Văn Yên Yên Bái: Cẩm nang khám phá vùng đất quế Tây Bắc

1 Khám phá Văn Yên Yên Bái - Vùng đất quế giữa núi rừng Tây Bắc

Văn Yên là cách gọi quen thuộc của vùng đất từng là một huyện miền núi nằm ở phía tây bắc tỉnh Yên Bái. Nơi đây nổi tiếng là “thủ phủ quế” của cả nước nhờ diện tích trồng quế rộng và chất lượng quế được đánh giá cao. Những cánh rừng quế xanh trải dài giữa núi đồi đã tạo nên cảnh quan đặc trưng, đồng thời gắn bó mật thiết với đời sống và hoạt động sản xuất của người dân địa phương.

Trong hành trình du lịch Yên Bái đến đây, mình đã được khám phá thiên nhiên tại Nà Hẩu, ngắm ruộng bậc thang, thác nước và những đồi quế bạt ngàn. Các điểm tâm linh như đền Đông Cuông cùng đời sống văn hóa của đồng bào Dao, Tày, Mông cũng giúp chuyến đi của mình thêm đa dạng. Sự kết hợp giữa thiên nhiên, văn hóa cộng đồng và tín ngưỡng bản địa đã khiến Văn Yên trở thành điểm đến đáng trải nghiệm khi khám phá vùng Tây Bắc.

2 Các địa điểm du lịch Văn Yên Yên Bái nổi bật

2.1 Đền Đông Cuông

Điểm dừng đầu tiên của mình là ngôi đền cổ nằm bên bờ sông Hồng, nơi thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt. Không gian đền mang vẻ trang nghiêm, phía trước hướng ra dòng sông, xung quanh được bao phủ bởi cây xanh và núi đồi.

Đền Đông Cuông được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 2009. Đến năm 2023, Lễ hội Đền Đông Cuông tiếp tục được ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Khi đến đây, mình đã dành thời gian dâng hương, tham quan khuôn viên và tìm hiểu các nghi lễ gắn với đời sống văn hóa của cộng đồng người Tày Khao.

2.2 Đền Nhược Sơn

Rời Đông Cuông, mình đã tiếp tục đến Đền Nhược Sơn nằm bên sông Hồng, cách khu vực thị trấn Mậu A trước đây khoảng 41 km theo đường tỉnh 151. Ngôi đền thờ tướng Hà Chương, một võ tướng người dân tộc thiểu số dưới thời Trần đã tham gia chống quân Nguyên Mông vào thế kỷ XIII.

Công trình được xây dựng theo kiến trúc chữ Đinh và còn lưu giữ tượng đồng tướng Hà Chương, chuông đồng, hoành phi cùng nhiều câu đối cổ. Đền được công nhận là Di tích quốc gia năm 2005, trở thành điểm tham quan phù hợp với người muốn tìm hiểu lịch sử và tín ngưỡng bản địa. 

2.3 Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu

Khác với không gian tâm linh tại hai ngôi đền, Nà Hẩu đã mang đến cho mình trải nghiệm gần gũi hơn với thiên nhiên Tây Bắc. Khu bảo tồn có diện tích quy hoạch 16.950 ha, trong đó 7.250 ha thuộc khu bảo vệ nghiêm ngặt và 9.700 ha là phân khu phục hồi sinh thái. 

Trong hành trình khám phá, mình đã đi qua những cung đường uốn quanh sườn núi, ngắm rừng xanh nhiều tầng, khe suối và các thác nước nằm giữa đại ngàn. Nà Hẩu còn là nơi sinh sống của đồng bào Mông và Dao, giúp chuyến đi kết hợp giữa tìm hiểu hệ sinh thái với khám phá văn hóa bản địa.

2.4 Bản Tát

Nằm giữa không gian núi rừng Nà Hẩu, Bản Tát đã mang đến cho mình trải nghiệm gần gũi với đời sống của đồng bào Mông. Mình đã nghỉ tại homestay, thưởng thức gà đen, lợn đen, mèn mén và tìm hiểu những nét văn hóa đặc trưng như khèn Mông, hát giao duyên, trang phục truyền thống. Điểm du lịch cộng đồng Bản Tát - Nà Hẩu được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao và chính thức ra mắt vào tháng 4/2022. Từ bản, mình đã kết hợp khám phá thác Bản Tát, thác Suối Tiên và một số cảnh quan thuộc khu bảo tồn.

2.5 Ruộng bậc thang Khe Táu

Ấn tượng đầu tiên của mình khi đến Khe Táu là những thửa ruộng nối tiếp nhau trên sườn núi ở độ cao khoảng 1.000 m. Toàn khu ruộng bậc thang rộng gần 50 ha, xen giữa các khe suối, đồi mâm xôi, nương quế và bản làng của đồng bào Mông.

Mình đã lựa chọn ghé nơi đây vào mùa nước đổ, thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 7, khi mặt ruộng phản chiếu mây trời. Từ cuối tháng 8 đến giữa tháng 10, khu vực chuyển sang mùa lúa chín với những dải màu vàng trải dài trên sườn núi.

