Baumkuchen, chiếc “bánh cây” nổi tiếng từ Đức đến Nhật Bản

1 Đôi nét về chiếc bánh Baumkuchen

Baumkuchen là một loại bánh đặc biệt có nguồn gốc từ Đức nhưng lại trở nên nổi tiếng tại Nhật Bản. Trong tiếng Đức, “Baumkuchen” có nghĩa là “bánh cây”. Tên gọi này bắt nguồn từ cấu trúc nhiều lớp bánh mỏng xếp thành các vòng tròn đồng tâm, giống như những vòng tuổi của thân cây khi được cắt ngang. Nhờ hình dáng độc đáo cùng ý nghĩa biểu tượng, Baumkuchen thường xuất hiện trong các dịp lễ hội, đặc biệt là mùa Giáng sinh.

Tên gọi “bánh cây” không chỉ xuất phát từ hình dạng lát cắt giống thân cây mà còn liên quan đến dụng cụ nướng bánh. Theo truyền thống, bánh được nướng trên trục gỗ sồi. Đối với người Đức, cây sồi là biểu tượng của sức mạnh và những khu rừng rộng lớn. Vì vậy Baumkuchen cũng được xem như vua của các loại bánh kẹo Đức. Đây còn là biểu tượng của Hiệp hội Bánh kẹo Đức và một người thợ làm bánh chỉ được coi là lành nghề khi có thể làm thành thạo loại bánh này.

2 Nguồn gốc của bánh Baumkuchen

Cho đến nay, nguồn gốc chính xác của Baumkuchen vẫn chưa được thống nhất. Một số ý kiến cho rằng loại bánh này ra đời tại thị trấn Salzwedel của Đức và đã tồn tại hơn 200 năm. Một giả thuyết khác lại cho rằng Baumkuchen có liên quan đến Kürtőskalács, chiếc bánh cưới truyền thống lâu đời của Hungary còn được gọi là bánh ống khói. Ngoài ra, cũng có câu chuyện nói rằng đầu bếp Marx Rumpolt là người sáng tạo ra Baumkuchen và đã giới thiệu công thức trong cuốn sách nấu ăn của ông xuất bản vào năm 1581.

Bên cạnh những giả thuyết này, kỹ thuật nướng bánh nhiều lớp của Baumkuchen thực chất đã xuất hiện từ thời Hy Lạp cổ đại, sau đó được người La Mã tiếp tục sử dụng. Khi đó, bột bánh được phết lên một khúc gỗ lớn đang quay trên lửa để bánh chín dần. Phương pháp này sau đó lan rộng đến Đức và nhiều khu vực Bắc Âu.

Theo cách làm truyền thống, bột bánh được phết từng lớp lên một trục gỗ tròn lớn đang quay trong lò. Khi lớp bột đầu tiên chín và chuyển sang màu vàng nâu, người thợ sẽ tiếp tục phủ lớp bột mới. Quá trình này được lặp lại nhiều lần cho đến khi bánh đạt độ dày mong muốn. Khi hoàn thành, bánh được rút khỏi trục gỗ và cắt theo chiều ngang. Lúc này có thể thấy rõ các vòng lớp bánh giống hệt những vòng tuổi trong thân cây.

3 Đặc điểm của bánh Baumkuchen

Một chiếc Baumkuchen điển hình thường có khoảng 15 đến 20 lớp bánh mỏng. Tuy nhiên, nếu quá trình phết bột và nướng được lặp lại nhiều lần thì số lớp có thể nhiều hơn. Những người thợ làm bánh giàu kinh nghiệm thậm chí có thể tạo ra những chiếc Baumkuchen khổng lồ với hơn 25 lớp, trọng lượng vượt quá 40 kg và chiều dài có thể hơn 1 mét.

Một chiếc Baumkuchen ngon cần có vẻ ngoài hài hòa và hương vị tinh tế. Bề mặt bánh không nên quá sậm màu vì điều đó cho thấy bánh bị nướng quá lửa. Các vòng lớp bánh cần đều và rõ ràng. Phần vỏ bánh thường hơi chắc và có độ dai nhẹ, trong khi bên trong lại mềm ẩm giống bánh bông lan. Khi ăn, bánh tan dần trong miệng và mang vị ngọt dịu, không quá gắt. Chính vì độ ngọt vừa phải nên ngay cả những người hạn chế ăn đường cũng không cần quá lo lắng khi thưởng thức món bánh này.

