Hulunbuir, nơi thảo nguyên rộng mở tựa thiên đường

1 Hulunbuir ở đâu và tại sao mình lại chọn nơi này?

Trước khi đặt vé, mình cũng chỉ mới coi qua một vài review về địa danh này. Hulunbuir (hay còn gọi là Hô Luân Bối Nhĩ theo tiếng Trung) nằm ở phía Đông Bắc khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc, giáp với Nga và Mông Cổ. Và bạn lưu ý đây không phải Mông Cổ đâu nhé, nhiều người hay nhầm: Nội Mông là một trong năm khu tự trị thuộc Trung Quốc, còn Mông Cổ (hay Ngoại Mông) là quốc gia độc lập riêng.

Vùng đất này có tổng diện tích hơn 250.000 km2, trong đó riêng diện tích đồng cỏ tự nhiên đã lên tới khoảng 100.000 km2. Người ta gọi Nội Mông là "vương quốc đồng cỏ" của Trung Quốc không phải không có lý vì đây là khu vực đồng cỏ được bảo tồn tốt nhất cả nước, hơn 80% diện tích vẫn là vùng chăn thả tự nhiên. Ngoài thảo nguyên, Hulunbuir còn có mạng lưới sông ngòi dày đặc với khoảng 3.000 con sông lớn nhỏ và hơn 500 hồ nước rải rác khắp nơi.

Mình chọn Hulunbuir vì đơn giản là muốn thử cái cảm giác đứng giữa một vùng đất mà nhìn xung quanh không thấy gì ngoài trời và cỏ. Đô thị nhiều rồi, cần một lần thở kiểu khác.

2 Truyền thuyết về cái tên Hulunbuir

Mình tình cờ nghe kể về câu chuyện này khi ngồi trong lều yurt tối đầu tiên và thấy hay quá nên phải chia sẻ. Cái tên Hulunbuir xuất phát từ tên của hai hồ nước lớn là Hồ Hulun và Hồ Buir. Theo truyền thuyết của người Mông Cổ, ngày xưa có một cặp vợ chồng trong bộ tộc, cô gái tên Hulun và chàng trai tên Buir. Quỷ Mangus dẫn theo muôn loài dã thú tàn phá đồng cỏ, hút cạn nguồn nước khiến cỏ khô héo, gia súc ngã chết.

Hulun đã lừa được quỷ lấy đi một viên ngọc nước, rồi nuốt vào trong người, biến thành làn nước trong vắt để nuôi dưỡng lại đồng cỏ. Buir sau khi tiêu diệt được quỷ Mangus cũng làm theo vợ, nuốt viên ngọc còn lại và hóa thành hồ nước phía nam. Từ đó, dân làng gọi hai hồ theo tên họ mãi đến ngày nay.

3 Đi Hulunbuir mùa nào đẹp nhất?

Mình đi vào tháng 7 và thật sự không có gì để phàn nàn. Mùa hè từ tháng 6 đến tháng 8 là thời điểm vàng để ghé thảo nguyên này. Đồng cỏ xanh mướt phủ kín, hoa dại đủ màu bung nở khắp nơi, nhiệt độ dao động trong khoảng 15 đến 25 độ C, không nóng như miền Nam mà cũng không lạnh tê tái. Bầu trời ban ngày trong xanh đến lạ, mây trắng bông xốp trôi nhẹ nhàng mà nắng không gay gắt tí nào.

Nếu bạn thích cảnh sắc mùa thu thì tháng 9-10 cũng rất đáng để ghé. Lúc này cỏ bắt đầu chuyển sang sắc vàng, hòa lẫn những mảng xanh còn lại tạo thành bức tranh lãng mạn kiểu khác. Thời tiết vẫn mát mẻ, đi bộ chụp ảnh rất thoải mái.

Mùa đông từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau thì lạnh thực sự khắc nghiệt, tuyết phủ trắng xóa. Không phải dạng du lịch dành cho mọi người, nhưng nếu bạn muốn thử cảm giác cưỡi ngựa giữa tuyết hay ngủ yurt trong giá rét thì đây là trải nghiệm rất đặc biệt.

