Lễ dâng y Kathina: Sắc màu văn hóa Khmer rực rỡ Nam Bộ

1 Lễ dâng y Kathina, không gian văn hóa rực rỡ bản sắc Khmer

1.1 Giới thiệu sơ nét về Lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là một trong những sự kiện quan trọng và có ý nghĩa của hệ phái Phật giáo Nam Tông. Đây là lễ duy nhất của Phật giáo có từ thời Đức Phật còn đang tại thế. Hàng năm, trong khoảng thời gian từ 15/9 đến 15/10 Âm lịch, cộng đồng người Khmer Nam Bộ lại tổ chức Lễ dâng y Kathina trong bầu không khí sôi nổi.

Lễ dâng y Kathina còn được biết đến với tên gọi quen thuộc là lễ dâng bông hoặc lễ dâng y cà sa. Đây là nghi thức đậm đà văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer Nam Bộ với mục đích cầu cho phum sóc yên bình, gia đình bình an, mưa thuận gió hòa.

Vào dịp lễ này, người dân sẽ thành kính dâng lên những chiếc áo cà sa cùng các vật dụng lên các chư tăng. Việc dâng những lễ vật vừa thể hiện lòng thành của Phật tử với việc hộ trì tăng đoàn, bên cạnh đó vừa tạo bầu không khí tươi vui cho Phật tử, phum, sóc.

1.2 Lễ dâng y Kathina diễn ra vào thời điểm nào?

Theo quy định của người Khmer, Lễ dâng y Kathina sẽ được diễn ra sau 3 tháng an cư kiết hạ và trước ngày tổ chức Lễ hội Oóc - Om - Bóc. Sư trụ trì chùa sẽ ấn định ngày cụ thể rồi thông báo đến các Phật tử trong phum, sóc để tiến hành chuẩn bị.

Sau khi nhận được thông báo từ sư trụ trì, mỗi phum sóc sẽ có từ 1 đến 3 gia đình sẽ cùng nhau chuẩn bị tổ chức và vận động các gia đình khác tham gia. Điều này nhằm khích lệ các tín đồ Phật tử thực thi đại hạnh bố thí và tri ân công đức Tam Bảo (Phật, Pháp, Tăng). Ngoài ra, việc tổ chức còn giúp thể hiện sự tri ân công đức của Phật tử hộ trì Phật pháp.

Lễ dâng y Kathina có nhiều điểm khác biệt so với các nghi lễ dâng y thông thường, hàng ngày. Dâng y Kathina chỉ được hạn định trong 29 ngày và trong thời gian này, mỗi vị Tỳ khưu chỉ được thọ y Kathina một lần duy nhất vào ngày hành lễ.

Mỗi chùa mỗi năm sẽ tổ chức Lễ dâng y Kathina một lần, vào bất cứ ngày nào trong tháng lễ. Việc dâng y Kathina được thực hiện lên toàn thể các chư tăng, không riêng cho bất kỳ cá nhân Tỳ khưu nào.

2 Các nghi thức văn hóa cơ bản của Lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là một trong những nét văn hóa truyền thống tiêu biểu của các tín đồ Phật giáo Nam Tông người Khmer. Vậy, lễ hội này có những nghi thức cơ bản nào, mời bạn cùng Cẩm nang du lịch MIA.vn tìm hiểu nhé!

2.1 Lễ vật dâng lên trong lễ hội

Vật phẩm quan trọng nhất được dâng trong lễ hội Kathina chính là những chiếc áo cà sa. Đây là vật phẩm có tính ý nghĩa cao nhất nhằm giúp Phật tử tưởng nhớ về nghi thức do Phật chế. Bên cạnh đó, tín đồ Phật tử có thể dâng một số lễ vật truyền thống như bình bát để khất thực, tập viết.

Ngoài những lễ vật truyền thống kể trên, Phật tử cũng có thể dâng lên những vật phẩm sinh hoạt thường ngày. Một số đồ dùng cần thiết cũng được dâng lên trong lễ dâng y Kathina chính là thuốc men, thực phẩm để bày tỏ lòng tri ân.

2.2 Các hoạt động nổi bật trong Lễ dâng y Kathina

Các hoạt động trong Lễ dâng y Kathina thường được diễn ra trong vòng 2 ngày. Mỗi ngày sẽ có những hoạt động đặc biệt như sau.

Ngày thứ nhất

Vào ngày thứ nhất, các gia đình tổ chức cho các đoàn Phật tử đi quyên góp tịnh tài. Đoàn Phật tử sẽ bao gồm các đội múa trống sa dăm, các chú khỉ Hanuman, các chú đeo hình nộm ông địa hoặc một vị thần truyền thuyết.

Họ sẽ đi quyên góp tịnh tài bao gồm dâng bông bạc (cây hoa có kẹp theo tiền, còn được gọi là cây tiền, cây lá vàng, lá bạc. Tịnh tài quyên góp được sẽ dành để mua vật phẩm dâng lên các chư tăng.

Sự đóng góp của các gia đình trong Lễ dâng y Kathina là không bắt buộc. Họ có thể quyên góp tùy lòng hảo tâm và sau đó thỉnh các chư tăng đến tụng kinh cầu an cho gia chủ, cư dân trong phum, sóc.

Ngày thứ hai

Vào ngày thứ hai, bà con sẽ tổ chức rước Kathina quanh phum, sóc của mình. Đi kèm đám rước Kathina chính là đội múa trống sa dăm, đội rô băm cùng các chú khỉ Hanuman. Ngoài ra, đội hình còn có các thiếu nữ, các Phật tử xếp thành hai hàng rước các cây hoa, lá vàng, lá bạc cùng những vật phẩm khác.

Sau đó, họ sẽ được các vị sư hành lễ Nhiễu Phật ba vòng xung quanh chính điện chùa rồi tiếp tục thực hiện lễ dâng y. Lễ dâng y Kathina bao gồm lễ quy y Tam bảo, thuyết pháp ý nghĩa ngày lễ, lễ thọ Kathina, lễ tụng kinh cầu an, chúc phúc, hồi hướng, hoàn mãn.

Để tăng thêm phần long trọng cho lễ hội, chính quyền địa phương còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật sôi nổi. Bạn có thể tham gia các hội thao dân giao, tổ chức hát dù kê hoặc biểu diễn nghệ thuật truyền thống về đêm.

Lễ dâng y Kathina mang đậm bản sắc văn hóa vùng miền Tây Nam Bộ, đặc biệt trong cộng đồng người Khmer. Hành trình xách vali lên du lịch miền Tây của bạn sẽ trở nên độc đáo hơn nếu có dịp khám phá những điều đặc sắc của lễ hội này. Lễ dâng y Kathina với ý nghĩa lớn lao sẽ là một trong những nét độc đáo không thể xóa mờ trong bản sắc văn hóa người Khmer.