, thành bậc đá để góp phần bảo vệ di tích.
• Ăn mặc và ứng xử lịch sự: Bạn nên chọn trang phục kín đáo, giữ trật tự khi dâng hương, không xả rác và tránh chụp ảnh phản cảm trong khu vực thờ tự.

 Chuyến ghé thăm Chùa Hương Lãng giúp tôi hiểu thêm về một di tích cổ hơn 1000 năm tuổi, nơi lưu giữ dấu ấn thời Lý, câu chuyện về Thái hậu Ỷ Lan và những bảo vật quốc gia quý giá. Nếu bạn yêu thích không gian tâm linh yên bình, kiến trúc cổ và các giá trị văn hóa Việt Nam, Chùa Hương Lãng Hưng Yên chắc chắn là điểm đến đáng để đưa vào lịch trình. Trước khi đi, đừng quên chuẩn bị trang phục lịch sự, kiểm tra kỹ địa chỉ và sắp xếp vali gọn nhẹ để chuyến tham quan thêm thuận tiện, trọn vẹn hơn.