Khám phá vùng đất lịch sử Cần Giuộc sát vách Sài Gòn

1 Giới thiệu đôi nét về Cần Giuộc

Cần Giuộc là huyện nằm ở phía đông nam tỉnh Long An, tiếp giáp với huyện Nhà Bè và Bình Chánh của TP. HCM. Chỉ cách trung tâm Sài Gòn khoảng 20 đến 25km, đây là cửa ngõ phía Nam nối đô thị lớn với vùng đồng bằng miền Tây Nam Bộ.

Vùng đất này gắn liền với lịch sử kháng Pháp từ những năm 1859 đến 1860, khi cuộc khởi nghĩa nông dân do Bùi Quang Diệu lãnh đạo nổ ra tại chợ Trường Bình. Chính từ tinh thần bi tráng ấy, nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã viết nên bài "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" bất hủ trong thời gian ở ẩn tại chùa Tôn Thạnh. 

Toàn huyện có diện tích khoảng 210km2 với hệ thống sông rạch chằng chịt, gồm sông Cần Giuộc, sông Soài Rạp và kinh Cầu Tràm. Kinh tế địa phương dựa vào nông nghiệp, làm muối và nuôi trồng thủy sản, tạo ra cảnh sắc đồng quê đặc trưng vùng hạ lưu sông Vàm Cỏ. Nhịp sống chậm, không khí trong lành và con người chất phác là thứ khiến mình muốn quay lại nơi này nhiều hơn một lần.

2 Những địa điểm du lịch Cần Giuộc không nên bỏ qua

Cần Giuộc không phải điểm du lịch ồn ào, nhưng mỗi nơi mình ghé đến đều có câu chuyện riêng đủ để ngồi lại lâu hơn dự định.

2.1 Tượng đài Nghĩa sĩ Cần Giuộc

Đây là công trình điểm nhấn của huyện, nằm ngay trung tâm thị trấn trên Quốc lộ 50. Tượng đài gồm 11 hình tượng nghĩa binh cao 2,7m được chế tác bằng đá granite xám, tái hiện hình ảnh những nông dân áo vải cầm vũ khí thô sơ đứng lên chống giặc theo tinh thần bài "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" của Nguyễn Đình Chiểu. 

Đứng trước tượng đài vào buổi sáng sớm, mình thấy rõ cái hào khí bi tráng mà nhà thơ mù đã ghi lại bằng chữ hơn 160 năm trước, nay được chạm khắc thành đá. Khu vực xung quanh có nhà trưng bày và bia Văn tế, vào cổng tự do.

2.2 Tổ đình Tôn Thạnh

Ngôi chùa cổ hơn 200 tuổi tại ấp Thanh Ba, xã Mỹ Lộc, Cần Giuộc là nơi gắn liền trực tiếp với Nguyễn Đình Chiểu. Ông từng sống và sáng tác tại đây từ năm 1859 đến 1861. Chính tại chùa Tôn Thạnh này bài "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" được hình thành. 

Kiến trúc chùa vẫn giữ được nét cổ kính với rường cột chạm khắc tinh xảo, sân trong thoáng đãng và nhiều tượng Phật cổ. Mình đặc biệt chú ý đến pho tượng Địa Tạng Vương Bồ tát đúc bằng đồng cao 110cm với truyền thuyết đúc hai lần rất đặc biệt. Vì hỗ trợ vào cổng miễn phí nên tổ đinh thường đông khách vào buổi sáng.

2.3 Di tích khảo cổ học Rạch Núi

Một trong những di tích ít người biết nhưng đáng đến nhất tại Cần Giuộc, nằm tại ấp Tây, xã Đông Thạnh. Đây là gò đất rộng khoảng 1 hecta, cao hơn 6m so với mặt đất tự nhiên, được xác định có niên đại khoảng 3.000 năm. 

Di tích đã được Bộ VHTTDL công nhận là di tích lịch sử văn hóa quốc gia từ năm 1999. Mình đến đây không kỳ vọng nhiều, nhưng cảm giác đứng trên gò đất mà biết phía dưới là cả một lớp văn minh cư dân cổ xưa vùng sông Đồng Nai khiến mình vô cùng xúc động.

