Khám phá quần thể khu di tích Yên Tử với lịch sử lâu đời

1Khu di tích Yên Tử ở đâu?

Khu di tích Yên Tử thuộc vùng đất Yên Tử nổi danh là đất Phật linh thiêng, là hệ thống chùa chiền với lối kiến trúc truyền thống, hấp dẫn du khách gần xa. Khu di tích được xây dựng trên núi Yên Tử, còn được người dân gọi là núi Tượng Đầu, ngọn núi nằm giữa ranh giới của 2 tỉnh Bắc Giang và Quảng Ninh. Với độ cao 1068 mét so với mực nước biển, nơi đây có thảm động thực vật vô cùng đa dạng, phong phú.

Khu di tích Yên Tử là nơi quy tụ các di tích lịch sử, công trình văn hóa gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Nơi đây sở hữu phong cảnh núi non hữu tình, khí hậu trong lành, thiên nhiên phong phú, đã trở thành điểm sáng trong du lịch văn hóa và tâm linh của Quảng Ninh.

2Thời gian tham quan khu di tích Yên Tử lý tưởng

Quảng Ninh như hầu hết các tỉnh thành miền Bắc, đều có kiểu thời tiết với 4 mùa rõ rệt. Để có khoảng thời gian tuyệt vời nhất tại vùng đất Phật Yên Tử, MIA.vn khuyến khích bạn nên đến đây vào khoảng từ tháng 1 đến tháng 3 Âm lịch hàng năm. Lúc này là mùa xuân, thời tiết mát mẻ,những cơn mưa xuân lất phất cùng không khí lễ hội chắc chắn là điều mà du khách mong chờ được trải nghiệm.

Tuy nhiên có một vài vấn đề MIA.vn muốn bạn lưu ý, đó là: 

Nếu muốn tận hưởng không khí lễ hội tưng bừng nhất thì du khách nên đến Yên Tử vào ngày khai hội là mùng 1 tháng 10 Âm lịch. Tuy nhiên, giai đoạn này nơi đây thu hút rất đông du khách đổ về nên nếu bạn không thích phải chen chúc đông đúc, hoặc đi cùng gia đình có người già, trẻ em thì nên cân nhắc kỹ lưỡng.

Còn sau tháng 3 Âm lịch trở đi thì lượng du khách đi hội bắt đầu thưa thớt dần, thời tiết mùa hè cũng khá lý tưởng để bạn đi du lịch. Bên cạnh đó, mùa này số lượng du khách thưa thớt hơn nên sẽ rất phù hợp cho những ai thích đi hội mà lại không thích đông người.

Ngoài ra, nếu chỉ đơn thuần là bạn muốn đi du lịch Hạ Long và tìm kiếm điểm đến tâm linh, văn hóa lý tưởng thì mùa nào cũng có thể ghé khu di tích Yên Tử. Chỉ cần theo dõi trước tình hình thời tiết, tránh những ngày mưa bão thì hành trình của bạn chắc chắn sẽ vô cùng thú vị.

3Phương tiện di chuyển lên núi Yên Tử

Đến đến được khu di tích Yên Tử thì đầu tiên du khách cần lên núi. Có hai phương thức di chuyển được ưa chuộng là đi bộ và đi cáp treo.

3.1 Đi bộ leo núi Yên Tử

Đoạn đường lên núi Yên Tử khoảng 6km. Vì vậy để một người bình thường  leo núi thì sẽ mất khoảng từ 6 đến 8 tiếng, trong điều kiện thưa người và thời tiết thuận lợi. Đi bộ vừa là hình thức để rèn luyện, tăng cường thể lực, đồng thời cũng là một thử thách thú vị trong hành trình chinh phục Yên Tử. Hành trình này tuy vất vả nhưng cũng là cơ hội để bạn chiêm ngưỡng được vẻ đẹp hoang sơ của cảnh vật núi rừng hùng vĩ nơi đây.

Hành trình sẽ bắt đầu từ bãi đỗ xe, du khách đi khoảng 300 mét sẽ đến suối Giải Oan, rồi leo qua đường Tùng cổ đến Tháp Tổ, đến chùa Hoa Yên, chùa Một Mái, chùa Bảo Sái và cuối cùng là chùa Đồng. 

3.2 Đi cáp treo lên núi Yên Tử

Nếu không muốn leo núi vất vả thì du khách cũng có thể lựa chọn đi cáp treo Yên Tử để chinh phục khu di tích này. Tại đây có hệ thống cáp treo khá hiện đại, tổng chiều dài 1,2 mét, ở độ cao 450 mét. Vì thế bạn chỉ cần 10 đến 15 phút đã có thể lên đến đỉnh Yên Tử hùng vĩ.

