Kinh nghiệm khám phá động Hua Mạ, 'đệ nhất kỳ quan' vùng Đông Bắc

1 Giới thiệu chung về Động Hua Mạ - "Kỳ quan đệ

Nếu bạn đang đi tìm một cảm giác phiêu lưu đích thực, muốn một lần được chạm tay vào những kiệt tác của mẹ thiên nhiên và lắng nghe tiếng thì thầm của lịch sử giữa núi rừng hoang sơ, thì động Hua Mạ chính là tọa độ phù hợp. Bản thân mình, một đứa vốn dĩ lười leo trèo, vậy mà khi đứng trước sự lộng lẫy của hang động này đã phải thốt lên kinh ngạc.

Nằm ẩn mình sâu bên trong những rặng núi đá vôi dựng đứng, động Hua Mạ hiện ra như một cung điện nguy nga được giấu kín dưới lòng đất. Trên bản đồ du lịch của miền biên viễn Đông Bắc, nếu ví hồ Ba Bể là một nàng thơ kiều diễm thì động Hua Mạ chính là một tráng sĩ thầm lặng che chở bên cạnh.

Nơi đây đã được các chuyên gia hang động và đông đảo giới lữ hành bình chọn là "Kỳ quan đệ nhất động" của vùng. Danh hiệu này không hề ngoa chút nào. Bởi nếu xét về cả quy mô cấu trúc, sự đa dạng của hệ thống thạch nhũ lẫn giá trị địa chất cổ xưa, hiếm có hang động nào trong khu vực có thể vượt qua được cái tên Hua Mạ.

Sức hút của hang không nằm ở những ánh đèn led rực rỡ sắc màu nhân tạo, mà nằm ở chính sự hoang dại, kỳ vĩ của những khối thạch nhũ khổng lồ rủ xuống từ trần hang. Ngay từ khoảnh khắc đặt chân vào đây, mình có cảm giác như dòng thời gian đang ngừng trôi, chỉ còn lại tiếng nước nhỏ giọt thánh thót hòa quyện cùng bầu không khí u tịch. Tất cả tạo nên một không gian huyền bí đến gai người nhưng cũng kích thích vô cùng.

2 Hướng dẫn cách di chuyển đến Động Hua Mạ

Động Hua Mạ nằm chễm chệ ở lưng chừng núi Cô Đơn, thuộc khu vực bản Pác Ngòi, xã Quảng Khê, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Hang cách trung tâm hành chính của Vườn quốc gia Ba Bể chỉ khoảng 6km về phía Nam. Còn nếu tụi mình tính từ trung tâm thành phố Bắc Kạn di chuyển vào thì quãng đường sẽ dao động tầm 50km. Bản Pác Ngòi là một bản văn hóa người Tày rất xinh đẹp, nên đường vào động cũng thơ mộng lắm nè.

Để di chuyển từ Hà Nội, bạn có thể ra bến xe Mỹ Đình để bắt các dòng xe khách hoặc limousine chạy tuyến Hà Nội - Chợ Đồn - Ba Bể với mức giá tầm 220.000 đến 280.000 VNĐ một vé. Xe chạy êm ru tầm 4 đến 5 tiếng là bạn đã có mặt ở khu vực hồ Ba Bể rồi.

Ngược lại, nếu là một tay lái cuồng phượt và mê những cung đường uốn lượn, bạn có thể tự lái xe máy chạy theo trục Quốc lộ 3 hướng đi Thái Nguyên rồi tiến về Bắc Kạn. Khi đến ngã ba rẽ vào huyện Chợ Đồn, bạn tiếp tục bám theo đường tỉnh lộ 258 để tiến thẳng vào vườn quốc gia. Cung đường này uốn lượn qua những con đèo mờ sương, mở ra cảnh sắc hai bên đường đẹp rụng rời luôn á!

Sau khi tới chân núi Cô Đơn và gửi xe gọn gàng, hành trình thám hiểm thực sự sẽ bắt đầu bằng một thử thách nhỏ. Tụi mình sẽ phải lội bộ và leo khoảng 300m đường bậc thang đá dốc thoải để lên đến cửa động. Đoạn đường này được bao phủ bởi những hàng cây cổ thụ rợp bóng mát, không khí trong lành nên đi không quá mệt đâu. Cứ thong thả vừa đi vừa thở, check-in vài ba tấm ảnh dọc đường là mấp mé thấy lối vào hang mở ra ngay trước mắt rồi.

3 Sự tích huyền bí về cái tên "Đầu Ngựa" và khu "Rừng Ma" (Lèo Pèn)

Một trong những điều làm nên linh hồn và sự cuốn hút của động Hua Mạ chính là câu chuyện truyền thuyết nhuốm màu kỳ bí được truyền miệng qua bao thế hệ người Tày. Người dân địa phương kể lại rằng, ngày xưa khu vực xung quanh núi Cô Đơn này được gọi là "Lèo Pèn", dịch nghĩa ra là Rừng Ma.

