Castella (カステラ) là một loại bánh bông lan thuộc nhóm yogashi, tức các món tráng miệng phương Tây được du nhập và biến tấu tại Nhật Bản. Loại bánh này xuất hiện phổ biến từ thời kỳ Mậu dịch Nanban, giai đoạn Nhật Bản tiếp nhận nhiều yếu tố văn hóa và ẩm thực từ nước ngoài trong thời Azuchi–Momoyama.

Cách làm Castella khá đặc trưng. Bột bánh được đổ vào khuôn hình chữ nhật lớn, nướng chín rồi cắt thành từng thanh dài. Điểm khác biệt của Castella so với nhiều loại bánh bông lan khác là việc sử dụng mizuame, một loại siro đường giúp bánh giữ được độ ẩm và mềm mịn đặc trưng.

Hiện nay, Castella được xem là đặc sản nổi tiếng của Nagasaki. Loại bánh này được các thương nhân Bồ Đào Nha mang đến Nhật Bản từ thế kỷ 16. Tên gọi “Castella” bắt nguồn từ cụm từ tiếng Bồ Đào Nha “Bolo de Castela”, có nghĩa là “bánh đến từ vùng Castile”. Bánh thường được đóng trong hộp dài, với phần bánh bên trong có kích thước khoảng 27 cm. Castella cũng có mối liên hệ gần gũi với pão de ló, một loại bánh truyền thống của Bồ Đào Nha.

Khám phá bánh bông lan Castella mềm mịn nổi tiếng từ Nagasaki 2

Bánh Castella cắt thành từng thanh dài với kết cấu mềm mịn đặc trưng. Ảnh minh họa: Petite Gourmets

Vào thế kỷ 16, người Bồ Đào Nha đặt chân đến Nhật Bản và bắt đầu giao thương cũng như truyền bá văn hóa. Khi đó, Nagasaki là cảng hiếm hoi được phép giao thương với nước ngoài. Tại đây, người Bồ Đào Nha đã mang đến nhiều sản phẩm mới lạ như súng, thuốc lá, bí ngô và cả bánh Castella.

Nhờ khả năng bảo quản lâu, Castella trở thành món ăn phù hợp với các chuyến hải trình dài ngày của thủy thủ. Tuy nhiên, vào thời Edo, do đường là nguyên liệu đắt đỏ, Castella được xem là món tráng miệng cao cấp. Món bánh này thậm chí còn được Mạc phủ Tokugawa sử dụng làm quà tặng khi tiếp đón các phái viên của Thiên hoàng.

Theo thời gian, công thức và hương vị của Castella đã được điều chỉnh để phù hợp hơn với khẩu vị người Nhật, tạo nên phiên bản nhẹ nhàng và tinh tế như hiện nay.

Khám phá bánh bông lan Castella mềm mịn nổi tiếng từ Nagasaki 3

Một cửa hàng bánh Castella ở Nagasaki . Ảnh minh họa: Japan Travel

Ngày nay, Castella có nhiều phiên bản khác nhau với sự đa dạng về nguyên liệu. Một số loại phổ biến được làm từ trà xanh, đường nâu hoặc mật ong, mang đến hương vị phong phú hơn. Bánh cũng được tạo hình đa dạng, trong đó có castella baby, phiên bản nhỏ gọn, dễ ăn và thường xuất hiện tại các lễ hội Nhật Bản.

Một biến thể đáng chú ý là Siberia, loại bánh Castella kẹp nhân youkan, tức thạch đậu đỏ ngọt. Món bánh này từng rất phổ biến vào thời Minh Trị và đã được nhiều người biết đến trở lại sau khi xuất hiện trong bộ phim hoạt hình The Wind Rises năm 2013 của đạo diễn Hayao Miyazaki.

Ngoài ra, phần bột bánh Castella còn được ứng dụng trong một số món tráng miệng khác. Điển hình là dorayaki, loại bánh kẹp với nhân đậu đỏ adzuki ngọt, quen thuộc trong ẩm thực Nhật Bản.

Khám phá bánh bông lan Castella mềm mịn nổi tiếng từ Nagasaki 4

Các phiên bản Castella như trà xanh, mật ong, castella mini... Ảnh minh họa: Sakuraco

Castella được đưa vào Đài Loan từ thời kỳ hòn đảo này còn chịu ảnh hưởng của Nhật Bản. Đến năm 1968, ông Ye Yongqing, chủ một tiệm bánh Nhật tại Đài Bắc có tên Nanbanto, đã hợp tác với thương hiệu Nagasaki Honpu để phát triển kinh doanh bánh Castella tại đây.

So với phiên bản Nhật Bản, Castella kiểu Đài Loan có sự khác biệt rõ rệt về kết cấu. Bánh thường mềm và nhẹ hơn, phần giữa có độ ẩm cao, gần giống như lớp custard, tạo cảm giác tan mềm khi thưởng thức. Một trong những biến thể nổi bật là bánh Castella hình chiếc gối, được xem là đặc sản của khu vực Đạm Thủy. Từ Đài Loan, phong cách bánh này sau đó còn được đưa ngược trở lại Nhật Bản và tiếp tục phát triển.

