Đến làng lụa Vạn Phúc khám phá nét đẹp truyền thống lụa gấm Việt Nam

1 Tổng quan về Làng lụa Vạn Phúc

1.1 Lịch sử của Làng lụa Vạn Phúc

Địa chỉ: khu vực Vạn Phúc, phường Hà Đông, thành phố Hà Nội

Khám phá Hà Nội phồn hoa đô thị, đừng quên ghé thăm Làng lụa Vạn Phúc, nơi lưu giữ tinh hoa văn hóa Việt về một làng nghề truyền thống vốn đã rất nổi tiếng và đã đi vào thơ ca nhạc họa. Làng lụa Vạn Phúc vốn tồn tại hơn một nghìn năm là một trong những làng lụa dệt tơ tằm đẹp và nổi tiếng nhất Việt Nam, cũng chính là cái nôi lụa gấm nước ta lưu giữ được những nét truyền thống và đặc trưng vốn có của vùng quê thanh bình.

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 10km, Làng lụa Vạn Phúc, hay còn gọi là làng lụa Hà Đông, thu hút khách du lịch không chỉ bởi nghề dệt lụa tơ tằm trứ danh mà còn nhờ sở hữu tiềm năng du lịch to lớn.

Làng lụa Vạn Phúc xưa kia có tên Vạn Bảo, do kị húy nhà Nguyễn nên đã đổi thành Vạn Phúc. Năm 1931 lần đầu tiên lụa Vạn Phúc được giới thiệu ra thị trường quốc tế ở hội chợ Marseille và được người Pháp đánh giá là loại sản phẩm tinh xảo nhất của vùng Đông Dương. Đến năm 1958, lụa Vạn Phúc xuất sang các nước Đông Âu và đến nay được ưa chuộng tại nhiều nước trên thế giới.

Trải qua nhiều thế hệ, lụa Vạn Phúc vẫn giữ được nét đẹp truyền thống và đang đi đầu trong ngành dệt nước ta. Lụa ở làng Vạn Phúc được đánh giá là đẹp và bền. Hoa văn trên lụa rất đa dạng, trang trí đối xứng với nhau, đường nét không rườm rà, phức tạp mà luôn tạo cảm giác phóng thoáng, dứt khoát.

Xem thêm: Làng lụa Hội An - Làng lụa truyền thống tuổi đời 300 năm

Được coi là biểu tượng của đất Hà Đông, cổng làng chào đón du khách thập phương đến với Làng lụa Vạn Phúc nổi bật ngay trên trục đường Tố Hữu rất dễ dàng nhận diện. Cổng làng được xây theo kiến trúc giản đơn bằng gạch đỏ nhưng vẫn kiên cố, vững chãi.

Bên trái của cổng chính là một tấm bia lớn chào đón du khách thập phương có khắc tên ngôi làng bằng chữ thư pháp đẹp mắt. Từ xa xưa, cổng làng được coi như tấm chắn bảo vệ sự an lành cho người dân, chốn đón đưa những người con trở về với cội nguồn.

1.2 Cái nôi của làng nghề lụa gấm Việt Nam

Nhắc tới nghề dệt lụa, không ai không biết tới Làng lụa Vạn Phúc huyền thoại. Nơi đây nổi tiếng tới mức được đưa vào thơ ca và đồng thời trở thành một đặc sản văn hóa, một nét đẹp của Hà Nội. Làng lụa Vạn Phúc là sự kết hợp hài hòa giữa những giá trị truyền thống và hiện đại. Làng nghề truyền thống này hiện có hơn 800 hộ dân làm nghề.

Nhiều gia đình nơi đây vẫn còn giữ lại những khung dệt từ thời cha ông để lại. Bên cạnh đó là những khung dệt cơ khí hiện đại hơn. Tham quan làng, bạn như lạc vào một thế giới khác với bầu không khí cổ kính, dung dị và bình yên. Ngắm nhìn những biểu tượng của một thời vàng son như cây đa, giếng nước, sân đình và những phiên chợ.

Bên trong làng lụa, khu Chợ lụa Vạn Phúc là nơi giới thiệu, quảng bá và bán các sản phẩm đến du khách. Mỗi một cửa hàng lại có cách bài trí riêng nhưng đều có cùng điểm chung đó là màu sắc luôn rực rỡ, tươi mới. Bày trí rất nhiều các mẫu mã sản phẩm từ khăn, áo, quần, áo dài, cũng như rất nhiều sản phẩm trang trí được làm từ lụa.

Đối với người dân Vạn Phúc mỗi dải lụa là kết quả của quá trình trồng dâu nuôi tằm kéo kén, ươm tơ cho đến lúc dệt. Họ xem đó là kết tinh của đất trời, thấm đượm công sức, tài hoa của những nghệ nhân.

2 Thời điểm lý tưởng để đến tham quan Làng lụa Vạn Phúc

Làng lụa Vạn Phúc luôn sẵn sàng tiếp đón du khách ở bất cứ thời điểm nào, mở cửa gần như cả ngày. Tuy vậy, nếu muốn chiêm ngưỡng khung cảnh đẹp nhất của làng lụa, bạn nên tới đây vào thời điểm tuần lễ văn hóa diễn ra vào khoảng tháng 11 hàng năm. Khi đó không khí tại khu làng vô cùng nhộn nhịp và lung linh, du khách còn có cơ hội chứng kiến trọn vẹn quy trình dệt tơ lụa từ khâu ươm tơ đến lúc ra thành phẩm.