2.4 Tổ đình Linh Sơn (Chùa Núi)

Chùa Linh Sơn nằm ngay trong khu di tích Rạch Núi, tại xã Phước Vĩnh Tây, do hòa thượng Minh Nghĩa khai sáng giữa thế kỷ 19. Bên trong lưu giữ hơn 100 bức tượng, trong đó có nhiều pho tượng cổ bằng gỗ quý, đặc biệt là tượng cổ Tiêu Diện cao 0,40m. 

Chùa trải qua hai cuộc chiến tranh nhưng gần như còn nguyên vẹn. Trong khuôn viên còn có ngôi mộ của quan đại thần Nguyễn Văn Mỹ Ngôi thời Kiến Hưng Quốc đang được bảo tồn nguyên trạng.

2.5 Chợ Cần Giuộc

Chợ nằm trên đường Trương Công Định, cạnh kinh Cầu Tràm, hoạt động từ sáng sớm đến chiều tối. Nơi đây trước kia mang tên chợ Trường Bình, là địa điểm diễn ra cuộc khởi nghĩa nông dân dưới sự chỉ huy của Bùi Quang Diệu năm 1859. 

Mình hay ghé đây vào sáng sớm để ăn bún, hủ tiếu và mua các loại đặc sản địa phương. Không khí chợ quê buổi sáng rất đặc trưng: tiếng rao, mùi hàng tươi, người mua bán tấp nập theo nhịp sống đã có từ hàng trăm năm.

2.6 Cầu Cần Giuộc – Phước Lại

Cây cầu mới khánh thành năm 2023, nối thị trấn Cần Giuộc với xã Phước Lại qua dòng kinh Cầu Tràm. Cầu dài với hai làn xe rộng rãi, hai bên có lối đi bộ. Mình đến đây lúc chiều tà, nắng vàng đổ xuống mặt nước, những chiếc ghe nhỏ qua lại phía dưới, tạo ra khung cảnh bình yên rất khó tìm trong nội đô. 

3 Đặc sản Cần Giuộc và Long An không nên bỏ lỡ

Đi đến một vùng đất mới mà không nếm thử đặc sản thì thiếu đi phần quan trọng nhất của chuyến đi. Cần Giuộc nằm trong vùng ẩm thực Long An đặc trưng, có nhiều món dân dã nhưng ngon theo kiểu không nơi nào làm được.

3.1 Lẩu mắm

Đây là món mình nhất định gọi mỗi lần xuống miền Tây. Nước lẩu nấu từ mắm cá linh hoặc mắm sặc, thơm nồng đậm đà, ăn kèm thịt heo, tôm, cá và đủ loại rau đồng như rau nhút, bông điên điển, hoa súng, chuối cây. Ở Cần Giuộc có nhiều quán ven đường phục vụ lẩu mắm theo kiểu nhà làm, ngon và rẻ hơn trong thành phố nhiều.

3.2 Cá lóc nướng trui

Cá lóc đồng tươi vùi trong đất sét hoặc rơm rạ, nướng trực tiếp trên lửa cho đến khi chín thơm. Lột da ra, thịt cá trắng phau, ngọt tự nhiên, mình cuốn cùng rau sống, bánh tráng, chấm mắm me là đủ no và no lâu.

3.3 Bánh tét Long An

Khác với bánh tét miền Trung, bánh tét Long An gói khá dày, nhân đậu xanh nguyên hạt kết hợp thịt mỡ, lá chuối bọc chắc. Mùi lá chuối và gạo nếp nấu lâu trên bếp củi tạo ra hương thơm rất đặc trưng. Mình thường mua vài đòn mang về như quà, để được cả tuần trong ngăn mát.

3.4 Hủ tiếu Long An

Sợi hủ tiếu Long An khô, dai và trắng mịn hơn hủ tiếu thông thường. Nước dùng nấu trong vắt, ngọt từ xương heo và tôm khô, ăn kèm thịt nạc thái mỏng và một chút hành phi. Mình hay ghé các quán hủ tiếu trong chợ Cần Giuộc vào buổi sáng, giá một tô chỉ từ 30.000 đến 40.000 đồng vô cùng hợp lý.

4 Kinh nghiệm du lịch Cần Giuộc từ người đã đi

Vài điều mình rút ra sau nhiều lần xuống Cần Giuộc sẽ giúp chuyến đi của bạn thuận tiện hơn.