Mình nghĩ tháng 7-8 vẫn là lựa chọn an toàn và đẹp nhất, đặc biệt nếu bạn muốn kịp tham gia lễ hội Naadam.

4 Bay đến Hulunbuir như thế nào?

Đây là phần mình cần lưu ý vì lúc đầu cũng loay hoay tìm hiểu. Để đến Hulunbuir, bạn cần bay đến Hailar trước. Đây là thành phố gần đồng cỏ nhất và có sân bay tên là Sân bay Đông Sơn Hailar. Từ Bắc Kinh bay đến Hailar mất khoảng 2,5 giờ, từ Cáp Nhĩ Tân thì chỉ khoảng 1,5 giờ.

Từ Việt Nam thì thường sẽ quá cảnh qua Bắc Kinh hoặc Cáp Nhĩ Tân rồi bay tiếp. Bắc Kinh là điểm trung chuyển phổ biến và tiện nhất.

Sau khi đến Hailar, bạn cần thuê xe riêng để di chuyển vào vùng đồng cỏ. Mình đặc biệt khuyên nên thuê xe kèm tài xế địa phương có kinh nghiệm thay vì tự lái, vì đường vào các điểm tham quan khá ngoằn ngoèo, đi sâu vào rừng và đồng cỏ, rất dễ lạc nếu không quen địa hình. Đi theo tour cũng là lựa chọn tốt vì các điểm tham quan nằm cách xa nhau.

5 Những nơi mình đã đặt chân đến tại Hulunbuir

5.1 Đồng cỏ bất tận

Lần đầu tiên bước ra khỏi xe giữa thảo nguyên, mình đứng im một lúc không biết phải làm gì. Không có gì che tầm mắt cả - chỉ là cỏ, trời và gió. Những đợt cỏ xanh dâng lên rồi hạ xuống theo chiều gió trông như sóng biển. Xa xa có từng đàn bò, ngựa, cừu thong dong gặm cỏ như thể không có gì trên đời là gấp. Cảm giác đó rất khó tả bằng chữ.

Đồng cỏ Hulunbuir không đơn điệu như mình tưởng. Có đoạn bằng phẳng mất luôn đường chân trời, có đoạn nhấp nhô như sóng với những ngọn đồi nhỏ, có đoạn lại giống thung lũng được bao bọc bởi các vạt dốc. Xen lẫn vào đó là hoa dại đỏ vàng trắng, những con sông nhỏ lấp lánh và vô số lều yurt trắng điểm xuyết trong cảnh.

5.2 Sông Morigele như dải ruy băng xanh giữa thảo nguyên

Nếu đồng cỏ là linh hồn của Hulunbuir thì sông Morigele là trái tim của nó. Con sông này không rộng, chỗ rộng nhất cũng chỉ khoảng năm sáu mét, nhưng nó uốn lượn như con rồng ngọc khổng lồ vắt ngang thảo nguyên. Đứng từ trên cao nhìn xuống, dòng Morigele giống hệt một dải ruy băng xanh biếc ai đó tung lên rồi để nó nằm yên mãi trên mặt cỏ.

Ánh nắng chiếu xuống mặt nước tạo thành những vệt sáng cầu vồng chạy dọc theo dòng chảy. Mình ngồi trên sườn đồi nhìn xuống khoảng 20 phút mà không muốn đứng dậy. Đây cũng là góc chụp ảnh đẹp nhất mình có được trong cả chuyến đi.

5.3 Hồ Hulun và Hồ Buir

Hai hồ này nằm ở rìa phía tây nam của đồng cỏ. Hồ Hulun thuộc về Trung Quốc và là hồ nước ngọt lớn nhất Nội Mông. Trong tiếng Mông Cổ, tên của nó có nghĩa là "hồ giống như biển", nghe xong mình hiểu tại sao. Mặt hồ xanh trong, trải rộng đến tận chân trời, có những buổi chiều sóng gợn nhẹ trông đúng là không khác gì biển. Hồ Buir thì phần lớn thuộc về lãnh thổ Mông Cổ.