2.6 Suối nước nóng Cao Sơn

Sau hành trình ngắm ruộng bậc thang, mình đã ghé suối nước nóng Cao Sơn nằm trong khu vực Phong Dụ Thượng. Nguồn nước nóng tự nhiên giữa bản làng và núi rừng tạo nên điểm dừng thích hợp để nghỉ ngơi, thư giãn sau khi di chuyển qua các cung đường vùng cao. Dịch vụ tại đây vẫn đang được phát triển theo hướng du lịch cộng đồng và nghỉ dưỡng.

2.7 Những đồi quế Văn Yên

Hương quế thoang thoảng trong không khí đã tạo nên dấu ấn riêng cho hành trình khám phá Văn Yên của mình. Trước năm 2025, toàn huyện có hơn 57.000 ha quế, được xem là vùng trồng quế lớn nhất cả nước và cung cấp khoảng 6.000 tấn vỏ quế khô mỗi năm. Khi tham quan vùng quế, mình đã được tìm hiểu cách trồng, bóc vỏ, thu gom cành lá và chưng cất tinh dầu.

2.8 Thác Khe Cam

Khép lại hành trình, mình đã đến Thác Khe Cam tại thôn Làng Quạch, thuộc xã Ngòi A trước đây. Dòng nước đổ qua các tầng đá giữa rừng xanh tạo nên không gian mát mẻ, thích hợp để tham quan, chụp ảnh và nghỉ ngơi vào mùa hè.

Năm 2023, địa phương đã khởi động chương trình du lịch “Thác Khe Cam – Mùa nước đổ”, gắn cảnh quan tự nhiên với văn hóa của đồng bào Dao đỏ. Trong chuyến đi, mình đã kết hợp ngắm thác, thưởng thức món ăn địa phương và theo dõi các tiết mục văn nghệ truyền thống.

3 Kinh nghiệm du lịch Văn Yên Yên Bái

3.1 Nên đi Văn Yên vào thời điểm nào?

Từ cuối tháng 8 đến giữa tháng 10 là thời điểm lý tưởng để khám phá Văn Yên, khi ruộng bậc thang Khe Táu bước vào mùa lúa chín, tạo nên những dải màu vàng nổi bật giữa núi rừng. Mình đã lựa chọn giai đoạn này để ngắm cảnh, chụp ảnh và kết hợp tham quan bản làng, rừng quế.

Ngoài ra, từ tháng 5 đến tháng 7 là mùa nước đổ, thích hợp để bạn ngắm ruộng bậc thang phản chiếu mây trời. Đối với người yêu thích du lịch tâm linh, bạn nên đến vào tháng Giêng âm lịch để tham dự lễ hội Đền Đông Cuông với các nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa dân gian.

3.2 Cách di chuyển đến Văn Yên

Mình muốn chia sẻ với bạn rằng từ Hà Nội, tuyến đường thuận tiện nhất là đi theo cao tốc Nội Bài - Lào Cai, sau đó rẽ xuống nút giao phù hợp để tiếp tục đến khu vực Văn Yên. Thời gian di chuyển bằng ô tô thường khoảng 4-5 giờ, tùy điểm xuất phát và địa điểm tham quan.

Nếu đi xe khách hoặc tàu hỏa, bạn nên xuống tại khu vực gần trung tâm Văn Yên rồi thuê xe máy, ô tô hoặc liên hệ homestay hỗ trợ đưa đón. Riêng các điểm như Nà Hẩu, Khe Táu và Bản Tát nằm sâu trong vùng núi, đường có nhiều đoạn dốc nên mình đã ưu tiên đi xe máy khỏe hoặc phương tiện có người địa phương hướng dẫn.

3.3 Lưu ý an toàn khi du lịch Văn Yên

Trước khi khởi hành, mình muốn chia sẻ với bạn một số lưu ý để hành trình khám phá rừng, thác và bản làng tại Văn Yên thuận lợi hơn.

• Theo dõi thời tiết: Mình đã tránh những ngày mưa lớn vì đường vùng cao dễ trơn, sạt lở và nước suối dâng nhanh.
• Chuẩn bị phương tiện phù hợp: Bạn nên kiểm tra phanh, lốp và nhiên liệu trước khi đi vào các tuyến đường núi hoặc khu vực xa trung tâm.
• Đi cùng người địa phương: Khi trekking tại Nà Hẩu hoặc đến những thác nằm sâu trong rừng, mình đã liên hệ người dân dẫn đường để tránh đi lạc.
• Mang giày bám tốt: Các đoạn đường đất, đá ướt và bờ ruộng khá trơn nên giày chống trượt sẽ giúp bạn di chuyển an toàn hơn.
• Tôn trọng khu bảo tồn: Bạn không nên tự ý vào khu vực bảo vệ nghiêm ngặt, hái cây, săn bắt động vật hoặc để lại rác trong rừng.
• Tôn trọng văn hóa bản địa : Trước khi chụp ảnh người dân, vào nhà hoặc tham gia hoạt động cộng đồng, bạn nên xin phép và làm theo hướng dẫn tại địa phương.

Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn lựa chọn được thời điểm, địa điểm và phương tiện phù hợp cho chuyến đi. Trước khi khởi hành, bạn đừng quên chuẩn bị một chiếc vali gọn nhẹ với quần áo, giày bám tốt và các vật dụng cần thiết để hành trình khám phá Văn Yên thêm thuận tiện, an toàn và trọn vẹn.