Du lịch Văn Lâm Hưng Yên, tham quan làng nghề cổ sát vách Hà Nội

1 Giới thiệu đôi nét về Văn Lâm Hưng Yên

Văn Lâm có diện tích khoảng 74km2, dân số khoảng 170.000 người, là huyện có mật độ dân số cao và nhiều làng nghề truyền thống nhất tỉnh Hưng Yên. Từ năm 2025, sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính, một số xã trong huyện đã được hợp nhất, nhưng các địa danh và làng nghề truyền thống vẫn giữ nguyên.

Điều khiến Văn Lâm Hưng Yên khác với các huyện đồng bằng Bắc Bộ thông thường là sự kết hợp hiếm thấy giữa ba tầng văn hóa cùng tồn tại. Đến Văn Lâm một ngày có thể gặp cả ba thứ này mà không cần di chuyển quá nhiều.

• Làng cổ với kiến trúc hàng trăm năm
• Làng nghề thủ công còn đang hoạt động
• Vùng dược liệu truyền thống có tiếng từ thời phong kiến.

2 Những địa điểm nổi bật ở Văn Lâm Hưng Yên

Văn Lâm không có một điểm đến đơn lẻ nổi bật hơn cả mà thay vào đó là chuỗi địa điểm nằm gần nhau, ghép lại thành một hành trình làng nghề và di tích khá trọn vẹn.

2.1 Làng cổ Nôm – "bảo tàng sống" của đồng bằng Bắc Bộ

Làng Nôm thuộc xã Đại Đồng là điểm đầu tiên mình ghé và cũng là nơi mình ở lại lâu nhất. Làng có tuổi đời hơn 200 năm, vẫn còn giữ nguyên cổng làng bằng đá, cầu đá cong bắc qua ao đình, những ngôi nhà gỗ lim với rường cột chạm trổ tinh xảo và ao sen mùa hè nở trắng.

Đây là một trong số rất ít làng ở đồng bằng Bắc Bộ chưa bị bê tông hóa hoàn toàn. Mình đi bộ qua làng buổi sáng sớm, nghe tiếng chổi quét sân, mùi rơm ủ từ góc vườn ai đó, khung cảnh hoàn toàn bình yên theo nghĩa đen.

Trong làng có cụm đình, chùa, miếu cổ được xếp hạng di tích quốc gia. Đình làng Nôm thờ ba vị thành hoàng gắn với lịch sử vùng đất, nội thất còn giữ được nhiều đồ thờ bằng đồng và gỗ sơn son thếp vàng từ thời Lê – Nguyễn.

2.2 Làng nghề đúc đồng Lộng Thượng

Nằm ngay trong xã Đại Đồng, làng nghề đúc đồng Lộng Thượng là làng nghề truyền thống đúc đồng lâu đời bậc nhất Hưng Yên. Sản phẩm chủ yếu là đỉnh đồng, lư hương, lọ hoa, chân đèn và đồ thờ cúng.

Mình bước vào một xưởng đúc nhỏ ven đường, lò than đỏ rực, tiếng búa gõ vào khuôn đều đặn và mùi kim loại nóng lan khắp không gian. Người thợ lớn tuổi ở đó kể đã làm nghề từ hồi mười mấy tuổi, học từ cha, cha học từ ông. Đây là loại trải nghiệm không mua được ở bất kỳ khu du lịch được đầu tư bài bản nào.

2.3 Làng dược liệu Nghĩa Trai

Nghĩa Trai thuộc xã Tân Quang là làng nghề trồng và chế biến dược liệu truyền thống có lịch sử hàng trăm năm. Người dân ở đây chuyên trồng và sơ chế các vị thuốc Bắc và thuốc Nam như hương nhu, bạc hà, nhân trần, cỏ nhọ nồi.

Mình đã kéo vali du lịch đến vào mùa thu hoạch, cả làng phơi dược liệu trên sân nhà và dọc đường làng, mùi hương thảo mộc lan khắp không khí theo một cách rất dễ chịu.

2.4 Chùa Hương Lãng (Chùa Lãng)

Chùa Hương Lãng tọa lạc tại xã Minh Hải, được xây dựng từ thời Lý, là một trong những ngôi chùa cổ nhất và quan trọng nhất Hưng Yên. Di vật quý giá nhất còn lại tại chùa ở Văn Lâm Hưng Yên này là bộ tượng sư tử đá thời Lý với nghệ thuật tạo hình đỉnh cao, được xếp vào hàng cổ vật quốc gia.

Không gian chùa yên tĩnh và ít khách, cây cổ thụ trong sân chùa có tán rợp cả một góc sân rộng. Mình ngồi ở đây khá lâu chỉ để nhìn ngắm và cảm nhận không gian mà không cần làm gì thêm.

2.5 Đình Tam Kỳ và các di tích phân tán

Văn Lâm Hưng Yên có hàng chục đình, đền, chùa rải rác trong các làng xã, nhiều nơi ít người biết đến. Đình Tam Kỳ tại xã Lạc Đạo là một trong những đình lớn còn giữ được kiến trúc và hiện vật cổ từ thế kỷ 17. Mình tự khám phá thêm một vài đình nhỏ bằng cách hỏi người dân địa phương, đó là cách đi thú vị hơn hẳn theo bản đồ Google.

2.6 Tham quan cánh đồng hoa Cúc Chi

Hưng Yên từ lâu đã được biết đến là vùng đất nổi tiếng với nghề trồng và chế biến trà hoa cúc. Vào khoảng tháng 12 khi đến đây, mình đã tận mắt thấy vùng đất khoác lên mình sắc vàng rực rỡ của những cánh đồng cúc nở đồng loạt, tạo nên khung cảnh đẹp mắt và đầy sức sống. Những bông hoa nhỏ xinh trải dài khắp khu vườn như tô điểm thêm vẻ thơ mộng cho vùng quê yên bình này.

