Khám phá Hải Hậu Nam Định với Nhà thờ đổ, cầu ngói, biển và làng nghề

1 Đôi nét về vùng đất Hải Hậu, Nam Định

Trước khi kể chuyện chuyến đi, mình muốn nói qua một chút về thay đổi hành chính khá đáng chú ý ở đây. Theo sau đợt sáp nhập năm 2025, thị trấn Yên Định cùng với xã Hải Trung và xã Hải Long đã được sáp nhập để thành lập xã mới mang tên xã Hải Hậu, thuộc tỉnh Ninh Bình. Toàn bộ khu vực huyện Hải Hậu cũ sau sắp xếp được tổ chức lại thành 8 đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Ninh Bình mới, gồm: xã Hải Hậu, xã Hải Anh, xã Hải Tiến, xã Hải Hưng, xã Hải An, xã Hải Quang, xã Hải Xuân và xã Hải Thịnh.

Vậy nên khi mình nói "du lịch Hải Hậu" trong bài viết này, thực ra là đang nói đến toàn bộ khu vực huyện Hải Hậu cũ với những địa danh và trải nghiệm mà dân du lịch vẫn hay nhắc tới. Tên mới trên bản đồ hành chính, nhưng vẻ đẹp và bản sắc thì vẫn vẹn nguyên như thế.

Hải Hậu là một huyện nằm ven biển của tỉnh Nam Định với đường bờ biển dài 32km, thiên nhiên đa dạng, giàu bản sắc văn hóa và là điển hình tiêu biểu toàn quốc về xây dựng nông thôn mới, có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình dịch vụ du lịch; trong đó du lịch cộng đồng có sức hấp dẫn đặc biệt với du khách quốc tế. Mình nghe những thông tin đó mà thấy háo hức, nhưng phải tự đến thì mới hiểu tại sao nơi này lại được đánh giá cao đến vậy.

2 Nhà thờ Đổ Hải Lý: Tàn tích đẹp đến ám ảnh bên bờ sóng

Địa chỉ: Xóm 3, xã Hải Lý (khu vực huyện Hải Hậu cũ). Vào cửa: Miễn phí.

Điểm đầu tiên mình ghé là nhà thờ Đổ ở xã Hải Lý. Thật ra mình không đặt kỳ vọng nhiều vì thấy ảnh trên mạng nhiều quá rồi, nhưng khi đứng trực tiếp trước công trình này, cảm giác hoàn toàn khác.

Nhà thờ Đổ Nam Định là một trong những nhà thờ ven bờ biển được thiết kế theo kiểu cấu trúc Pháp rất độc đáo, đứng sừng sững ngay trên bờ biển dù bị xâm lấn dữ dội. Mình đứng đó ngắm mà cứ thầm nghĩ, cái khung cảnh nửa tan nát nửa hùng vĩ này có một thứ sức hút kỳ lạ lắm. Bạn sẽ được chiêm ngưỡng khung cảnh người dân kéo lưới trên biển, ngắm bóng mặt trời lên và hoàng hôn chiều tà một cách đẹp nhất.

Nhà thờ đổ ở xã Hải Lý được biết đến là khu chứng tích biến đổi khí hậu, minh chứng cho sự xâm thực của biển theo năm tháng. Ý nghĩa của nó không chỉ là một điểm check-in đẹp, mà còn là câu chuyện về sự thay đổi của thiên nhiên, của thời gian.

Mình đến vào buổi sáng sớm, ánh nắng vừa lên, ít người hơn hẳn. Mặc dù nhà thờ cũ kỹ theo thời gian nhưng đây cũng là địa điểm được nhiều cặp đôi lựa chọn để lưu lại khoảnh khắc đẹp của lứa đôi. Vào khoảng 14h chiều thì khách khá đông, ai muốn chụp ảnh tĩnh hơn nên đến sáng sớm hoặc lúc gần tối.

3 Cụm di tích Chùa Lương và Cầu Ngói Hải Anh

Địa chỉ: Xã Hải Anh. Vào cửa: Miễn phí.

Đây là điểm mình thích nhất trong cả chuyến đi. Hai công trình cổ nằm sát nhau, tạo thành một cụm di tích mà đứng ở góc nào cũng ra một khung ảnh đẹp.

Di tích Cầu Ngói xã Hải Anh là một trong 3 cây cầu ngói đẹp nhất Việt Nam. Cầu nằm cách Chùa Lương chừng 100m, trên con đường dẫn vào chùa, gắn với chùa thành một cụm di tích lịch sử văn hóa độc đáo.

Cầu được xây dựng cách đây hơn 500 năm theo lối kiến trúc "thượng gia, hạ kiều" trông giống như một ngôi nhà dài vắt qua sông, tạo thành nét vẽ điểm tô cho khung cảnh làng quê yên bình. Cầu Ngói không chạm khắc quá nhiều chi tiết rườm rà, hoạ tiết được vẽ lên đơn giản nhưng vẫn mang lại một nét đẹp cổ kính, trang trọng đến lạ kỳ. Phần mái của cầu được lợp bằng ngói vảy rồng, hình mũi hài âm dương mang lại cảm giác như con rồng đang vươn mình bay lên. Mình đứng trên cầu một lúc lâu, gió từ dưới sông thổi lên mát rượi, cảm giác bình yên đến lạ.

