Mình vừa điểm lại bản đồ du lịch Việt Nam và thực sự tự hào khi đất nước chúng ta đã có năm điểm đến xuất sắc được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) vinh danh là Làng Du lịch tốt nhất thế giới. Giải thưởng danh giá này tôn vinh những vùng nông thôn biết cách dùng du lịch để bảo vệ cảnh quan, đa dạng sinh học và các giá trị văn hóa bản địa lâu đời.
1 Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn (Lạng Sơn)
Hành trình của mình bắt đầu tại miền đất phía Bắc với Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn thuộc địa phận xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Nơi đây vừa chính thức nhận giải thưởng thế giới vào ngày 17/10/2025. Ngôi làng nằm trọn trong lòng Khu di tích cấp Quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn và thuộc Vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Mình vô cùng ấn tượng với những nếp nhà sàn gỗ cổ kính của đồng bào người Tày, nơi vang vọng tiếng đàn tính và điệu hát then trầm bổng miền sơn cước. Đến với làng du lịch cộng đồng này, mình được trải nghiệm nghỉ đêm trên nhà sàn truyền thống, cùng người dân nấu rượu ngô, dệt vải và hòa mình vào không khí rộn ràng của lễ hội Lồng Tồng hay múa sạp giữa thung lũng lúa xanh mướt.
Đây là một mô hình làng du lịch cộng đồng được triển khai bài bản, đề cao sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Ảnh minh họa: Cổng thông tin điện tử tỉnh Lạng Sơn
2 Thôn Lô Lô Chải (Tuyên Quang)
Cũng trong ngày 17/10/2025, thôn Lô Lô Chải thuộc xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang đã xuất sắc giành giải thưởng quốc tế cao quý này. Bản làng này cuốn hút mình bởi vẻ đẹp kỳ vĩ của núi rừng biên viễn kết hợp với bản sắc văn hóa độc đáo của người Lô Lô. Những ngôi nhà trình tường mái ngói âm dương cổ kính trầm mặc qua thời gian là nét đặc trưng không thể trộn lẫn.
Trải nghiệm tại làng du lịch cộng đồng ở đây rất chân thực khi người dân biết cách cải tạo nhà cổ để đón khách nhưng vẫn giữ vẹn nguyên hồn cốt truyền thống. Mình đã có cơ hội cùng người dân nấu ăn, giã bánh dày, thêu thổ cẩm với những hoa văn tinh xảo và lắng nghe tiếng khèn múa dân gian độc đáo.
Du lịch không chỉ cải thiện kinh tế mà còn giúp người dân bảo tồn những giá trị cũ và khôi phục phong tục đẹp. Ảnh minh họa: Báo Lao Động
3 Làng Tân Hóa (Quảng Trị)
Rời miền Bắc, mình đến với dải đất miền Trung để chứng kiến một câu chuyện phi thường mang tên Tân Hóa. Ngày 19/10/2023, UN Tourism chính thức gọi tên Tân Hóa là Làng du lịch tốt nhất thế giới. Vượt qua nhiều hồ sơ ứng viên khác trong nước, địa phương này chiến thắng nhờ mô hình độc đáo mang tính lịch sử.
Tân Hóa từng là vùng rốn lũ gánh chịu thiên tai khắc nghiệt. Trận lụt lịch sử năm 2010 với mực nước dâng cao 12 mét đã nhấn chìm gần như toàn bộ nhà cửa, buộc dân làng phải di tản lên vách núi và hang đá. Không đầu hàng số phận, năm 2011, người dân đã sáng chế ra những chiếc nhà bè phao để sống chung với lũ. Đến năm 2012, họ cải tiến thành mô hình nhà nổi giúp duy trì sinh hoạt hoàn toàn bình thường ngay cả khi nước dâng. Hiện tại, ngôi làng sở hữu hơn 600 căn nhà nổi kiên cố được xây dựng hoàn toàn từ nguồn tài trợ của các mạnh thường quân.
Sáng tạo hơn, người dân còn phát triển mô hình trải nghiệm du lịch mùa lũ độc đáo để giới thiệu đến du khách khắp nơi. Ảnh minh họa: Vietravel
4 Làng rau Trà Quế (Đà Nẵng)
Ngược dòng thời gian về ngày 15/11/2024, làng rau Trà Quế tại Đà Nẵng là cái tên duy nhất của Việt Nam được vinh danh trong mạng lưới của UN Tourism. Hình thành từ thế kỷ 16 và nằm cách biển hay phố cổ Hội An khoảng 3km, ngôi làng mang hình thế của một đảo sông được bao bọc bởi dòng Cổ Cò và đầm Trà Quế. Khí hậu ôn hòa và thổ nhưỡng màu mỡ giúp người dân duy trì nghề trồng rau hữu cơ truyền thống. Nghề tri thức dân gian này đã được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Hiện tại, mô hình làng du lịch cộng đồng tại đây quy tụ 202 hộ dân canh tác trên diện tích 18ha. Mình đã có những giây phút thư thái khi hóa thân thành người nông dân đích thực, tự tay cuốc đất, tưới nước cho những luống rau xanh mướt. Sau đó, mình thong dong đạp xe qua các di tích lịch sử như giếng đá Chăm cổ, miếu Thổ thần và thưởng thức bữa ăn dân dã ngay tại vườn.
Trải nghiệm tự tay trồng rau ở vườn. Ảnh minh họa: Hội An
5 Làng Thái Hải (Thái Nguyên)
Cuối cùng là Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải tại Thái Nguyên, đại diện đầu tiên của Việt Nam nhận giải thưởng này vào ngày 29/12/2022. Thời điểm đó, Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải đã xuất sắc trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam lọt vào danh sách 32 ngôi làng tuyệt nhất toàn cầu.
Ngôi làng trải rộng trên diện tích 25 ha với địa hình đồi núi xen lẫn những hồ nước lớn và cây cối xanh tươi. Điểm cốt lõi tạo nên giá trị của nơi đây là 30 nếp nhà sàn có tuổi đời hàng trăm năm. Người dân đã phục dựng nguyên bản các công trình này nhằm bảo tồn trọn vẹn nét văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Tày vùng An toàn khu (ATK) Định Hóa.
Thái Hải thắng giải nhờ đáp ứng những tiêu chí khắt khe về phát triển xanh và cam kết tuân thủ các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc. Ảnh minh họa: Báo Thanh Niên
Hành trình đi qua những vùng đất xa xôi, từ rẻo cao Đông Bắc gồ ghề cho đến vùng rốn lũ miền Trung, luôn đòi hỏi một sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hành lý. Để chuyến đi khám phá từng làng du lịch cộng đồng của bạn trở nên nhẹ nhàng và thảnh thơi, việc sở hữu một chiếc vali chất lượng là điều vô cùng cần thiết. Hãy đến ngay MIA.vn để chọn cho mình một người bạn đồng hành tin cậy, sẵn sàng cho những chuyến đi tìm về di sản.
