Khu di tích Núi Đất Long An: Điểm đến xanh giữa Đồng Tháp Mười

1 Giới thiệu Khu di tích Núi Đất Long An

Nếu bạn có dịp ghé phường Kiến Tường, tỉnh Tây Ninh (trước là thị xã Kiến Tường, Long An cũ), Núi Đất là điểm đến rất đáng dừng chân. Giữa vùng Đồng Tháp Mười vốn trũng thấp và sình lầy, nơi đây hiện lên như một mảng xanh khác biệt, có hồ nước và dáng núi nổi bật, tạo cảm giác thoáng đãng, dễ chịu.

Khu di tích Núi Đất nằm cuối đường 30/4. Cả khu hiện ra như một hòn non bộ khổng lồ, có núi, có hồ, nhìn thoáng đãng và dễ chịu. Ngày nay, Núi Đất được xem như một công viên nhỏ, nơi người dân địa phương thường ghé đến vui chơi, thư giãn.

Ven hồ có một quán cà phê nhỏ kê vài bộ bàn ghế quanh bờ, bán vài món nước và đồ ăn nhẹ buổi sáng. Dưới tán cây rợp mát, bàn hiếm khi trống. Nhiều bạn trẻ đến đây đi dạo, ngồi chuyện trò về chuyện học, chuyện bạn bè. Núi Đất cũng là điểm chụp ảnh cưới quen thuộc của không ít cặp đôi. Khách lạ ghé thăm, hầu như ai cũng muốn một lần dừng lại cho biết.

Điểm cuốn hút của Núi Đất nằm ở sự cân bằng giữa núi, mặt hồ và những hàng cây cổ thụ tỏa bóng mát rượi. Nhìn từ xa, khối núi như đặt giữa dải hồ nước dài, trong xanh. Quanh bờ là lối kè đá và mảng cây xanh được trồng khéo, tạo cảm giác mát mẻ, nhẹ nhàng. Núi được đắp từ đất, trộn lẫn đá và đá ong. Lối lên là những bậc tam cấp uốn theo sườn núi. Từ bờ sang khu núi có chiếc cầu bê tông cong mềm bắc qua mặt hồ xanh trong. Toàn khu chia thành ba tiểu đảo, nép dưới tán cây lớn, có cây thân to đến mức một người ôm mới xuể.

Ngày nay, Núi Đất vẫn là “điểm nhấn” của Kiến Tường và cả vùng Đồng Tháp Mười. Sức hút ấy như một lời nhắc nhở về sự bền bỉ của con người, họ có thể tạo nên vẻ đẹp riêng ngay giữa miền đất vốn khó chiều.

2 Lịch sử hình thành Khu di tích Núi Đất Long An

Núi Đất cũng là một chứng tích lên án những gì chính quyền Ngô Đình Diệm đã gây ra với tù chính trị ở Kiến Tường trước đây.  Giai đoạn 1957–1960, khi Kiến Tường được xây dựng và sắp xếp lại địa giới hành chính tại Mộc Hóa, chính quyền Ngô Đình Diệm đã huy động tù nhân chính trị để đào, đắp đất, tạo nên các mô đất dạng giả sơn ở khu vực này. Vì được hình thành từ đất đắp, người ta gọi nơi đây là “Núi Đất”.

Công trình này được dựng lên từ chính sức lao động của những tù nhân chính trị trong điều kiện hà khắc và khối lượng công việc nặng nề. Ai không làm kịp phần việc bị giao có thể bị tra tấn tàn bạo, rồi bị nhốt vào khu biệt lập. Họ chịu đau đớn về thể xác, đồng thời gánh nặng tinh thần cũng đè nặng từng ngày. Có thể nói, Núi Đất đã thấm sâu mồ hôi, máu và nước mắt của khoảng 200 tù nhân chính trị thời điểm ấy. Sự việc khiến trong dân dấy lên làn sóng phản đối dữ dội, đến mức tỉnh trưởng Kiến Tường khi đó phải bị điều chuyển sang nơi khác.

Sau ba năm thi công (1957–1960), Núi Đất trở thành thắng cảnh và chốn nghỉ mát ưa thích của giới chức thuộc chế độ cũ. Trên danh nghĩa, khu này được làm để phục vụ nhu cầu vui chơi, thư giãn của người dân. Nhưng thực tế, nơi đây bị quân đội kiểm soát chặt đến mức người dân không dám bén mảng. Vì vậy, cho đến trước năm 1975, Núi Đất hầu như chỉ dành cho giới quan chức của chế độ Sài Gòn.

Thời gian trôi qua, thiên nhiên và con người có thể làm đổi thay cảnh vật, nhưng dấu tích của Núi Đất vẫn còn như một phần ký ức không dễ xóa. Hôm nay, nơi này vừa là điểm tham quan, vừa là chứng tích nhắc về một giai đoạn đau thương, đồng thời phản chiếu sức chịu đựng và sự kiên cường của những người từng bị bắt lao dịch tại đây.