- Thời điểm nên đi: Cần Giuộc đẹp nhất vào mùa khô, từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Bạn nên tránh đi vào mùa mưa nếu muốn ghé di tích Rạch Núi vì đường vào có thể lầy lội.

- Nên đi một ngày hay qua đêm: Một ngày là đủ để ghé 4 đến 5 điểm chính. Nếu muốn khám phá sâu hơn theo các con kênh hoặc trải nghiệm chợ sáng sớm, ở lại một đêm tại nhà nghỉ trong thị trấn là hợp lý. 

- Phương tiện di chuyển: Với các điểm tham quan nằm rải rác, không tập trung và nhiều con đường vào di tích khá hẹp, thì xe máy sẽ là lựa chọn phù hợp nhất.

5 Những địa điểm vui chơi gần Cần Giuộc

Nếu chuyến đi còn thêm thời gian hoặc bạn muốn kết hợp nhiều điểm trong cùng một ngày, vùng lân cận Cần Giuộc có khá nhiều lựa chọn đáng ghé. Các điểm dưới đây cách trung tâm huyện không quá xa, đi xe máy hoặc ô tô đều thuận tiện.

5.1 Khu du lịch sinh thái Làng Bè (xã Mỹ Lộc, Cần Giuộc)

Nằm ngay trong địa bàn huyện tại xã Mỹ Lộc, Làng Bè là khu sinh thái rộng khoảng 10ha với rừng ngập mặn, đầm sen và cánh đồng hoa. Mình đến đây vào buổi sáng sớm khi sen còn đẫm sương, không gian yên tĩnh đến mức chỉ nghe tiếng ếch và tiếng nước chảy. Địa điểm rất phù hợp cho ai muốn chụp ảnh check-in hoặc ngồi thuyền dạo giữa rừng nước.

5.2 Cánh đồng muối Cần Giuộc

Cần Giuộc là một trong số ít vùng còn duy trì nghề làm muối truyền thống gần TP. HCM. Nếu đến đây vào mùa nắng từ tháng 1 đến tháng 4, bạn có thể nhìn thấy cánh đồng muối trắng xóa trải dài, người dân đang cào muối trong buổi sớm, ánh nắng lấp lánh trên từng ô ruộng hiếm có.

5.3 Khu du lịch sinh thái Vàm Sát (Cần Giờ, cách ~20km)

Vàm Sát thuộc huyện Cần Giờ, cách Cần Giuộc khoảng 20km theo hướng sông Soài Rạp. Khu sinh thái rừng ngập mặn này cho phép du khách thuê thuyền đi sâu vào rừng, ngắm chim và hệ sinh thái ven sông. Bạn có thể kết hợp ghé đây sau khi tham quan Cần Giuộc, di chuyển bằng phà qua sông rồi đến Vàm Sát, tạo thành một hành trình sông nước khá trọn vẹn trong ngày.

6 FAQ - Những câu hỏi thường gặp về du lịch Cần Giuộc

6.1 Cần Giuộc cách TP. HCM bao xa?

Cần Giuộc cách trung tâm TP. HCM khoảng 20 đến 25km, di chuyển bằng xe máy khoảng 30 đến 40 phút tùy điểm xuất phát.

6.2 Đi Cần Giuộc có cần đặt trước không?

Không cần đặt trước cho các điểm tham quan vì hầu hết đều vào cổng tự do hoặc phí rất thấp. Nếu ở lại qua đêm thì nên tìm nhà nghỉ trước, đặc biệt dịp lễ tết.

6.3 Đặc sản mua về làm quà ở Cần Giuộc là gì?

Bánh tét Long An và mắm các loại là hai thứ dễ mua và dễ mang về nhất. Bạn có thể tìm tại chợ Cần Giuộc hoặc các cửa hàng đặc sản dọc Quốc lộ 50.

Cần Giuộc không phải điểm đến hoành tráng, nhưng đó là nơi lịch sử còn thở được, văn hóa còn sống trong từng gian chùa và mỗi buổi chợ sớm. Chỉ cách Sài Gòn một đoạn ngắn nhưng cảm giác hoàn toàn khác, đủ để reset lại nhịp sống sau những tuần bận rộn. Hãy nhét thêm địa chỉ này vào danh sách, xách balo lên và đi ngay khi có dịp cuối tuần rảnh rỗi bạn nhé.