4 Công thức của bánh Baumkuchen

Công thức Baumkuchen cơ bản gồm bột mì, đường, trứng, bơ, vani và muối, đặc biệt không sử dụng bột nở. Tỉ lệ phổ biến giữa các nguyên liệu là 1 phần bột, 1 phần bơ và 2 phần trứng. Ngày nay, nhiều biến thể đã xuất hiện khi người ta bổ sung thêm các hương vị như hạt nghiền, mật ong, matcha, vani hoặc rượu rum. Một cách thưởng thức khác là để bánh nguội, cắt thành miếng nhỏ rồi phủ thêm chocolate hoặc mứt trước khi ăn.

5 Các biến thể của Baumkuchen

Giống như nhiều món bánh nổi tiếng khác, Baumkuchen cũng có các phiên bản biến tấu. Trong đó, Schichttorte được xem là phiên bản nằm ngang của Baumkuchen. Loại bánh này có thể làm bằng chảo hoặc lò nướng gia đình bằng cách đổ từng lớp bột và nướng chín dần ở nhiệt độ thấp. Dù cách làm khác nhau, mặt cắt của bánh vẫn gợi nhớ đến những vòng vân của thân gỗ. 

Ngoài ra còn có Spekkoek, còn gọi là Spiku hoặc Lapis Legit, là phiên bản Baumkuchen của Indonesia. Món bánh này xuất hiện trong thời kỳ Indonesia chịu ảnh hưởng của Hà Lan, kết hợp kỹ thuật làm bánh phương Tây với các loại gia vị địa phương như quế, đinh hương, nhục đậu khấu và hồi.

Xem thêm: Bánh Anpan nhân đậu đỏ với truyền thống lâu đời Nhật Bản

6 Cha đẻ của bánh Baumkuchen tại Nhật Bản

Dù có nguồn gốc từ Đức và gắn liền với văn hóa ẩm thực của quốc gia này, Baumkuchen lại được biết đến rộng rãi nhất tại Nhật Bản. Tại đây, chiếc bánh nhiều lớp này thường được dùng làm quà tặng cho khách mời trong các lễ cưới. Hình dáng tròn của bánh gợi liên tưởng đến chiếc nhẫn, biểu tượng cho sự gắn kết và hạnh phúc của các cặp đôi.

Người mang Baumkuchen đến Nhật Bản là Karl Juchheim, một người Đức. Trong thời gian Thế chiến thứ nhất, ông sinh sống tại Thanh Đảo, Trung Quốc. Khi Anh và Nhật xảy ra chiến sự tại khu vực này, Karl Juchheim cùng vợ rời đi và đến Okinawa, sau đó quyết định ở lại Nhật Bản. Năm 1919, ông bắt đầu làm các loại bánh kẹo truyền thống của Đức và giới thiệu chúng tại một hội chợ ở Hiroshima.

Khách tham quan hội chợ đã rất bất ngờ trước cấu trúc mềm mại cùng hương vị hấp dẫn của chiếc bánh nhiều lớp này. Baumkuchen nhanh chóng được bán hết chỉ trong thời gian ngắn. Ban đầu, tại Nhật Bản, loại bánh này được gọi là “bánh kim tự tháp”. Lý do là khi cắt từ chiếc bánh tròn lớn thành từng miếng nhỏ, các miếng bánh có hình dạng gần giống một khối chóp. Tuy nhiên đến những năm 1960, tên gọi này dần biến mất. Người Nhật bắt đầu sử dụng lại tên gốc Baumkuchen, và từ đó cái tên này trở thành một phần trong ngôn ngữ Nhật Bản.

Sau chiến tranh, Karl Juchheim quyết định định cư lâu dài tại Nhật. Công việc kinh doanh phát triển thuận lợi khiến ông chuyển đến Yokohama và mở tiệm bánh riêng. Tuy nhiên trận động đất Kanto năm 1923 đã phá hủy toàn bộ cơ sở kinh doanh của ông. Sau biến cố đó, Juchheim chuyển đến Kobe và tiếp tục sinh sống tại đây cho đến khi Thế chiến thứ hai kết thúc. Chuỗi cửa hàng bánh mang tên Juchheim sau đó phát triển mạnh mẽ và vẫn hoạt động cho đến ngày nay. Chính hệ thống cửa hàng này đã góp phần đưa Baumkuchen từ một món bánh Đức trở thành loại bánh quen thuộc tại Nhật Bản.