Nơi đây từng là nơi ngã xuống của một đội dân binh yêu nước trong một trận chiến ác liệt. Do chết oan ức nơi thâm sơn cùng cốc, linh hồn của các binh sĩ không thể siêu thoát, cứ mỗi khi chiều tà buông xuống là khu rừng lại vang lên những tiếng hú hét, khóc than ghê rợn khiến người dân bản địa không một ai dám bén mảng đến gần.

Ít ai ngờ, xoay quanh động Hua Mạ chính là truyền thuyết nhuốm màu kỳ bí và tâm linh của người Tày. Ảnh minh hoạ: Du lịch hồ Ba Bể

Có một vị tướng quân triều đình dẫn quân tuần tra qua vùng biên ải này. Khi ngựa đến chân núi Cô Đơn thì bỗng nhiên hí vang lên ba tiếng, dậm chân tại chỗ liên tục, không chịu bước tiếp qua con suối. Thấy điềm lạ, vị tướng đã hỏi chuyện người già trong bản và biết được sự tình về những oan hồn chiến sĩ.

Động lòng trắc ẩn trước nỗi oan khuất của những người con ngã xuống vì bờ cõi, vị tướng quân đã ra lệnh lập đàn tế lễ vô cùng trang nghiêm ngay trước cửa hang, cùng thầy mo đọc văn tế, tụng kinh suốt nhiều ngày đêm để cầu nguyện. Sau khi lễ tế kết thúc, những tiếng hú ghê rợn trong khu rừng hoàn toàn biến mất, bầu trời bừng sáng và sự bình yên đã quay trở lại với bản làng Pác Ngòi.

Để ghi nhớ công ơn nghĩa hiệp của vị tướng quân và sự kiện tâm linh đặc biệt đó, người dân đã đặt tên cho hang động này là "Hua Mạ". Trong tiếng Tày, "Hua" có nghĩa là Đầu, còn "Mạ" có nghĩa là Ngựa. Cái tên Động Đầu Ngựa ra đời từ đó, như một biểu tượng của lòng biết ơn và sự cân bằng giữa con người với thế giới tâm linh nguyên sơ.

4 Khám phá vẻ đẹp lung linh huyền ảo bên trong hang động

4.1 Động Hua Mạ với không gian kỳ vĩ của một "Động Treo" độc bản

Bước qua cửa hang nhỏ hẹp, mình đã phải đứng hình mất vài giây vì không gian bên trong mở ra quá rộng lớn. Động Hua Mạ thuộc loại cấu trúc động treo nằm ở độ cao tương đối so với mặt đất, với chiều dài thám hiểm lòng đất lên tới gần 700m và trần hang cao vút từ 40 đến 50m.

Lòng hang rộng thênh thang giúp không khí lưu thông cực tốt chứ không hề bị ngột ngạt hay thiếu oxy như một số hang động khác mà mình từng đi. Một điểm cực thích nữa là vi khí hậu bên trong hang siêu lý tưởng, mùa hè bước vào hang bạn sẽ cảm nhận được một luồng hơi mát lạnh như bật điều hòa 18°C ùa vào da thịt, còn vào mùa đông trốn vào trong động lại thấy ấm áp, kín gió đến lạ lùng.

4.2 Hệ thống thạch nhũ kiến tạo hàng triệu năm tuổi

Càng đi sâu vào bên trong, bạn sẽ càng thấy mình nhỏ bé trước bàn tay sắp đặt tài tinh của tạo hóa với những kiệt tác điêu khắc đá vô cùng sống động. Tiêu biểu là khối nhũ đá trắng muốt mang hình dáng Tượng Phật Bà Quan Âm uy nghiêm tọa lạc trên một đài sen đá khổng lồ nhìn cực kỳ linh thiêng.

Tiếp đến là những cột đá giật cấp xếp hàng nối đuôi nhau nhìn xa y hệt bóng dáng của Thầy trò Đường Tăng đi lấy kinh. Phía dưới chân hang, những bờ rìa đá vôi đọng nước tạo thành từng bậc, tầng tầng lớp lớp xếp chồng lên nhau như những thửa Ruộng bậc thang mùa lúa chín. Ngoài ra, những tấm Rèm đá pha lê mỏng dính rủ xuống từ trần hang, khi mình bật đèn pin rọi vào liền phản chiếu các tinh thể canxi lấp lánh nhìn lộng lẫy như một cung điện hoàng gia thực thụ.

5 Kinh nghiệm du lịch Động Hua Mạ tự túc từ

5.1 Lựa chọn thời điểm vàng để thực hiện chuyến đi

Khung thời gian đẹp nhất để oanh tạc Hua Mạ là vào mùa thu, từ tháng 9 đến tháng 11, khi thời tiết Đông Bắc mát mẻ, ít mưa, nắng hanh vàng, cực kỳ thuận lợi cho việc leo núi và tụi mình có thể kết hợp ngắm những cánh đồng lúa chín vàng rực quanh hồ Ba Bể.