Cách đó vài bước chân là Chùa Lương, người dân địa phương gọi đầy đủ là chùa Phúc Lâm. Chùa Lương hay chùa Phúc Lâm được xây dựng vào cuối thế kỷ XV, nằm ngay bắc chợ Lương. Đến nay, chùa đã trở thành một cảnh quan kỳ thú của đất Nam Định, mỗi tháng 3 âm lịch dân làng thường mở hội để cầu bình an, mưa thuận gió hoà. Chùa Lương được công nhận là di tích lịch sử văn hoá, được trùng tu và bảo dưỡng, trở thành địa điểm thu hút đông đảo khách du lịch.

Không gian ở đây yên tĩnh và trong lành. Mình ngồi nghỉ trong sân chùa một lúc, ngắm cây cối và cảm nhận cái không khí làng quê Bắc Bộ rất đặc trưng.

4 Nhà thờ Hưng Nghĩa: Kiến trúc Gothic huyền bí đẹp như trời Tây

Địa chỉ: Xã Hải Hưng. Vào cửa: Miễn phí.

Sau cụm di tích Hải Anh, mình tiếp tục chạy xe đến nhà thờ Hưng Nghĩa ở xã Hải Hưng. Nếu nhà thờ Đổ hút khách bởi vẻ hoang tàn gợi cảm, thì Hưng Nghĩa lại đẹp theo cách hoàn toàn ngược lại: chỉnh chu, uy nghi và đầy bí ẩn.

Mang một nét đẹp cổ kính và lộng lẫy, nhà thờ Hưng Nghĩa là địa điểm sống ảo lý tưởng, đẹp tựa trời Tây mà nhiều bạn trẻ say đắm. Nhà thờ Hưng Nghĩa khoác lên mình gam màu xám huyền bí, kiến trúc kín kẽ kết hợp với hoa văn tạo nên một diện mạo uy nghi.

Nhà thờ Phạm Pháo ở xã Hải Minh được xây dựng từ năm 1905 theo kiến trúc Gothic. Toàn bộ khu vực Hải Hậu có rất nhiều nhà thờ Công giáo với kiến trúc đặc sắc như vậy, mỗi cái một kiểu, mỗi cái một câu chuyện riêng. Đặc biệt khi Hải Hậu vào đông, nhà thờ Hưng Nghĩa sẽ trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết khi nhiều bạn trẻ đổ về đây check-in rôm rả. Mình đến lúc trời bắt đầu nhá nhem tối, ánh đèn hắt lên mặt đá xám thật ra rất đẹp.

5 Làng nghề kèn đồng Phạm Pháo và làng mộc Hải Minh

Đây là phần mình ít kỳ vọng nhất trước chuyến đi nhưng lại thích nhất sau khi trải nghiệm xong.

Làng nghề làm kèn đồng Phạm Pháo nổi tiếng ở miền Bắc có đoàn kèn đồng lớn nhất Việt Nam. Ở làng Phạm Pháo, hầu như nhà nào cũng có người am hiểu nhạc lý và chơi thành thạo các loại kèn Tây. Tham quan nhà thờ Phạm Pháo, khám phá công đoạn chế tác, lắp ráp kèn, thử chơi kèn tại các cơ sở sản xuất kèn đồng là những trải nghiệm đáng nhớ của mỗi du khách.

Mình được một người thợ hướng dẫn cầm thử cái kèn lên và thổi, dĩ nhiên là không ra tiếng gì tử tế cả, nhưng cả nhà thợ cười vui vẻ, không khí thân thiện lắm.

Cách đó không xa là làng mộc khảm mỹ nghệ xã Hải Minh. Nét độc đáo của sản phẩm gỗ mỹ nghệ ở xã Hải Minh là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa truyền thống và hiện đại. Những người thợ lành nghề với đôi bàn tay khéo léo, tỉ mỉ đã chạm khắc nên những sản phẩm gỗ mỹ nghệ đa dạng, tinh xảo với những nét hoa văn độc đáo mang các chủ đề cổ truyền "tứ linh", "tứ quý", hoa lá, áng mây đầy tính nghệ thuật. Ngoài đồ thờ tự hay nội thất lớn, nhiều cơ sở đã nhạy bén phát triển dòng sản phẩm lưu niệm nhỏ xinh như đồng hồ, hộp trang sức phục vụ khách du lịch. Mình mua về một cái hộp gỗ nhỏ chạm hoa, làm quà cho mẹ, giá rất phải chăng.