Nhiều người kết hợp ghé Hồ Hulun với thành phố Mãn Châu Lý vì hai nơi gần nhau, cũng là điểm giao thoa thú vị của ba vùng đất Nội Mông, Mông Cổ và Nga.

5.4 Bộ lạc Mông Cổ Vàng

Bộ lạc Mông Cổ Vàng nằm ngay trên bờ sông Morigele, có diện tích lên đến hơn một triệu mét vuông. Nơi này được mệnh danh là "Hollywood trên thảo nguyên" vì đã là bối cảnh quay cho hơn 30 bộ phim truyền hình Trung Quốc, nhìn xung quanh mình hiểu tại sao, cảnh sắc ở đây đẹp như phim thật.

Du khách đến đây có thể xem biểu diễn cưỡi ngựa, đấu vật, hoặc tự mình thử các hoạt động này. Mình chọn tham gia buổi cưỡi ngựa và phải nói là góc nhìn từ trên lưng ngựa hoàn toàn khác - thảo nguyên trông rộng hơn, gió thổi vào mặt mạnh hơn, cảm giác tự do hơn rất nhiều.

5.5 Bộ lạc Hongjila

Cái tên Hongjila có nghĩa là "bộ lạc của những ngườ" và câu chuyện lịch sử đằng sau thật sự thú vị. Từ thời nhà Nguyên (1271-1368), hầu hết các hoàng hậu của triều đại này đều xuất thân từ Hongjila, trong đó có cả vợ và mẹ của Thành Cát Tư Hãn.

Ngày nay Hongjila là điểm du lịch nổi tiếng với cụm yurt Mông Cổ lớn nhất Nội Mông. Vị trí của nó đặc biệt ở chỗ được bao quanh bởi cả đồng cỏ và vùng đất ngập nước, tạo ra một khung cảnh thiên nhiên rất phong phú. Mình đến đây buổi sáng sớm, sương còn mờ mờ trên mặt cỏ, yên tĩnh đến mức nghe được tiếng gió.

5.6 Heishantou - nơi hoàng hôn đẹp nhất vùng

Heishantou (Đỉnh Đồi Đen) không phải điểm đầu tiên mọi người nghĩ đến khi nhắc Hulunbuir nhưng mình nghĩ đây là một trong những nơi không được bỏ qua. Cách thị trấn Heishantou không xa có một ngọn núi nhỏ với con dốc nhìn ra đồng cỏ rộng lớn - đây là điểm ngắm hoàng hôn đẹp nhất cả vùng này.

Mình leo lên đó vào khoảng 6 giờ chiều và ngồi đợi. Mặt trời chầm chậm hạ xuống, nhuộm vàng cả một vùng đồng cỏ, những đám mây bồng bềnh bắt sáng, dòng sông uốn lượn phía xa ánh lên màu cam. Cảnh đó mình không chụp ảnh nào vì cứ muốn nhìn thật hơn là qua màn hình điện thoại. Ngoài ra, Heishantou cũng có trang trại ngựa với huấn luyện viên chuyên nghiệp cho ai muốn học cưỡi ngựa đúng nghĩa.

6 Những trải nghiệm không thể bỏ qua ở Hulunbuir

6.1 Ngủ yurt một đêm

Đây là trải nghiệm mình muốn kể đầu tiên vì thật sự khác hoàn toàn so với mọi thứ mình từng trải qua. Yurt là những lều truyền thống của người Mông Cổ, hình tròn, mái vòm, bên trong rộng hơn bạn nghĩ. Bên ngoài gắn cờ Mông Cổ bay phấp phới, trông vừa hoang dã vừa ấm áp.

