Trong hành trình khám phá Nhật Bản, có những hương vị sẽ theo bạn về tận nhà, âm ỉ và gây thương nhớ. Với mình, đó không phải là món bào ngư xa xỉ hay những lát sashimi đắt đỏ, mà là cảm giác cắn ngập chân răng vào miếng Tori Katsu nóng hổi trong một quán ăn nhỏ bên ga tàu điện. Tiếng vỏ bột vỡ vụn, vị ngọt của thịt gà tiết ra hòa quyện cùng nước sốt đậm đà tạo nên một bản giao hưởng ẩm thực hoàn hảo.

Tori Katsu: Ngôi sao ẩm thực xứ Phù Tang không nên bỏ lỡ 2

Tori Katsu là món gà chiên tẩm bột giòn rụm, ăn kèm sốt Tonkatsu và canh miso. Ảnh minh hoạ: Reddit

 Tori Katsu (hay còn gọi là Chicken Katsu) là món ức hoặc má đùi gà được tẩm bột chiên xù kiểu Nhật (Panko) và chiên ngập dầu để có lớp ngoài màu vàng ruộm đẹp mắt. Sự tinh tế của món ăn này nằm ở chỗ, dù là món chiên nhưng nó lại không hề mang lại cảm giác nặng nề.

Người Nhật đã nâng tầm một món ăn bình dân thành một nghệ thuật về kết cấu: lớp vỏ bên ngoài phải đạt độ giòn cứng vừa phải, trong khi phần thịt bên trong vẫn giữ được độ ẩm và mọng nước tuyệt đối. Chính sự tương phản này đã khiến Tori Katsu trở thành món "must-try" (phải thử) trong sổ tay của mọi du khách.

Trước khi bắt đầu hành trình thưởng thức, mình muốn dắt bạn đi ngược dòng thời gian một chút để hiểu tại sao món ăn này lại có mặt trên hầu hết mọi thực đơn tại Nhật Bản.

Trong tiếng Nhật, "Tori" có nghĩa là chim hoặc gà, còn "Katsu" thực chất là cách gọi tắt của từ "Katsuretsu" - một từ mượn từ tiếng Anh "Cutlet" (món thịt tẩm bột chiên).

Có một lưu ý nhỏ mà mình muốn nhắn nhủ để bạn tránh nhầm lẫn khi gọi món tại các nhà hàng địa phương: Đừng nhầm Tori Katsu với Tonkatsu (thịt heo chiên xù) hay Tonkotsu (loại nước dùng xương heo đặc trưng của Ramen). Sự nhầm lẫn này vẫn rất hay xảy ra, đặc biệt là với khách du lịch. Tuy nhiên, hương vị của gà chiên có nét thanh nhẹ rất riêng biệt mà thịt heo không có được.

Tori Katsu không phải là món ăn cổ truyền có lịch sử hàng ngàn năm. Nó ra đời vào cuối những năm 1800 tại Tokyo, trong thời kỳ Minh Trị duy tân khi Nhật Bản bắt đầu mở cửa và tiếp nhận văn hóa phương Tây.

Tori Katsu: Ngôi sao ẩm thực xứ Phù Tang không nên bỏ lỡ 3

Dù là món ăn nổi tiếng của xứ Phù Tăng, nhưng ít ai ngờ rằng Tori Katsu lại có xuất phát điểm từ nền ẩm thực Âu châu. Ảnh minh hoạ: Japcook

Người Nhật đã lấy món cốt lết của châu Âu, thay thế vụn bánh mì thông thường bằng bột Panko đặc trưng và biến tấu cách nêm nếm để phù hợp với khẩu vị Á Đông. Đây chính là đại diện tiêu biểu của ẩm thực Yoshoku - phong cách chế biến món ăn phương Tây theo "linh hồn" Nhật Bản.

Nhiều người hỏi mình: "Gà chiên xù thì ở đâu chẳng có, sao phải sang tận Nhật để ăn?". Câu trả lời nằm ở hai yếu tố then chốt: Nghệ thuật chọn thịt và bí mật của lớp bột Panko.

Mỗi lần cầm menu Tori Katsu trên tay, mình luôn mất vài phút lưỡng lự trước hai lựa chọn kinh điển này.

Nếu hôm nào cơ thể cần sự nhẹ nhàng, mình sẽ chọn ức gà. Cảm giác cắn vào miếng thịt chắc, sạch, không chút mỡ thừa mang lại một sự "tĩnh" rất đặc trưng của ẩm thực Nhật. Ngược lại, những khi muốn nuông chiều vị giác, mình chắc chắn sẽ gọi má đùi. Cái thú vị của má đùi là sự bùng nổ của phần nước thịt (juice) trào ra ngay khi lớp vỏ giòn tan vỡ ra, thịt mềm đến mức gần như không cần tốn sức nhai.

