Lễ hội Otsu là một lễ hội rước kiệu truyền thống diễn ra vào mùa thu tại Nhật Bản. Sự kiện được tổ chức hằng năm vào đầu tháng 10, thường rơi vào cuối tuần trước ngày lễ Thể thao, kéo dài trong 2 ngày với phần trưng bày xe rước vào buổi tối và diễu hành chính vào ngày hôm sau.

Lễ hội diễn ra tại Tenson Shrine, thuộc thành phố Otsu, gần hồ Biwa. Với lịch sử hơn 400 năm từ thời Edo, Otsu Festival nổi bật với 13 xe rước hikiyama được chạm khắc tinh xảo, trên đó có các rối cơ khí (karakuri) có thể chuyển động và biểu diễn ngay trong lúc di chuyển. Không khí lễ hội mang đậm màu sắc truyền thống, kết hợp giữa nghi lễ tín ngưỡng và hoạt động cộng đồng, phản ánh rõ nét đời sống văn hóa của người dân địa phương.

Nếu có dịp du lịch Nhật Bản, bạn đừng bỏ lỡ tham gia lễ hội thú vị này tại đây nhé.

Lễ hội Otsu có gì đặc biệt? Trải nghiệm sự kiện truyền thống hơn 400 năm 2

Lễ hội Otsu là một lễ hội rước kiệu truyền thống diễn ra vào mùa thu tại Nhật Bản. Ảnh: Gltjp

Lễ hội Otsu có nguồn gốc từ đầu thời Edo (khoảng thế kỷ 17), với những ghi chép sớm nhất xuất hiện vào khoảng năm 1624 và được định hình rõ ràng vào khoảng năm 1638. Ban đầu, đây là một hoạt động mang tính cộng đồng gắn với tín ngưỡng tại Tenson Shrine, đồng thời phản ánh đời sống của một đô thị thương mại sầm uất nằm trên tuyến đường giao thương giữa Kyoto và Edo.

Theo truyền thuyết địa phương, lễ hội bắt nguồn từ một sự kiện khá ngẫu hứng vào cuối thế kỷ 16, khi một người bán muối đã đeo mặt nạ tanuki (chồn Nhật) và nhảy múa trên phố để mua vui cho dân chúng. Hành động này dần trở thành biểu tượng mở đầu cho đoàn rước, về sau được tái hiện bằng các mô hình rối cơ khí trên xe rước.

Qua thời gian, lễ hội phát triển từ một hoạt động dân gian nhỏ thành sự kiện quy mô lớn của thành phố. Các xe rước hikiyama bắt đầu được chế tác công phu từ thời Edo và nhiều chiếc vẫn được bảo tồn đến ngày nay, trở thành di sản văn hóa sống. Đồng thời, nghệ thuật karakuri (rối cơ khí) cũng được tích hợp vào lễ hội, thể hiện trình độ thủ công và tư duy cơ khí của người Nhật từ hàng trăm năm trước.

Lễ hội Otsu có gì đặc biệt? Trải nghiệm sự kiện truyền thống hơn 400 năm 3

Nguồn gốc và lịch sử lễ hội Otsu. Ảnh: Shiga jet

Bạn sẽ dễ dàng cảm nhận được “chất” của lễ hội ngay khi đứng dọc các tuyến phố gần Tenson Shrine. Những xe rước hikiyama cao khoảng 5-6m được kéo chậm rãi qua từng con đường, vừa đi vừa dừng lại để biểu diễn. Khi đứng đủ gần, bạn sẽ thấy rõ từng chi tiết chạm khắc, lớp sơn, vải trang trí và cả cách người dân phối hợp để vận hành một cỗ xe nặng hàng tấn. Không cần chen quá sâu, chỉ cần chọn một điểm đứng hợp lý là đã có thể theo dõi trọn vẹn hành trình của đoàn rước.

Lễ hội Otsu có gì đặc biệt? Trải nghiệm sự kiện truyền thống hơn 400 năm 4

Xem đoàn diễu hành hikiyama qua phố. Ảnh: Lake Capital Otsu

Điểm thú vị là các màn rối không diễn liên tục mà chỉ xuất hiện tại những điểm dừng. Khi xe dừng lại, bạn sẽ thấy các con rối bắt đầu chuyển động, có thể là cúi chào, xoay người hoặc tái hiện một câu chuyện ngắn. Nhìn kỹ hơn, bạn sẽ nhận ra tất cả đều được vận hành bằng cơ chế cơ học truyền thống, không có điện. Cảm giác xem những “cỗ máy” cổ này hoạt động ngay trước mắt thực sự rất khác so với việc xem biểu diễn hiện đại.

Lễ hội Otsu có gì đặc biệt? Trải nghiệm sự kiện truyền thống hơn 400 năm 5

Theo dõi các màn trình diễn rối cơ khí karakuri. Ảnh: C.J. Kei

Nếu bạn muốn trải nghiệm nhẹ nhàng hơn, buổi tối trước ngày lễ chính là thời điểm nên đi. Các xe rước được thắp đèn lồng và đặt cố định trên phố, không còn cảnh di chuyển đông đúc. Bạn có thể đi chậm, ngắm kỹ từng chi tiết, thậm chí ghé vào các ngôi nhà xung quanh để xem rối karakuri được trưng bày gần hơn. Không khí lúc này yên hơn, nhưng lại rất “đã” nếu thích quan sát và chụp ảnh.