Nằm cách trung tâm Hà Nội hơn 10km, bạn có thể di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô theo tuyến đường trung tâm thành phố, Nguyễn Trãi, Quang Trung (Hà Đông) rồi rẽ vào Vạn Phúc, hoặc đi theo hướng Lê Văn Lương, Tố Hữu. Nếu muốn sử dụng phương tiện công cộng, tuyến xe buýt số 08B chạy thẳng từ Long Biên đến Vạn Phúc là lựa chọn tiện lợi, ngoài ra một số tuyến buýt khác của Hà Nội cũng có điểm dừng gần khu vực làng lụa, bạn có thể tra cứu lộ trình cụ thể theo điểm xuất phát của mình.

Việc tham quan làng Vạn Phúc hoàn toàn miễn phí. Bạn chỉ cần trả phí gửi xe nếu đi xe cá nhân tới đây. Cách cổng làng vài mét là một điểm trông xe khá rộng với giá gửi xe máy từ 5.000 VNĐ/xe, xe ô tô từ 30.000 VNĐ/xe. Du khách nên gửi xe rồi đi tham quan cho tiện mà không làm ảnh hưởng đến khung cảnh chung của làng.

3 Làng lụa Vạn Phúc có gì đặc biệt?

3.1 Tìm hiểu về tinh hoa gấm lụa Việt Nam

Để tạo ra một tấm lụa tơ tằm truyền thống, các nghệ nhân phải trải qua rất nhiều công đoạn cũng như thời gian và công sức. Các bước thực hiện mới chỉ nghe thì khá đơn giản thế nhưng để thực hiện một cách thành thạo cũng như tạo ra sản phẩm chất lượng thì những người thợ phải dành rất nhiều tâm huyết từ kéo kén, guồng tơ, mắc cửi, nối cửi, dệt tơ, nhuộm tơ.

Ở bất kì công đoạn nào người nghệ nhân cũng phải hết sức cẩn thận, túc trực theo dõi 24/24 ngay cả khi công đoạn máy móc thực hiện. Ngày xưa nếu như lụa chỉ may được áo cánh, áo sơ mi thì bây giờ lụa đã được dùng để may vest, các bộ váy hiện đại, hợp thời.

Chất liệu chính vẫn là tơ tằm nhưng để phong phú hơn thì người thợ kết hợp với nhiều chất liệu vải khác để cho ra các dòng sản phẩm mới, có sức cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu thị trường. Sáng tạo thêm kiểu mẫu khác như khăn quàng, túi, chăn… với đa dạng mẫu mã cho du khách lựa chọn.

Tham quan làng nghề là một trải nghiệm không thể bỏ lỡ khi đến với Hà Nội. Bạn sẽ được chiêm ngưỡng toàn bộ quy trình sản xuất lụa do những đôi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân thực hiện. Nếu như muốn tìm hiểu kĩ càng hơn về quy trình này thì xưởng dệt lụa tơ tằm của nghệ nhân Triệu Văn Mão là một địa chỉ mà bạn không thể bỏ qua.

Tại đây, lụa Vạn Phúc với đủ loại màu sắc, mẫu mã được sắp xếp ngay ngắn, bắt mắt trên kệ. Với mức giá dao động từ 100.000 VNĐ - 250.000 VNĐ/m2 vải lụa. Các sản phẩm này có thể đáp ứng được nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng.

3.2 Địa điểm sống ảo vừa cổ kính, vừa mới lạ

Xuất hiện lần đầu vào năm 2019, đường ô Vạn Phúc nhanh chóng thu hút được sự chú ý của vô vàn bạn trẻ. Đoạn đường dài chừng 100m là con đường dẫn vào làng lụa truyền thống Vạn Phúc. Dọc cổng chính tới sâu trung tâm làng là một dải màu sắc rực rỡ từ hàng ngàn chiếc ô được cao đẹp rụng rời.

Những chiếc ô lung linh che rợp cả con đường với hai bên là những cửa hàng lụa san sát tạo thành một background check-in cực lãng mạn. Bên cạnh con đường ô, bức tường bích họa nghệ thuật trong làng và ngôi đình cổ Vạn Phúc cũng là những điểm chụp ảnh được nhiều du khách yêu thích khi ghé thăm.

Nếu còn dư thời gian, bạn có thể kết hợp tham quan thêm vài điểm đến gần đó, chẳng hạn Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cách khoảng 4,5km, nơi lưu giữ nhiều tư liệu về văn hóa các dân tộc Việt Nam, hoặc Văn Miếu Quốc Tử Giám cách khoảng 5,2km để tìm hiểu thêm về truyền thống hiếu học của người Việt.

Đến tham quan Làng lụa Vạn Phúc là bạn vừa góp phần vào việc bảo tồn nét văn hóa truyền thống Việt Nam và giúp tạo công ăn việc làm, cải thiện thu nhập cho người dân địa phương. Đừng quên khám phá thêm Làng Gốm Bát Tràng để chuyến đi khám phá thêm thú vị bạn nhé.

Một ngày dạo bước giữa những gian hàng lụa rực rỡ sắc màu, ngắm nghía và chọn mua vài tấm khăn lụa làm quà, chắc chắn sẽ là kỷ niệm đáng nhớ trong chuyến khám phá Hà Nội của bạn. Đừng quên mang theo một chiếc balo gọn nhẹ của MIA.vn để thong thả len lỏi qua các con ngõ nhỏ trong làng, vừa rảnh tay chụp ảnh vừa tiện cất giữ những món quà lụa xinh xắn mua được trên đường.