3 Đặc sản Văn Lâm Hưng Yên nên thử

Văn Lâm Hưng Yên có nhiều đặc sản nổi tiếng và hấp dẫn. Dưới đây là những thứ mình thường mua hoặc ăn tại chỗ mỗi lần về vùng này.

• Nhãn lồng Hưng Yên: Là đặc sản đầu tiên người ta nghĩ đến. Mùa nhãn từ tháng 7 đến tháng 8, quả to, thịt dày, hạt nhỏ và ngọt thơm khác hẳn nhãn nơi khác. Bạn có thể mua trực tiếp tại vườn trong huyện Văn Lâm và khu vực lân cận giá rẻ hơn và tươi hơn mua ở chợ Hà Nội nhiều.
• Tương Bần: Tuy xuất xứ từ thị trấn Bần Yên Nhân (huyện Mỹ Hào) nhưng bán khắp Văn Lâm Hưng Yên và dễ tìm tại các chợ. Chất tương vàng óng, vị đậm đà từ đỗ tương và gạo nếp lên men tự nhiên. Mình mang về vài hũ mỗi lần đi, dùng chấm rau luộc hoặc chấm đậu phụ là ngon hết sẩy.
• Long nhãn sấy: Là dạng nhãn khô có thể mang về làm quà, để được lâu và giữ nguyên vị thơm đặc trưng.
• Thuốc Nam và dược liệu khô: Xuất xứ từ làng Nghĩa Trai, có thể mua trực tiếp từ người dân làng, giá rẻ hơn mua ở cửa hàng thuốc Đông y và đảm bảo nguồn gốc hơn nhiều.

4 Cách di chuyển từ Hà Nội đến Văn Lâm

Từ Hà Nội đến Văn Lâm Hưng Yên có hai hướng chính, cả hai đều không mất quá 45 phút nếu không kẹt xe.

• Tự lái xe: Từ Hà Nội theo Quốc lộ 5 hướng Hải Phòng đến cầu vượt Như Quỳnh hoặc ngã ba Phố Nối, rẽ vào Văn Lâm theo biển chỉ dẫn. Hoặc bạn có thể từ vành đai 3 theo đường xuống Văn Lâm qua cầu Thanh Trì. Khoảng cách từ trung tâm Hà Nội khoảng 25 đến 30km.
• Xe buýt: Tuyến xe buýt từ Hà Nội đi Hưng Yên có dừng tại Như Quỳnh và khu vực Văn Lâm, thời gian khoảng 40 đến 50 phút, giá vé vài chục nghìn đồng. Tuy nhiên từ điểm dừng xe buýt vào các làng nghề cần thêm xe ôm hoặc xe máy.

5 Kinh nghiệm đi Văn Lâm từ người đã trải nghiệm

Thời điểm đẹp nhất là từ tháng 3 đến tháng 5 khi thời tiết mát mẻ và mùa nhãn chưa đến nên đường làng vẫn vắng. Tháng 7 đến tháng 8 có nhãn tươi nhưng cũng đông khách hơn và nóng hơn.

Đi xe máy đến Văn Lâm Hưng Yên với mình hợp lý nhất. Các làng nghề nằm rải rác trong huyện, đường làng hẹp, ô tô vào nhiều chỗ khó quay đầu. Bạn có thể thuê xe máy ở Hà Nội hoặc mang xe riêng là ổn nhất.

Một ngày đủ cho làng Nôm, xưởng đúc đồng, làng Nghĩa Trai và chùa Hương Lãng. Nếu muốn đi chậm hơn và ghé thêm đình đền trong làng, nên cộng thêm buổi sáng hoặc ở lại đêm.

6 Câu hỏi thường gặp về du lịch Văn Lâm Hưng Yên

6.1 Văn Lâm cách Hà Nội bao xa?

Khoảng 25 đến 30km từ trung tâm Hà Nội, thời gian di chuyển khoảng 40 đến 50 phút.

6.2 Làng Nôm ở đâu trong huyện Văn Lâm?

Làng Nôm thuộc xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm. Từ Quốc lộ 5 rẽ vào theo biển chỉ dẫn khu vực Như Quỳnh, tiếp tục theo đường tỉnh lộ vào xã Đại Đồng.

6.3 Văn Lâm có nhãn lồng không?

Có. Hưng Yên nổi tiếng nhãn lồng và Văn Lâm là một trong những huyện trồng nhãn tại Hưng Yên. Mùa nhãn từ tháng 7 đến tháng 8, có thể mua trực tiếp tại vườn trong huyện.

6.4 Đến Văn Lâm có cần đặt trước không?

Không cần đặt trước cho các điểm tham quan vì hầu hết vào tự do. Nếu ở lại đêm tại nhà nghỉ hoặc homestay thì nên liên hệ trước.

Văn Lâm là kiểu điểm đến mà người Hà Nội hay bỏ qua vì nghĩ quá gần, không đáng một chuyến đi riêng. Nhưng thực ra đó lại là lý do để bạn có thể xuất phát sau bữa sáng và về trước bữa tối, không cần lên kế hoạch dài ngày. Bạn chỉ cần xách balo nhẹ, đi xe máy, ghé làng Nôm buổi sáng và mang về vài hũ tương Bần khi về chiều là đủ một ngày cuối tuần khác hẳn.