Mình chọn ở một đêm tại khu yurt gần đồng cỏ và trải nghiệm đó cho mình hiểu tại sao người du mục có thể sống cả đời trong những không gian như thế. Đêm nằm nghe gió thổi bên ngoài, nhìn lên mái vòm, cảm giác yên bình theo nghĩa thuần túy nhất của từ này. Sáng ra mở cửa lều là thấy thảo nguyên ngay trước mặt, sương mai còn đọng trên cỏ.

6.2 Bắn cung, đua ngựa, đấu vật

Người Mông Cổ gọi ba môn này là "ba nghệ thuật" của đời sống du mục. Mình thử cả ba và trình độ thì... khỏi nói. Bắn cung thì mũi tên cứ bay lệch sang bên, cưỡi ngựa thì cứ phải bám chặt, còn đấu vật thì mình chỉ dám xem người ta làm mẫu thôi.

Nhưng điều mình thích không phải là thành tích mà là cảm giác được làm thật sự. Không phải xem màn trình diễn mà là tự tay cầm cung, tự ngồi lên yên ngựa và phi nước đại giữa cánh đồng. Các huấn luyện viên và người dân địa phương rất nhiệt tình, ra hiệu và giúp đỡ dù bất đồng ngôn ngữ.

6.3 Lễ hội Naadam

Mình may mắn đến đúng dịp nên được xem Lễ hội Naadam, sự kiện văn hóa lớn nhất của người Mông Cổ, tổ chức hàng năm vào tháng 7 hoặc tháng 8 tại tất cả các vùng đồng cỏ Nội Mông. Không khí hội hè rực rỡ với các màn đua ngựa, đấu vật và bắn cung. Người dân địa phương mặc trang phục truyền thống đầy màu sắc, tiếng reo hò vang vọng khắp thảo nguyên.

6.4 Đêm lửa trại giữa thảo nguyên

Một trong những ký ức đọng lại lâu nhất trong chuyến đi này là tối ngồi quanh đống lửa trại cùng người dân địa phương. Người dân nơi đây rất hiếu khách, họ đốt lửa giữa đồng cỏ, rồi mọi người quây quần ca hát, nhảy múa dưới bầu trời đầy sao. Mình không hiểu lời nhưng vẫn nhảy cùng, vẫn vỗ tay cùng. Có những khoảnh khắc ngôn ngữ không thực sự cần thiết.

7 Một vài điều mình học được sau chuyến đi

Thời tiết trên thảo nguyên thay đổi rất nhanh, kể cả mùa hè. Buổi sáng có thể se lạnh, trưa ấm dễ chịu, chiều tối lại cần thêm áo. Mình lên đồ theo kiểu "mặc cây" để tiện thêm bớt, và nhớ mang kem chống nắng vì tia UV trên đồng cỏ rất mạnh dù không thấy nắng gay.

Các điểm tham quan ở Hulunbuir nằm khá rải rác, không thể đi bộ hoặc đi xe buýt giữa các nơi. Thuê xe riêng với tài xế địa phương là phương án hiệu quả nhất. Nếu đi theo tour thì lịch trình thường đã được sắp xếp hợp lý rồi.

Khi vào lều yurt của người dân hoặc các bộ lạc du lịch, nên xin phép trước khi vào và tôn trọng phong tục của họ. Người dân nơi đây rất hiếu khách nhưng cũng rất coi trọng nghi thức trong không gian sống của mình.

Hulunbuir là một trong những chuyến đi khiến mình được chữa lành đúng nghĩa. Mình đã được ngồi trên cỏ, nhìn bầu trời, thở không khí thảo nguyên và cảm giác rằng vùng đất xinh đẹp này cũng đang hít thở cùng mình. Nếu bạn đang tìm một chuyến đi thoát khỏi nhịp sống đô thị, một nơi mà thiên nhiên thật sự choáng ngợp thì Hulunbuir là câu trả lời. Chuẩn bị tinh thần rảnh rỗi, không cần lịch trình quá dày, xếp đồ vào vali và để vùng đất này tự kể câu chuyện của nó.