Mùa nhãn lồng Hưng Yên, mùa vàng trên mảnh đất trù phú

1 Lạc lối giữa Phố Hiến ngày chớm hạ

Nếu bạn hỏi mình thời điểm nào Hưng Yên đẹp nhất, mình sẽ không ngần ngại trả lời: Đó là mùa nhãn chín. Về đây vào khoảng tháng 6, tháng 7 Âm lịch, bạn sẽ thấy rõ sự trù phú của một vùng đất cổ. Đâu đâu cũng ngập tràn sắc vàng xám ấm áp của nhãn lồng Hưng Yên: nhãn lúc lỉu, trĩu cành trên cây, nhãn ăm ắp trong những sọt hàng xé gió ra chợ.

Bóc lớp vỏ mỏng màu vàng nâu nhạt, lớp cùi nhãn dày trắng ngà, trong suốt như hổ phách dần lộ ra, đưa lên miệng nếm thử mà thấy vị ngọt lịm, mát lành. Đúng như nhà bác học Lê Quý Đôn từng tán thưởng: "Thì tận trong răng lưỡi đã nảy ra vị thơm tựa như nước thánh trời cho".

Nhãn lồng Hưng Yên có thể trồng ở khắp nơi, từ trong sân nhà, dọc bờ đê cho đến những trang trại lớn tại Khoái Châu, Phố Hiến. Mình đặc biệt ấn tượng với nét văn hóa tâm linh của người dân bản địa. Cho dù năm ấy thời tiết có thuận lợi hay không, những chùm nhãn to đẹp, căng mọng nhất từ đợt đầu tiên luôn được người dân kính cẩn dâng lên bàn thờ gia tiên. Đó là sự tri ân mạch đất, tri ân nguồn cội đậm đà bản sắc.

2 Bí kíp nhận biết nhãn lồng Hưng Yên "thứ thiệt" tại vườn

Trong hành trình du lịch Hưng Yên lang thang qua các nhà vườn, mình được các lão nông thân thiện chia sẻ cho những "bí kíp" nằm lòng để nhận diện quả nhãn lồng chuẩn vị Phố Hiến, tránh mua nhầm nhãn Trung Quốc hay nhãn Thái Lan trà trộn trên thị trường:

- Hình dáng và kích thước: Quả nhãn lồng Hưng Yên rất đều nhau, cầm chắc tay và khá nặng (khoảng 45 - 50 quả/kg). Vỏ quả có màu vàng sậm tự nhiên, da láng mịn và thường có lá đi kèm nhỏ, thanh chứ không to dày như nhãn Trung Quốc. Do được hái và tiêu thụ ngay trong ngày nên cuống nhãn luôn giữ được độ tươi, không có chất bảo quản làm mã bị thâm hay nhũn như nhãn nhập khẩu.

- Điểm độc bản ở cùi và hạt: Khi tách vỏ, bạn sẽ thấy cùi nhãn Hưng Yên rất dày và ráo nước. Đặc biệt nhất, phần đáy quả có hai dẻ cùi lồng xếp khít vào nhau – đây là đặc điểm độc nhất vô nhị chỉ nhãn lồng Hưng Yên mới có. Mặt ngoài cùi có các nếp nhăn nhẹ, ôm khít lấy hạt quả màu nâu đen nhánh.

- Hương vị sần sật đặc trưng: Cắn một miếng, cùi nhãn giòn ráo, sần sật phát ra tiếng. Vị ngọt của nó là vị ngọt đượm đậm đà tựa đường phèn nhưng hương thơm lại thanh tao, nhẹ nhàng chứ không hề có mùi ngọt hắc, nồng nặc và nhiều nước như các giống nhãn khác.

- Mùa vụ ngắn ngủi: Nhãn lồng Hưng Yên chính hiệu thường chỉ rộ lên trong vòng tháng 6, tháng 7 Âm lịch. Nếu bạn thấy thị trường rao bán nhãn lồng Hưng Yên tràn lan ngoài khoảng thời gian này, hãy cực kỳ cân nhắc nhé.

3 Những giá trị sức khỏe tuyệt vời từ trái nhãn lồng

Qua những câu chuyện chia sẻ từ người dân địa phương và tìm hiểu thêm trên internet, mình mới biết thức quả này chứa hàm lượng dinh dưỡng và công dụng trị bệnh rất cao, cực kỳ tốt cho cơ thể:

- Chống suy nhược thần kinh: Nhờ tính ấm, vị ngọt, dùng nhãn lồng Hưng Yên khô nấu chè hoặc hãm nước uống có khả năng xoa dịu hệ thần kinh gần tim và lách, giảm stress và chữa chứng mất ngủ cực kỳ hiệu quả.

- Tốt cho lá lách và hệ máu: Ăn nhãn giúp tăng cường tuần hoàn máu, hỗ trợ tái tạo hồng cầu và mang lại cảm giác dễ chịu cho cơ thể.

- Làm đẹp da và bảo vệ tế bào: Trong quả nhãn có chứa các chất chống lại phân tử gốc tự do, giúp bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương, đặc biệt hỗ trợ chăm sóc vùng da quanh mắt và góp phần kéo dài tuổi thọ.

- Bảo vệ răng miệng: Các dưỡng chất tự nhiên trong nhãn giúp răng chắc khỏe, hỗ trợ giảm tình trạng viêm nướu và chống đau họng hiệu quả.

Nhãn lồng Hưng Yên là thức quà bình dị nhưng chứa đựng cả tấm lòng người dân nơi đây, ngọt ngào và thơm thảo. Một mùa nhãn chín lại sắp tới, bạn đã sẵn sàng xách vali đến và tự mình cảm nhận hương vị ngọt ngào ấy chưa!