3 Cách di chuyển đến Khu di tích Núi Đất Long An

Xuất phát từ Tân An, bạn đi theo Tỉnh lộ 49 khoảng 65 km để tới Mộc Hóa. Đến ngã tư Biên Phòng thì rẽ trái, chạy thêm khoảng 500 m là đến khu di tích. Đường đi khá thuận, nên việc tiếp cận và tham quan nhìn chung không quá khó. Khi đến nơi, chưa kịp bước vào bạn sẽ cảm nhận hơi gió từ mặt hồ và triền núi thổi tới mát lạnh.

4 Cảnh quan và kiến trúc độc đáo của Khu di tích Núi Đất Long An

Nhìn từ xa, Núi Đất giống một hòn non bộ lớn nổi giữa mặt hồ trong xanh, yên ả và giàu chất thơ. Từ bờ sang đảo có một cây cầu xi măng cách điệu, uốn cong nhẹ, tạo cảm giác mềm mại khi bước qua.

Khu Núi Đất được chia thành ba tiểu đảo:

- Tiểu đảo 1 có một ngọn núi lớn cao khoảng 10 m và núi nhỏ cao khoảng 5 m. Nhiều tảng đá ong phủ rêu theo năm tháng nằm xen giữa những cây cổ thụ tỏa bóng mát. Lối lên xuống là các bậc đá. Bao quanh là đường đi bằng đất, được kè đá men theo mép nước để bảo đảm an toàn cho khách tham quan.

- Tiểu đảo 2 là một mô núi nhỏ cũng được đắp bằng đất. Đảo này nối với tiểu đảo 1 bằng một cây cầu nhỏ, dài. Nếu muốn đến đây, bạn có thể đi theo tour hoặc chọn kiểu du lịch tự túc.

- Tiểu đảo 3 nằm bên trái hồ sen, được tạo dáng như hòn non bộ bằng đá, phía trên trồng hai cây bồ đề phủ bóng. Trong lòng hồ có hai nhà thủy tạ để du khách ngồi hóng mát, trò chuyện. Trên bờ là các hạng mục như khu làm việc, nhà tiếp khách, nhà hàng ăn uống, khu trồng hoa kiểng và khu nuôi chim thú.

Bao quanh các tiểu đảo là hệ thống lối đi kè đá chạy sát mép nước, giúp việc dạo quanh, ngắm cảnh và tham quan thuận tiện, an toàn hơn.

5 Trải nghiệm du lịch tại Khu di tích Núi Đất Long An

Đến Khu di tích Núi Đất, bạn sẽ cảm nhận rõ không khí trong lành và mát nhẹ. Gió thổi qua mặt hồ, mang theo mùi cây cỏ thoang thoảng, đủ khiến người ta chậm lại. Leo lên đỉnh núi là một trải nghiệm đáng thử. Vừa có cảm giác chinh phục, vừa có một góc nhìn rộng để ngắm trọn cảnh quanh vùng. Từ trên cao, bạn có thể nhìn ra những ruộng lúa xanh rì, con sông hiền hòa uốn lượn và những cụm nhà yên ắng. Ở đó, cảm giác thư thái đến tự nhiên, như mọi bận lòng cũng dịu xuống.

Ngoài Núi Đất, bạn có thể ghé chợ Mộc Hóa cách khu di tích khoảng 1 km. Chợ không chỉ để mua sắm mà còn để “nhìn” nhịp sống. Nơi đây có nhiều đặc sản Long An như gạo nàng thơm Chợ Đào, bánh tét Long An, cá lóc nướng trui và đủ loại trái cây tươi. Đi một vòng chợ, bạn sẽ gặp những nụ cười thân thiện và cách nói chuyện chân chất của người miền Tây, mộc mạc mà dễ gần.

Nếu muốn đổi không khí, bạn có thể đi thêm khoảng 7 km để đến khu chợ biên giới Campuchia qua cửa khẩu Mộc Bài. Đây là điểm đến hợp với người thích tìm hiểu văn hóa Khmer và xem những mặt hàng đặc trưng như mắm bò hóc, đường thốt nốt, hay các loại vải truyền thống. Dạo quanh chợ, cảm nhận sự giao thoa giữa hai bên biên giới và hòa vào không khí mua sắm rộn ràng, bạn sẽ có thêm một trải nghiệm khác hẳn.

Với nhiều người, nếu chưa từng đặt chân tới miền biên ải Mộc Hóa, sẽ khó nghĩ rằng ở vùng đất còn nhiều thiếu thốn lại có một nơi tham quan đẹp đến vậy. Và càng đáng giá hơn khi sau một quãng đường dài, mệt mỏi, bạn tới đây rồi được hít một bầu không khí trong trẻo, mát dịu như được nghỉ ngơi đúng nghĩa. Một chuyến đi về Khu di tích Núi Đất sẽ trọn vẹn hơn khi bạn chuẩn bị hành lý gọn gàng và thuận tiện. Đừng quên chọn cho mình chiếc vali du lịch phù hợp để mỗi chuyến khám phá luôn bắt đầu thật nhẹ nhàng và kết thúc với nhiều trải nghiệm đáng nhớ.