6 Ecohost Hải Hậu

Mình thật ra biết đến Ecohost qua một bài báo trước khi đi, và quyết định dừng lại đây nửa buổi. Không hối hận chút nào.

Ecohost Hải Hậu là mô hình du lịch sáng tạo vì cộng đồng, là sản phẩm du lịch đầu tiên của tỉnh được công nhận sản phẩm OCOP 4 sao. Ecohost rộng khoảng 1.000m2, gồm 3 khu nhà 3 gian cổ, mái lợp ngói ta, cửa bức bàn, nội thất bên trong hoàn toàn bằng gỗ. Đặc biệt, trong vườn cây ăn quả, chủ nhân đã kỳ công thiết kế một tiểu đình, nơi trang trí các loại nhạc cụ dân tộc để du khách có thêm không gian thư giãn, giao lưu.

Mô hình Ecohost Hải Hậu còn mang đến những trải nghiệm du lịch đồng quê như đi xe đạp khám phá, trải nghiệm không gian sống và tinh thần lao động của người dân địa phương. Mình chọn cái tour đi xe đạp ngắn quanh làng, được qua những con đường hai bên phủ đầy hoa, ghé vào nhà người dân xem làm bánh nhãn. Đây là loại bánh đặc sản từ bột nếp và trứng gà, đã gắn bó với người dân Hải Hậu hàng trăm năm nay. Mình được tự tay vo bột, rán thử, rồi tẩm đường, ăn ngay lúc còn nóng, thơm giòn vô cùng.

Thu nhập của cộng đồng địa phương tham gia vào chuỗi dịch vụ của Ecohost Hải Hậu trung bình đạt mức 30-50 triệu đồng/hộ, cho thấy mô hình này thực sự đang mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, không chỉ là câu chuyện marketing.

7 Trải nghiệm làng chài và làng muối

Nếu bạn muốn một trải nghiệm gắn với đời sống thực của người dân biển, hãy dành thời gian cho hai điểm này.

Đến thăm làng đan lưới xã Hải Triều, du khách có thể thưởng thức hương vị mặn mòi của biển cả, chứng kiến ngư dân với làn da ngăm đen vừa thoăn thoắt đan, vá lưới, vừa ngân nga câu hát. Tập đan lưới hay những mũi móc vá lưới, tập đánh bắt cá trên đôi chân đi cà kheo là những trải nghiệm vô cùng thú vị và độc đáo của du khách. Mình đứng tập đi cà kheo được khoảng mười giây rồi ngã, mấy bác ngư dân cười ngặt nghẽo. Nhưng thật sự là vui.

Còn làng muối xã Hải Chính thì cho mình thấy một góc lao động khác hẳn. Đến với làng nghề làm muối xã Hải Chính, bên cạnh việc chiêm ngưỡng vẻ đẹp mộc mạc của những cánh đồng muối trải dài hút tầm mắt, khách du lịch có thể trải nghiệm cùng bà con diêm dân thực hiện các công đoạn làm ra hạt muối tinh như: làm đất, phơi cát, tưới nước biển lên sân phơi, rắc muối mồi… để thấm thía công sức diêm dân trong vị chát mặn của hạt muối.

8 Biển Hải Thịnh

Điểm cuối trong hành trình, mình đến biển Hải Thịnh lúc chiều muộn, khi nắng đã dịu bớt.

Biển Hải Thịnh nằm ở phía Nam của Nam Định có bờ cát dài mịn màng và làn nước xanh mát, sạch sẽ. Nơi đây quanh năm mát mẻ và không bị ảnh hưởng bởi gió Lào nóng bức. Du khách còn được thưởng thức những hải sản tươi ngon với giá thành vô cùng hợp lý. Mình ăn một bữa tối với cá biển tươi, giá chỉ khoảng một phần ba so với các bãi biển du lịch đông khách khác mình từng ghé.

Biển Hải Thịnh có ưu điểm là biển trong xanh, mát mẻ, khung cảnh ngư dân chở cá rất thơ mộng, tuy nhiên chưa được chú trọng phát triển loại hình dịch vụ, còn nhiều hoang sơ. Mình thấy đây lại chính là nét hấp dẫn riêng của nó. Không có quán karaoke, không có hàng quán ầm ĩ, chỉ có tiếng sóng và mùi biển.

Sau gần hai ngày rong ruổi, mình rời Hải Hậu với chiếc vali đựng vài món đồ gỗ mỹ nghệ và bánh nhãn, nhưng quan trọng hơn là đầy ắp những khoảnh khắc bình yên khó tả. Đây không phải điểm đến cho người thích resort sang chảnh hay nightlife sôi động. Hải Hậu phù hợp với những ai muốn tìm đến du lịch cộng đồng có chiều sâu, nơi mỗi điểm dừng chân đều gắn với con người, văn hóa và nhịp sống mưu sinh. Nếu bạn đang lên kế hoạch cho chuyến đi, hãy tính đến việc ở lại ít nhất một đêm để có thể đi chậm hơn, trải nghiệm sâu hơn.