Đền Yasukuni Tokyo, điểm đến tâm linh và những tranh cãi lịch sử

1 Lịch sử khởi dựng và ý nghĩa tâm linh của đền Yasukuni

Tiền thân của đền Yasukuni là đền Shokonsha, được khởi công xây dựng vào năm 1869 tại cố đô Kyoto dưới thời Thiên hoàng Minh Trị. Mục đích ban đầu của ngôi đền là làm nơi tưởng niệm những sĩ phu, binh lính đã tử trận trong cuộc chiến tranh Boshin, sự kiện bước ngoặt khôi phục quyền lực cho Thiên hoàng và mở ra thời kỳ Minh Trị Duy Tân.

Đến năm 1875, đền được di dời về vị trí hiện tại ở Tokyo và chính thức đổi tên thành Yasukuni Jinja vào năm 1879. Trong tiếng Nhật, tên gọi "Yasukuni" do Thiên hoàng Minh Trị ban tặng mang ý nghĩa là "gìn giữ hòa bình cho đất nước".

Về mặt tâm linh, đền Yasukuni hiện đang thờ phụng và lưu giữ thông tin của hơn 2,466 triệu linh hồn người Nhật đã ngã xuống trong các cuộc xung đột từ năm 1853 đến sau Thế chiến thứ hai. Theo quan niệm Thần đạo, tất cả những người hy sinh vì quốc gia, bất kể địa vị, giới tính hay chức vụ đều được tôn vinh bình đẳng và trở thành các vị thần (Kami).

2 Những tranh cãi lịch sử trải dài nhiều thập kỷ

Dù là điểm đến du lịch Nhật Bản mang ý nghĩa tưởng niệm quốc gia đối với người dân bản địa, đền Yasukuni lại trở thành tâm điểm chỉ trích và gây căng thẳng ngoại giao kéo dài giữa Nhật Bản với các quốc gia láng giềng như Trung Quốc, Hàn Quốc và Triều Tiên.

2.1 Sự kiện thờ phụng các tội phạm chiến tranh

Nguồn cơn lớn nhất của các cuộc tranh cãi bắt đầu từ năm 1978, khi ban quản trị đền quyết định đưa 14 nhà lãnh đạo quân sự và chính trị Nhật Bản thời Thế chiến thứ hai vào danh sách thờ phụng tại đền. Họ là những người bị Tòa án Quân sự Quốc tế kết án là tội phạm chiến tranh loại A (trong đó có cựu Thủ tướng Hideki Tojo).

2.2 Phản ứng ngoại giao từ các chuyến thăm của chính khách

Việc các Thủ tướng và giới chính trị gia Nhật Bản viếng đền Yasukuni vào các dịp lễ lớn (đặc biệt là ngày 15/8 – ngày Nhật Bản tuyên bố đầu hàng trong Thế chiến thứ hai) thường xuyên vấp phải sự phản đối gay gắt từ Bắc Kinh và Seoul. Đối với các quốc gia từng chịu ảnh hưởng bởi cuộc chiến, các chuyến thăm này được coi là hành động nhạy cảm về mặt lịch sử. Đáng chú ý, các Nhật hoàng thời hậu chiến cũng đã dừng việc trực tiếp tới viếng đền kể từ sau năm 1975.

3 Không gian kiến trúc và các điểm tham quan nổi bật

Bỏ qua những tranh cãi mang tính chính trị, xét về mặt du lịch và kiến trúc, đền Yasukuni vẫn là một không gian văn hóa Thần đạo độc đáo nằm giữa lòng đô thị sầm uất.

3.1 Cổng Torii khổng lồ và quy trình bái yết

Đường vào đền dẫn dắt khách tham quan qua những chiếc cổng Torii bằng kim loại và đá cao sừng sững. Đây là ranh giới biểu trưng chuyển tiếp từ thế giới dung tục vào chốn linh thiêng. Trước khi bước qua cửa gỗ chính điện vào thắp hương, bạn sẽ thực hiện nghi thức rửa tay và súc miệng sạch sẽ tại bệ nước (Temizuya) theo đúng phong tục Thần đạo truyền thống.

3.2 Bảo tàng quân sự Yushukan

Nằm ngay trong khuôn viên đền, bảo tàng Yushukan được thành lập vào năm 1882 và là bảo tàng quân sự đầu tiên, lâu đời nhất của Nhật Bản. Bảo tàng hiện lưu giữ và trưng bày hàng nghìn tư liệu, hiện vật lịch sử, khí tài quân sự và di vật của các binh lính qua các thời kỳ chiến tranh.

3.3 Thưởng lãm hoa anh đào mùa xuân

Đền Yasukuni được xem là một trong những tọa độ thưởng ngoạn hoa anh đào (Hanami) đẹp nhất thủ đô Tokyo. Trong khuôn viên đền trồng khoảng 600 cây anh đào cổ thụ. Đặc biệt, cây anh đào chuẩn mẫu dùng để Cục Khí tượng Nhật Bản quan sát và tuyên bố thời điểm bắt đầu mùa hoa anh đào tại Tokyo cũng nằm chính trong ngôi đền này. Vào khoảng tháng 3 và tháng 4 hằng năm, không gian nơi đây trở nên vô cùng nhộn nhịp với các hàng quán ẩm thực đường phố phục vụ khách du lịch.

4 Thông tin cần biết cho du khách khi đến tham quan

Để chuyến tham quan diễn ra thuận lợi, bạn nên lưu ý một số thông tin sau:

• Vị trí và di chuyển: Đền Yasukuni tọa lạc tại quận Chiyoda, Tokyo (ngay phía bắc Hoàng cung). Bạn có thể dễ dàng đến đền bằng tàu điện ngầm, xuống tại ga Kudanshita (tuyến Tozai, Hanzomon hoặc Shinjuku Line) và đi bộ khoảng 5 phút.
• Thời gian mở cửa và giá vé: Khuôn viên đền mở cửa tự do hàng ngày cho công chúng tham quan từ 06:00 đến 18:00 (vào mùa hè có thể kéo dài đến 19:00) và không thu phí vào cửa. Tuy nhiên, nếu muốn vào tham quan bên trong Bảo tàng Yushukan, bạn sẽ cần mua vé riêng.
• Quy tắc ứng xử: Vì đây là không gian tâm linh linh thiêng, bạn nên chú ý ăn mặc lịch sự, giữ trật tự, không quay phim chụp ảnh tại các khu vực cấm bên trong chính điện.
• Bạn nên tìm hiểu về cân nhắc trước khi quyết định tham quan, chụp ảnh hay đăng tải những bức ảnh check-in tại đền Yasukuni lên các trang mạng xã hội. Vấn đề tranh cãi xung quanh ngôi đền này khá gay gắt, dù không trực tiếp liên quan đến Việt Nam nhưng vẫn là chủ đề tương đối nhạy cảm.

Dù gây nhiều tranh cãi trong lịch sử và ngoại giao, đền Yasukuni vẫn là một nét chấm phá đặc biệt trong bức tranh văn hóa và kiến trúc của thủ đô Tokyo. Ghé thăm nơi đây với một góc nhìn đa chiều, tôn trọng các quy tắc bản địa và tận hưởng không gian cổ kính ngợp sắc hoa anh đào sẽ giúp bạn có một hành trình trải nghiệm du lịch Nhật Bản trọn vẹn và sâu sắc. Bên cạnh đó, cũng đừng quên mang theo vali du lịch MIA.vn để hành trình của bạn trọn vẹn hơn nữa nhé.