Giá vé tham khảo của dịch vụ cáp treo như sau:

Vé khứ hồi: 350.000 VNĐ/người

Vé một chiều: 200.000 VNĐ/ 1 người/ 1 tuyến

Người già trên 70 tuổi và trẻ em dưới 1,2 mét: Vé miễn phí

4 Miễn phí tham quan Yên Tử từ 2026 đến 2028: Cú hích lớn cho du lịch di sản

Hội đồng Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã thông qua nghị quyết miễn toàn bộ phí tham quan quần thể di tích và danh thắng Yên Tử trong giai đoạn 2026 đến hết năm 2028. Chính sách này được triển khai sau khi Yên Tử được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào ngày 12/7/2025.

Đây là lời tri ân của địa phương dành cho cộng đồng, tăng ni, Phật tử và những người đã góp công bảo tồn, hoàn thiện hồ sơ di sản để danh thắng Yên Tử đạt được vị thế quốc tế.

Việc miễn phí vé mở ra cơ hội để nhiều người hơn có thể tiếp cận không gian linh thiêng này. Đồng thời, nó góp phần quảng bá hình ảnh Yên Tử như “đất tổ” của Thiền phái Trúc Lâm, khẳng định chiến lược phát triển du lịch với định hướng “một điểm đến, hai di sản thế giới” của Quảng Ninh.

5 Nét đặc sắc của quần thể di tích

Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử có diện tích khoảng 9.295 ha, trải dài trên địa bàn thành phố Uông Bí và Đông Triều. Không gian rộng lớn này được chia thành hai cụm chính theo phân vùng truyền thống.

5.1 Cụm dọc tuyến Yên Tử

Cụm này kéo dài từ Dốc Đỏ đến bến xe Giải Oan. Trên hành trình đó, du khách sẽ đi qua chùa Trình, chùa Suối Tắm, chùa Cầm Thực và chùa Lân, còn gọi là Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử.

Đây là tuyến đường khởi đầu cho hành trình hành hương. Mỗi điểm dừng đều mang ý nghĩa riêng, vừa là nơi lễ Phật, vừa là khoảng nghỉ để chuẩn bị tâm thế trước khi tiến sâu hơn vào trung tâm danh thắng Yên Tử.

5.2 Cụm trung tâm: Đỉnh Yên Tử

Cụm trung tâm bắt đầu từ chùa Giải Oan và kết thúc tại chùa Đồng trên đỉnh núi. Đây là khu vực linh thiêng nhất của Yên Tử.

Chùa Hoa Yên và Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử là hai hạng mục tiêu biểu thuộc quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được UNESCO công nhận Di sản Văn hóa Thế giới. Trước đó, riêng Yên Tử đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2012.

Sự kết nối giữa các điểm di tích tạo nên một hành trình liền mạch. Du khách không chỉ tham quan mà còn thực sự trải nghiệm chiều sâu của danh thắng Yên Tử qua từng bước chân.

5.3 Hội Yên Tử, mùa hành hương lớn nhất miền Bắc

Hàng năm, hội Yên Tử bắt đầu từ mùng 10 tháng Giêng âm lịch và kéo dài suốt ba tháng mùa xuân. Đây là thời điểm hàng triệu Phật tử và du khách tìm về núi thiêng.

Không khí lễ hội sôi động nhưng vẫn giữ được nét trang nghiêm. Người đến để chiêm bái, người đến để trekking, người đến để tìm một khoảng lặng cho tâm hồn. Khi chính sách miễn phí tham quan được áp dụng đến hết năm 2028, dự kiến lượng khách đến danh thắng Yên Tử sẽ còn tăng mạnh hơn nữa. Điều này không chỉ thúc đẩy du lịch mà còn lan tỏa giá trị văn hóa bền vững của một di sản thế giới.

6Những điểm du lịch ấn tượng thuộc khu di tích Yên Tử

Tiếp theo hãy cùng MIA.vn điểm qua những điểm đến hấp dẫn thuộc khuôn viên Yên Tử nhé.

6.1 Chùa Trình

Chùa Trình hay còn có tên gọi là chùa Bí Thượng hoặc đền Trình. Ngôi chùa tọa lạc ở độ cao 1000 mét so với mực nước biển, giữa núi non hùng vĩ. Chùa Trình đã được xây dựng với lịch sử gần 400 năm cùng lối kiến trúc độc đáo. Nơi đây nổi tiếng là ngôi chùa ngút tầm mây, gần như đã chạm đến trời xanh của Yên Tử, đồng thời cũng là điểm đến thu hút đông đảo du khách.

Không gian chùa Trình rất thanh tịnh, tĩnh mịch và yên bình với cây cối xanh mướt, tiếng suối chảy róc rách cùng tiếng chim hót líu lo. Ngôi chùa được xây dựng trở thành điểm đến tâm linh linh thiêng, là đức tin của Phật tử Quảng Ninh nói riêng và các tỉnh thành lân cận tại miền Bắc.