Xem thêm: Khám phá bánh bông lan Castella mềm mịn nổi tiếng từ Nagasaki

7 Loại bánh phổ biến khắp Nhật Bản

Ngày nay, Baumkuchen xuất hiện ở hầu khắp Nhật Bản. Bạn có thể dễ dàng tìm thấy món bánh này tại các tiệm bánh, siêu thị hoặc thậm chí trong các cửa hàng tiện lợi. Ngoài ra, Baumkuchen còn thường được dùng làm quà tặng trong các đám cưới hoặc dành cho các cặp vợ chồng mới cưới, bởi hình tròn của bánh tượng trưng cho chiếc nhẫn cưới.

Nhiều lớp bánh xếp chồng lên nhau cũng được xem là biểu tượng của cuộc sống dài lâu và sự thịnh vượng. Vì vậy, việc thưởng thức Baumkuchen trong hoặc trước những sự kiện quan trọng của đời người thường được xem như một cách cầu chúc may mắn.

Tương tự nhiều món ngọt khác tại Nhật, Baumkuchen cũng có nhiều phiên bản theo mùa hoặc theo từng vùng. Một số hương vị đặc biệt có thể kể đến như xoài, chuối, lúa mạch, khoai tím murasaki-imo và sô cô la trắng.

Dù có thể mua Baumkuchen ở rất nhiều nơi, nhiều người vẫn muốn thử hương vị truyền thống được bán tại hơn 270 cửa hàng của Juchheim trên khắp Nhật Bản. Tại đây, bánh được bán theo trọng lượng, vì vậy khách hàng có thể chọn mua lượng bánh tùy thích. Đặc biệt, tại cửa hàng chính của Juchheim ở Motomachi, Kobe còn có loại bánh Meisterbaum. Đây là phiên bản được làm bởi những thợ bánh bậc thầy và chỉ có tại cửa hàng này.

Tokyo cũng là nơi có nhiều địa điểm nổi tiếng bán Baumkuchen. Một trong số đó là tiệm Tokyo Baumkuchen tại Mukojima. Cửa hàng này thường cung cấp khoảng mười hương vị khác nhau. Trong những năm gần đây, bánh vị táo của họ trở nên rất nổi tiếng vì mỗi chiếc bánh đều được làm từ cả một quả táo. Ngoài ra, cửa hàng Columbin tại Harajuku cũng bán phiên bản Baumkuchen mang phong cách Tokyo với hương mật ong đậm đà.

Thậm chí gần đây, thương hiệu bán lẻ MUJI cũng bắt đầu kinh doanh Baumkuchen. Họ bán những miếng bánh nhỏ được đóng gói riêng, tiện lợi để mang theo và thưởng thức khi di chuyển.

8 Cách làm bánh Baumkuchen cuộn đơn giản không cần lò nướng

8.1 Nguyên liệu

Khẩu phần cho 4 người

Phần meringue

- 3 lòng trắng trứng

- 80 g đường

- 1/8 muỗng cà phê nước cốt chanh

Phần bột bánh

- 3 lòng đỏ trứng

- 2 g vani

- 13 g mật ong

- 135 g bột mì đa dụng

- 7 g baking powder (bột nở)

- 95 g sữa tươi

- 40 g bơ lạt

Dụng cụ

Chảo chống dính, bếp, phới lồng, phới dẹt, giấy bạc, cây cán bột.

8.2 Cách làm Baumkuchen

Bước 1. Đánh bông lòng trắng trứng (Meringue)

Cho 3 lòng trắng trứng vào tô, dùng máy đánh trứng đánh nhẹ khoảng 30 giây. Sau đó nhỏ vài giọt nước cốt chanh tương đương 1/8 muỗng cà phê rồi tiếp tục đánh đến khi hỗn hợp bắt đầu bông nhẹ và xuất hiện các bọt khí nhỏ.

Tiếp theo, chia 80 g đường thành 4 phần nhỏ. Cho từng phần đường vào đánh từ từ. Khi phần đường trước đã tan hoàn toàn thì mới thêm phần đường tiếp theo.