Nhưng dù bạn chọn phần thịt nào, điều khiến mình nể phục nhất vẫn là kỹ thuật Pounding của các đầu bếp. Ngồi tại quầy, bạn sẽ nghe thấy tiếng "bộp, bộp" nhịp nhàng khi họ dùng búa chuyên dụng đập nhẹ lên miếng gà. Quan sát kỹ mới thấy, miếng thịt sau khi xử lý có độ dày đồng nhất đến kinh ngạc. Chính nhờ sự tỉ mỉ này mà khi miếng gà được bưng ra, từ rìa ngoài vào đến tâm, chỗ nào cũng chín tới, giữ được độ ẩm lý tưởng mà không hề bị khô xác.

Mình từng thắc mắc tại sao gà rán kiểu Nhật lại có cái vẻ ngoài "gai góc" và nhẹ bẫng đến thế, khác hẳn lớp bột dày đặc của gà rán phương Tây. Câu trả lời nằm ở Panko.

Trải nghiệm ăn Tori Katsu thực chất bắt đầu bằng tai trước khi đến miệng. Những vụn bánh mì Panko to, xốp được làm từ loại bánh mì nướng điện đặc biệt, tạo nên một lớp vỏ lởm chởm đầy nghệ thuật. Khi chiên, những kẽ hở giữa các hạt bột giúp dầu thoát ra ngoài cực nhanh thay vì thấm ngược vào trong.

Cảm giác khi cắn một miếng là sự giòn tan vỡ vụn ngay lập tức, nhẹ tênh như không, rồi mới đến phần thịt ấm nóng bên trong. Nó khiến mình có thể ăn hết cả set mà vẫn cảm thấy bụng nhẹ nhàng, không hề có cảm giác ngấy mỡ thường thấy của đồ chiên rán.

Tori Katsu: Ngôi sao ẩm thực xứ Phù Tang không nên bỏ lỡ 4

Chính lớp panko đã tạo ra phần "vảy" bên ngoài, giúp miếng thịt giòn rụm và hấp dẫn hơn cả vị thị giác lẫn vị giác. Ảnh minh hoạ: TimeOut

Thưởng thức Tori Katsu là một nghi thức nhỏ đầy thú vị mà mình đã học được từ những người bạn Nhật Bản.

Bạn không thể ăn Tori Katsu mà thiếu đi loại nước sốt màu nâu đặc sánh này. Sốt Tonkatsu là sự pha trộn tinh tế giữa vị chua của cà chua, ngọt của táo và rau củ, cùng chút cay nồng nhẹ của các loại gia vị. Khi rưới nước sốt lên miếng gà, vị chua ngọt này sẽ trung hòa hoàn toàn độ béo của dầu mỡ, kích thích vị giác đến mức chỉ muốn ăn mãi không thôi.

Người Nhật cực kỳ coi trọng thị giác, và cách trình bày của một set Tori Katsu là minh chứng rõ nhất. Một set ăn tiêu chuẩn thường được bày biện rất cân đối: miếng gà được cắt lát đều tăm tắp đặt trên một giá sắt nhỏ để giữ độ giòn, bên cạnh là một "núi" bắp cải bào sợi li ti xanh mướt.

Đi kèm với đó luôn là một bát cơm trắng dẻo thơm và chén súp Miso nóng hổi. Đây chính là sự kết hợp kinh điển giúp bữa ăn trở nên trọn vẹn và ấm bụng.

Tori Katsu: Ngôi sao ẩm thực xứ Phù Tang không nên bỏ lỡ 5

Người Nhật có thói quen ăn kèm Tori Katsu với cơm trắng dẻo thơm, súp miso nóng hổi. Ảnh minh hoạ: PY's Kitchen

Khép lại hành trình ẩm thực này, mình muốn review rằng Tori Katsu không chỉ đơn thuần là một món gà chiên xù. Nó là hiện thân của tinh thần Nhật Bản: lấy những điều giản đơn nhất, tôi luyện chúng bằng sự tỉ mỉ và lòng hiếu khách để biến chúng thành những trải nghiệm đáng nhớ. Nếu có cơ hội xách balo du lịch Nhật Bản hè này, bạn đừng quên thưởng thức và kể cho mình nghe xem có đúng như những gì mình được trải nghiệm không nhé!