6.2 Suối Giải Oan

Trên hành trình khám phá khu di tích Yên Tử, du khách sẽ băng ngang qua suối Giải Oan trong xanh, uốn lượn. Nơi đây gắn liền với câu chuyện hàng trăm cung nữ đã trầm mình để ngăn cản việc vua Trần Nhân Tông quyết định quy y cửa Phật. 

Trong quá trình tham quan núi Yên Tử rộng lớn, việc dừng lại tại con suối mát lành này chắc chắn sẽ là một lựa chọn đúng đắn. Vừa có thể giúp du khách được chiêm ngưỡng cảnh núi non thơ mộng, vừa hít thở không khí trong lành.

6.3. Chùa Hoa Yên

Chùa Hoa Yên ở độ cao 535 mét so với mực nước biển, nên nơi đây còn có tên gọi là Phù Vân vì đỉnh núi lúc nào cũng chìm trong mây khói lãng đãng. Bên cạnh chùa Hoa Yên là chùa Cả, nơi từng là một cái am nhỏ để vua Trần Nhân Tông giảng đạo. Đến nay, ngôi chùa này trở thành điểm tham quan, hành hương quen thuộc của các tín đồ Phật Giáo. 

6.4. Chùa Một Mái

Chùa Một Mái còn có tên gọi khác là chùa Bồ Đà. Chùa được xây dựng ẩn nửa mình bên trong hang động, một nửa nhô ra bên ngoài. Ngôi chùa nằm giữa lưng chừng trời, được bao phủ bởi núi đá, cây cối, có không gian thanh tịnh, hài hòa cùng thiên nhiên.

6.5. An Kỳ Sinh và tượng Phật Hoàng Trần Nhân Tông

An Kỳ Sinh nổi tiếng là một tảng đá tự nhiên có hình thù giống như một tu sĩ đang chắp tay thành kính. Với đức tin của mình, người dân đã lập nên am thờ An Tử - là vị tu sĩ đã tạo nên rất nhiều phương thuốc cổ truyền chữa bệnh cứu người.

Còn tượng Phật Hoàng Trần Nhân Tông thì ở độ cao 1.100m, nằm giữa khung cảnh núi rừng hùng vĩ, nguy nga. Tượng được người dân đúc bằng đồng nguyên khối, khối lượng đến 138 tấn, cao tới 12,6m. Bức tượng này chính là biểu tượng để ghi tạc công ơn của vua Trần Nhân Tông, đồng thời cũng là điểm tham quan, lễ Phật thu hút đông đảo du khách. 

6.6 Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử

Nhắc đến Yên Tử không thể bỏ qua Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử, còn gọi là chùa Lân. Đây là nơi vua Trần Nhân Tông lựa chọn làm chốn tu hành sau khi nhường ngôi. Năm 1293, ngài cho trùng tu lại chùa Lân, biến nơi đây thành trung tâm giảng đạo và tu tập. Từ đó, Thiền phái Trúc Lâm ra đời, mang đậm bản sắc dân tộc Việt.

Cùng với Phật hoàng Trần Nhân Tông, hai vị thiền sư Pháp Loa và Huyền Quang đã góp phần phát triển dòng thiền này rực rỡ trong thời Trần. Sau khi Phật hoàng viên tịch tại núi Yên Tử, các thế hệ kế tiếp tiếp tục duy trì và lan tỏa tư tưởng Trúc Lâm.

Trải qua chiến tranh, nhiều hạng mục của Thiền viện bị hư hại. Đến năm 2002, chùa Lân được tái thiết quy mô lớn trên diện tích gần 180.000 m². Công trình được phục dựng bởi các nghệ nhân am hiểu kiến trúc cổ, đánh dấu sự hồi sinh mạnh mẽ của trung tâm Phật giáo này. Chính điện của Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử là Đại Hùng Bảo Điện nổi bật với hoa văn đá tinh xảo, đậm dấu ấn kiến trúc thời Trần.

6.7 Chùa Đồng

Trong toàn bộ quần thể di tích và danh thắng Yên Tử, Chùa Đồng là điểm dừng chân quan trọng nhất. Đây là nơi mọi tăng ni, Phật tử và du khách đều hướng đến khi hành hương về đất thiêng.

Chùa Đồng còn gọi là Thiên Trúc Tự, tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử, ở độ cao 1.068 mét so với mực nước biển. Giữa biển mây bồng bềnh, ngôi chùa hiện lên như một biểu tượng của sự giác ngộ và bền bỉ. Điểm đặc biệt là toàn bộ công trình được đúc bằng đồng, được xem là ngôi chùa bằng đồng trên đỉnh núi lớn nhất châu Á. Chùa có diện tích gần 20m², nặng khoảng 70 tấn. Chiều dài 4,6m, rộng 3,6m và cao 3,35m tính từ nền đến mái. Mỗi viên ngói nặng khoảng 4kg. Bốn cột chùa, mỗi cột nặng khoảng 1 tấn. Chuông và khánh đồng nặng trên 250kg.