Lễ hội Otsu có gì đặc biệt? Trải nghiệm sự kiện truyền thống hơn 400 năm 6

Trải nghiệm đêm Yoimiya nhộn nhịp trước ngày chính. Ảnh: C.J. Kei

Trong lúc đoàn rước đi qua, thỉnh thoảng bạn sẽ thấy người trên xe ném xuống các bó chimaki. Nếu may mắn bắt được, bạn có thể mang về như một món bùa nhỏ, người Nhật tin rằng nó giúp xua điều xấu và mang lại bình an. Đây là một trong những khoảnh khắc khiến bạn không chỉ đứng xem mà thực sự “tham gia” vào lễ hội.

Bạn sẽ nghe thấy âm thanh lễ hội trước khi nhìn thấy đoàn rước. Tiếng trống, sáo và nhạc cụ vang lên liên tục, tạo thành một nhịp điệu rất riêng. Mỗi xe có một nhóm nhạc riêng, nên khi đoàn đi qua, âm thanh sẽ thay đổi theo từng nhịp, khiến không gian luôn sống động chứ không bị lặp lại.

Lễ hội Otsu có gì đặc biệt? Trải nghiệm sự kiện truyền thống hơn 400 năm 7

Cảm nhận âm nhạc lễ hội truyền thống. Ảnh: C.J. Kei

Một điều khá hay là lễ hội không phải do một đơn vị tổ chức “biểu diễn” cho khách xem, mà chính người dân địa phương là người vận hành toàn bộ. Mỗi khu phố sẽ phụ trách một xe rước, từ bảo quản, chuẩn bị đến kéo xe trong ngày lễ. Khi đứng xem, bạn sẽ thấy rõ sự phối hợp rất nhịp nhàng giữa mọi người, và đó cũng là cách lễ hội này được duy trì suốt hàng trăm năm.

- Kiểm tra chính xác thời gian diễn ra lễ hội: Lễ hội Otsu không cố định ngày mà thay đổi theo từng năm, thường rơi vào cuối tuần trước ngày lễ Thể thao của Nhật. Bạn nên kiểm tra trước lịch cụ thể để tránh nhầm giữa đêm Yoimiya và ngày diễu hành chính, vì mỗi ngày sẽ mang lại trải nghiệm hoàn toàn khác nhau.

- Chọn thời điểm phù hợp với trải nghiệm bạn muốn: Nếu muốn không khí sôi động, bạn nên đi vào ngày diễu hành chính khi các xe hikiyama di chuyển và biểu diễn trên phố. Ngược lại, nếu thích ngắm chi tiết, chụp ảnh và trải nghiệm nhẹ nhàng hơn, buổi tối Yoimiya sẽ hợp hơn vì các xe được trưng bày cố định và ít đông.

- Đến sớm để chọn vị trí xem đẹp: Những điểm dừng nơi rối karakuri biểu diễn thường rất đông, nên nếu đến muộn bạn sẽ khó có góc nhìn tốt. Bạn chỉ cần đến sớm một chút, chọn vị trí thoáng ở các đoạn đường rộng là đã có thể theo dõi trọn vẹn mà không cần chen lấn.

- Ưu tiên di chuyển bằng tàu điện: Khu vực lễ hội nằm gần ga Otsu và có thể đi bộ đến trung tâm tổ chức. Vào ngày lễ, các tuyến phố thường đông và có thể bị hạn chế xe cá nhân, nên đi tàu sẽ tiện hơn và tiết kiệm thời gian di chuyển.

- Cẩn thận khi tham gia bắt chimaki: Hoạt động bắt chimaki khá vui nhưng cũng dễ bị chen lấn vì nhiều người cùng tham gia. Bạn nên đứng ở vị trí an toàn, giữ khoảng cách với xe rước và tránh lao vào đám đông để đảm bảo an toàn cho bản thân.

- Chuẩn bị trang phục thoải mái, phù hợp thời tiết: Lễ hội diễn ra vào mùa thu nên ban ngày dễ chịu nhưng buổi tối có thể se lạnh. Bạn nên mang theo áo khoác nhẹ và chọn giày thoải mái vì sẽ phải đi bộ và đứng khá lâu.

- Giữ ý thức khi tham gia lễ hội truyền thống: Đây không chỉ là một sự kiện du lịch mà còn mang yếu tố tín ngưỡng của người địa phương. Khi tham gia, bạn nên giữ trật tự, hạn chế chen lấn và tránh làm gián đoạn các nghi thức để đảm bảo trải nghiệm chung cho mọi người.

Lễ hội Otsu có gì đặc biệt? Trải nghiệm sự kiện truyền thống hơn 400 năm 8

Một số lưu ý khi tham gia lễ hội Otsu. Ảnh: C.J. Kei

Lễ hội Otsu không chỉ là một sự kiện văn hóa mà còn là cách người Nhật giữ lại những giá trị truyền thống qua hàng trăm năm. Nếu có dịp đến Nhật vào mùa thu, đây là trải nghiệm đáng để đưa vào hành trình. Chuẩn bị sẵn một chiếc vali gọn nhẹ, bạn sẽ dễ dàng di chuyển và tận hưởng trọn vẹn không khí lễ hội.