Tiệm Grand Castella trên con đường chính tại Đạm Thủy là nơi khởi nguồn cho dòng bánh Castella khổng lồ nổi tiếng. Cửa hàng này ra đời vào năm 2011 và nhanh chóng tạo nên cơn sốt tại Đài Loan. Người đứng sau thành công đó là bếp trưởng Lư Thái Thành. Ông đã cải tiến công thức truyền thống của Nhật để tạo ra phiên bản Castella mang dấu ấn riêng của Đài Loan.

Đối với ông, việc sáng tạo ra công thức này giống như một cái duyên. Vì vậy, trong logo của tiệm có dòng chữ “縁味” mang ý nghĩa là “duyên vị”. Ông cũng tin rằng những ai thưởng thức bánh tại cửa hàng đều có sự gắn kết đặc biệt, bởi không phải ai cũng kiên nhẫn xếp hàng để mua được những chiếc bánh nóng hổi, mềm mịn vừa ra lò.

Khám phá bánh bông lan Castella mềm mịn nổi tiếng từ Nagasaki 5

Bánh Castella Đài Loan mềm xốp, kích thước lớn đặc trưng. Ảnh minh họa: Kenh14

Khẩu phần cho 4 người

- 50 g bột mì

- 5 g bột bắp

- 8 g bột cacao

- 35 ml sữa tươi không đường

- 3 quả trứng

- 35 g bơ lạt

- 1 muỗng cà phê vani

- 1/2 muỗng cà phê nước cốt chanh

- 1/4 muỗng cà phê muối

- 45 g đường

Bước 1: Trộn hỗn hợp bột

Tách riêng lòng trắng và lòng đỏ của trứng vào hai tô khác nhau. Đảm bảo tô đựng lòng trắng phải sạch và khô để dễ đánh bông.

Rây mịn bột mì, bột bắp và bột cacao rồi trộn đều. Làm ấm hỗn hợp sữa và bơ đã đun chảy, sau đó cho từ từ vào phần bột và khuấy đến khi hòa quyện. Tiếp theo, lần lượt cho lòng đỏ trứng vào và trộn đều.

Bước 2: Đánh bông lòng trắng trứng

Cho muối vào lòng trắng trứng rồi đánh ở tốc độ thấp cho đến khi xuất hiện bọt khí lớn. Thêm nước cốt chanh và tiếp tục đánh đến khi bọt khí nhỏ lại.

Chia đường thành ba phần, cho vào từ từ và đánh ở tốc độ trung bình. Khi đường tan hết, tăng tốc độ đánh cho đến khi hỗn hợp đạt độ bông mềm. Lòng trắng lúc này có độ bóng, dẻo và tạo chóp mềm hơi nghiêng xuống là đạt.

Khám phá bánh bông lan Castella mềm mịn nổi tiếng từ Nagasaki 6

Quy trình làm bánh Castella với các bước trộn bột và đánh trứng. Ảnh minh họa: Dienmayxanh

Bước 3: Trộn hai hỗn hợp

Cho một phần lòng trắng trứng vào tô bột, trộn nhẹ nhàng theo kỹ thuật fold từ dưới lên để giữ bọt khí.

Tiếp tục thêm lòng trắng trứng còn lại, trộn đều đến khi hỗn hợp mịn. Sau đó đổ bột vào khuôn, chỉ khoảng hai phần ba khuôn để chừa chỗ cho bánh nở.

Bước 4: Nướng bánh

Làm nóng nồi chiên không dầu ở 200 độ C trong 5 phút. Đặt khuôn bánh vào khay có nước nóng để nướng cách thủy. Bọc khuôn bằng giấy bạc nhưng vẫn để hở phần trên cho bánh nở.

Nướng lần đầu ở 160 độ C trong 50 phút. Sau đó tháo giấy bạc và nướng thêm 10 phút ở cùng nhiệt độ.

Bước 5: Thành phẩm

Bánh Castella sau khi hoàn thành có màu vàng nâu đẹp mắt. Kết cấu bánh mềm, ẩm và xốp nhẹ. Khi kết hợp cùng cacao, bánh có hương vị thơm ngọt vừa phải, không gây ngấy và mang lại cảm giác mới lạ khi thưởng thức.

Xem thêm: Baumkuchen, chiếc “bánh cây” nổi tiếng từ Đức đến Nhật Bản

Castella có nguồn gốc từ Bồ Đào Nha và được du nhập vào Nhật Bản từ thế kỷ 16.

Castella mềm và ẩm hơn nhờ sử dụng siro đường mizuame, đồng thời có kết cấu mịn và dày hơn.

Nagasaki là nơi nổi tiếng nhất với bánh Castella và được xem là “quê hương” của món bánh này tại Nhật.

Các hương vị phổ biến gồm trà xanh, mật ong, đường nâu và cacao.

Có thể. Bạn chỉ cần chuẩn bị nguyên liệu cơ bản và thực hiện đúng kỹ thuật đánh trứng và nướng bánh.

Castella không chỉ là một món bánh bông lan đơn giản mà còn là sự giao thoa thú vị giữa ẩm thực châu Âu và Nhật Bản. Với kết cấu mềm mịn và hương vị tinh tế, loại bánh này đã chinh phục khẩu vị của nhiều người trên khắp thế giới. Nếu bạn có cơ hội du lịch Nhật Bản, đừng quên chuẩn bị cho mình một chiếc vali chất lượng bền bỉ, giúp bạn thoải mái mang theo những món quà ẩm thực đặc sắc về nhà sau mỗi hành trình.