6.8 Chùa Cầm Thực

Trên lộ trình hành hương về Yên Tử, Chùa Cầm Thực là ngôi chùa thứ ba mà du khách dừng chân. Nơi đây gắn liền với câu chuyện về vua Trần Nhân Tông và đệ tử Bảo Sái.

Tương truyền, sau khi xuống suối tắm gột rửa bụi trần, hai thầy trò tiếp tục hành trình vào núi. Đến trưa, khi mở túi cơm chay, Bảo Sái mới nhớ rằng phần ăn đã được bố thí cho người hành khất ở Cửa Ngăn. Vua Trần không trách, chỉ cùng đệ tử uống nước suối thay cơm rồi nghỉ ngơi.

Để ghi nhớ tích này, người xưa dựng chùa và đặt tên là Cầm Thực, nghĩa là “không ăn”. Tên gọi nhắc về lối sống tri túc, thiểu dục, giữ tâm thanh tịnh trước khi bước sâu vào không gian linh thiêng của Yên Tử.

Dấu tích chùa thời Trần cho thấy nền móng kiến trúc hình chữ “nhất” gồm 6 gian, tên cũ là Linh Nhâm Tự. Trong kháng chiến chống Pháp, chùa trở thành cơ sở cách mạng và bị đốt phá. Chuông, tượng và đồ thờ được người dân chuyển xuống miếu gần Suối Tắm để bảo quản.

6.9 Chùa Suối Tắm

Nếu Chùa Đồng là đích đến cao nhất, thì Chùa Suối Tắm lại được xem như cánh cửa mở vào Yên Tử. Chùa tọa lạc bên sườn dốc Cửa Ngăn, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Địa thế nơi đây giống như đầu rùa thiêng hướng ra vùng giáp ranh giữa núi rừng Yên Tử và đồng bằng ven sông Bạch Đằng. Từ xa xưa, Cửa Ngăn được truyền tụng là ranh giới giữa cõi Phật và cõi trần.

Trước chùa là dòng suối trong mát chảy quanh năm dưới tán cây cổ thụ. Tương truyền hơn 700 năm trước, vua Trần Nhân Tông từng dừng chân và tắm tại đây. Vì thế, Suối Tắm mang ý nghĩa gột sạch bụi trần trước khi bước vào không gian thiền môn của Yên Tử.

Chùa Suối Tắm hiện vẫn bảo tồn nhiều pho tượng cổ từ thế kỷ XIX. Kiến trúc chữ “đinh”, cửa cuốn vòm, hậu cung lưu giữ tượng và đồ thờ cổ. Bao quanh là cây cổ thụ 400 đến 500 năm tuổi, tỏa bóng xuống dòng suối đá róc rách. Trong tổng thể quần thể di tích và danh thắng Yên Tử, Chùa Suối Tắm đóng vai trò như trạm dừng đầu tiên.  

7 FAQ về Yên Tử

7.1 Vì sao nên đến Yên Tử trong giai đoạn miễn phí?

Miễn phí tham quan giúp hành trình khám phá quần thể di tích và danh thắng Yên Tử trở nên dễ tiếp cận hơn. Bạn có thể dành ngân sách cho trải nghiệm, cho lưu trú hoặc cho những hoạt động tìm hiểu sâu hơn về văn hóa.

Đây cũng là thời điểm lý tưởng để thế hệ trẻ được tiếp cận di sản thế giới ngay trong nước. Yên Tử chính là lớp học lịch sử sống động, là nơi giáo dục truyền thống và lòng tự hào dân tộc.

7.2 Chuẩn bị gì cho hành trình chinh phục Yên Tử?

Hành trình leo núi Yên Tử cần di chuyển nhiều và yêu cầu có thể lực. Bạn nên chuẩn bị giày tốt, quần áo gọn nhẹ và hành lý linh hoạt. Một chiếc vali bền, nhẹ và dễ kéo sẽ giúp chuyến đi thuận tiện hơn, đặc biệt nếu bạn kết hợp tham quan nhiều điểm tại Quảng Ninh.

Bạn có thể tham khảo các dòng vali chính hãng tại MIA.vn. Thiết kế hiện đại, bánh xe êm, chất liệu chắc chắn và bảo hành rõ ràng. Chuẩn bị kỹ từ hành lý sẽ giúp bạn tập trung trọn vẹn vào trải nghiệm tại Yên Tử. Hy vọng với những thông tin MIA.vn đã chia sẻ, du khách sẽ có những trải nghiệm thật thú vị tại vùng đất linh thiêng này nhé.