Hoặc bạn cũng có thể đi vào dịp đầu năm để hòa mình vào các lễ hội lồng tồng náo nhiệt của đồng bào người Tày. Một lưu ý từ mình là nên hạn chế đi vào mùa mưa bão lớn từ tháng 5 đến tháng 8 vì đường bậc thang đá lên cửa động lúc này sẽ tích tụ rêu phong, cực kỳ trơn trượt và nguy hiểm.

5.2 Giá vé tham quan cập nhật mới nhất

Mức giá dịch vụ để chiêm ngưỡng kỳ quan này theo mình đánh giá là siêu rẻ, chủ yếu mang tính chất tượng trưng để phục vụ công tác bảo tồn là chính. Hiện tại, vé vào cửa động Hua Mạ dao động khoảng 25.000 VNĐ cho một người lớn, còn trẻ em sẽ được áp dụng chính sách giảm nửa giá hoặc miễn phí tùy theo độ tuổi.

Ngoài ra, vì động nằm trong phân khu của rừng nguyên sinh nên bạn sẽ cần trả thêm vé cổng Vườn quốc gia Ba Bể khoảng 46.000 VNĐ một người. Trong vé này đã bao gồm trọn gói quyền tham quan các tuyến đường ven hồ luôn rồi nè.

5.3 Những vật dụng thiết yếu cần bỏ túi chuẩn bị cho chuyến đi

Để hành trình thám hiểm lòng đất được trơn tru, bạn nhớ chuẩn bị một đôi giày thể thao có độ bám tốt, tuyệt đối nói không với dép tông hay giày cao gót vì đường đi trong hang có nhiều đoạn bám hơi ẩm rất dễ trượt chân. Bên cạnh đó, hãy mang theo một chiếc đèn pin cầm tay hoặc đèn đeo đầu để chủ động soi rõ những ngách hang sâu khuất ánh sáng. Cuối cùng, khu vực rừng rậm ẩm ướt quanh cửa hang là địa bàn của các bạn muỗi rừng và vắt, mọi người nên xịt sẵn thuốc chống côn trùng, mang theo một chai nước lọc kèm vài thanh sô-cô-la để nạp năng lượng.

6 Trải nghiệm ẩm thực và địa điểm lưu trú gần Động Hua Mạ

6.1 Đặc sản nức tiếng vùng cao Bắc Kạn không thể bỏ qua

Sau một buổi lội bộ thấm mệt, chiếc bụng đói của tụi mình xứng đáng được vỗ về bằng những món ăn mang đậm phong vị núi rừng của bản Pác Ngòi. Đầu tiên là món cá nướng hồ Ba Bể với những chú cá nhỏ được kẹp vào thanh tre nướng trên than củi hồng, thịt săn chắc, thơm lừng nhai cả xương giòn rụm.

Kế tiếp là món lợn sữa quay mác mật có lớp da vàng óng như mật ong, giòn tan, thịt bên trong mềm ngọt quyện cùng mùi thơm của lá rừng. Cuối cùng, bạn nhất định phải thử món xôi đăm đeng ngũ sắc độc đáo của người Tày được nhuộm màu từ lá cây rừng tự nhiên, hạt xôi dẻo quánh, béo bùi ăn kèm với muối vừng giữa tiết trời se lạnh thì không gì sánh bằng.

6.2 Gợi ý các địa điểm lưu trú uy tín, chất lượng tại Ba Bể

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về đời sống của người dân bản địa, hãy chọn trải nghiệm văn hóa tại các homestay nhà sàn gỗ truyền thống của người Tày trong bản Pác Ngòi, cảm giác buổi tối ngồi bên bếp lửa hồng nghe các mệ hát then vô cùng ấm cúng với giá chỉ tầm 100.000 đến 150.000 VNĐ một đêm.

Còn đối với những bạn yêu cầu cao về sự tiện nghi và sang chảnh, hãy hướng sự lựa chọn của mình đến các khu nghỉ dưỡng cao cấp hơn như Sai Gon - Ba Be Resort hoặc Ba Be Legend Hotel. Đây là những điểm lưu trú để bạn có thể nghỉ ngơi giữa không gian phòng ốc view hướng núi rừng siêu đẹp và dịch vụ chăm sóc khách hàng chuẩn chỉnh.

Rời khỏi khoảng không gian u tịch của động Hua Mạ, mình cảm giác như vừa trải qua một giấc mơ điện ảnh đầy sống động dưới lòng đất. Nơi đây thực sự là một viên ngọc thô quý giá mà mẹ thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho mảnh đất Bắc Kạn. Nếu một ngày nào đó bạn cảm thấy mệt mỏi với nhịp sống hối hả, kẹt xe của chốn thành thị, hãy xách balo lên, đi về phía vùng cao Đông Bắc, ghé thăm Ba Bể và bước chân vào động Hua Mạ để cảm nhận sự kỳ diệu của tạo hóa nhé.