Đánh đến khi hỗn hợp đạt trạng thái bông cứng. Khi nhấc phới lên thấy chóp kem đứng, bề mặt bóng mịn và có vân rõ là đạt.

Bước 2. Trộn bột

Cho 3 lòng đỏ trứng vào hỗn hợp meringue đã đánh bông. Dùng phới lồng khuấy nhẹ để các nguyên liệu hòa vào nhau, tránh đánh mạnh làm vỡ bọt khí.

Tiếp tục cho vào 2 g vani và 13 g mật ong, khuấy nhẹ cho hỗn hợp hòa quyện.

Rây 135 g bột mì đa dụng cùng 7 g baking powder vào tô. Dùng phới dẹt trộn theo kỹ thuật fold, tức là hất bột từ dưới lên để giữ được độ bông của hỗn hợp. Trộn đến khi bột hòa đều.

Ở một chén khác, cho 95 g sữa tươi và 40 g bơ lạt đã đun chảy bằng phương pháp cách thủy. Khuấy cho bơ và sữa hòa tan.

Lấy một ít bột trong tô lớn cho vào chén sữa bơ rồi khuấy đều. Bước này giúp hỗn hợp bơ sữa loãng hơn, từ đó dễ hòa trộn với phần bột chính.

Sau đó đổ phần bơ sữa này vào tô bột lớn. Dùng phới dẹt trộn nhẹ nhàng đến khi hỗn hợp mịn và đồng nhất. Lưu ý không trộn quá mạnh để tránh làm mất bọt khí.

Bước 3. Chuẩn bị thanh trụ cuốn bánh

Thanh trụ giúp tạo khoảng trống ở giữa bánh và hỗ trợ cuốn bánh đều hơn. Bạn có thể dùng cây cán bột hình trụ dài rồi bọc bên ngoài bằng giấy bạc để làm trục cuốn bánh.

Nếu không có cây cán bột, bạn vẫn có thể thực hiện món bánh này mà không cần bước chuẩn bị thanh trụ.

Bước 4. Rán bánh

Đặt một chiếc chảo vuông lên bếp và đun ở lửa nhỏ đến vừa. Dùng giấy ăn thấm một ít dầu rồi lau nhẹ khắp mặt chảo để chống dính.

Đổ một lượng bột vừa phải vào chảo sao cho lớp bột trải mỏng và đều. Khi lớp bánh đầu tiên chín và đáy bánh chuyển sang màu vàng, đặt thanh trụ lên trên rồi nhẹ nhàng cuộn bánh lại.

Tiếp tục đổ thêm bột vào phần chảo trống, nối liền với cuộn bánh đã có. Khi lớp bánh mới chín, tiếp tục cuộn lại. Lặp lại thao tác này cho đến khi sử dụng hết phần bột.

Bước 5. Thành phẩm

Sau khi hoàn thành, bạn có thể rưới thêm một ít mật ong hoặc sốt sô cô la lên bề mặt bánh để tăng hương vị.

Bánh Baumkuchen cuộn có kết cấu mềm xốp, thơm nhẹ mùi bơ và vani. Các lớp bánh cuộn tạo thành những vân đẹp mắt. Đây là món ăn nhẹ phù hợp cho bữa sáng hoặc những lúc muốn thưởng thức một món bánh ngọt đơn giản tại nhà.

Xem thêm: Bánh gạo Senbei Nhật Bản: Nguồn gốc, hương vị và cách làm đơn giản

Baumkuchen không chỉ là một món bánh ngọt thông thường mà còn mang trong mình câu chuyện văn hóa thú vị từ Đức đến Nhật Bản. Với hình dáng độc đáo và hương vị tinh tế, chiếc “bánh cây” này đã trở thành biểu tượng ẩm thực được yêu thích trên khắp thế giới. Nếu bạn có dịp du lịch Nhật Bản hay khám phá những nền ẩm thực nổi tiếng trên thế giới, đừng quên chuẩn bị cho mình một chiếc vali chất lượng từ MIA.vn để hành trình trở nên thuận tiện và trọn vẹn hơn. Một chiếc vali bền bỉ sẽ giúp bạn thoải mái mang theo những món quà đặc sản thú vị như Baumkuchen về nhà sau mỗi chuyến đi.