Nằm cách trung tâm Thủ đô khoảng 30km, làng nón Chuông nằm tại xã Quốc Trung, huyện Thanh Oai. Ngôi làng này còn có tên gọi khác là làng Thanh Oai hay làng Chuông, nổi tiếng với nghề làm nón quai thao, nón lá giá ghép sống.

Theo lời kể của những người cao tuổi trong làng, làng Chuông bắt đầu sản xuất nón từ khoảng thế kỷ thứ 8. Trải qua những biến động của lịch sử, làng nón Chuông ngày một phát triển, không chỉ là cái nôi hàng đầu trong việc sản xuất và phân phối nón lá, mà nơi đây còn trở thành địa chỉ hấp dẫn cho những bạn thích trải nghiệm văn hóa, lịch sử.

9 làng nghề nón lá nổi tiếng Việt Nam lưu giữ hồn quê qua từng đường kim 2

Làng nón Chuông mang những nét đẹp hoài cổ của một ngôi làng xưa gắn với nghề làm nón lá nổi tiếng lâu đời. Ảnh minh họa: Tạp chí Người Hà Nội

Nếu có dịp du lịch làng nón Chuông vào tháng 3 âm lịch, bạn sẽ có cơ hội tham gia vào lễ hội lớn nhất của làng. Đợt lễ này kéo dài từ mùng 9 đến 11 tháng 3, theo truyền thống người dân sẽ rước lễ từ đầu thôn đến cuối xóm.

Bên cạnh lễ hội vào tháng 3 âm lịch, bạn cũng có ghé làng Chuông vào mùng 10 tháng Giêng để khám phá Hội chợ tại làng. Đây là hội chợ lớn nhất tỉnh Hà Đông cũ, vì vậy quy mô khá lớn và cũng sẽ có nhiều điều thú vị để bạn trải nghiệm.

9 làng nghề nón lá nổi tiếng Việt Nam lưu giữ hồn quê qua từng đường kim 3

Lễ hội tháng 3 âm lịch được xem là lớn nhất làng và được tổ chức với nhiều hoạt động hấp dẫn. Ảnh minh họa: Tico Travel

Làng Tây Hồ nằm lặng lẽ bên dòng sông Như Ý, thuộc xã Phú Hồ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Làng cách trung tâm thành phố không quá xa chỉ khoảng 12km. Từ rất lâu, Tây Hồ đã vô cùng nổi tiếng với nghề làm nón, nghề này đã được hình thành và phát triển cách đây hàng trăm năm, làng cũng là một trong những nhân chứng chứng kiến vẻ đẹp văn hóa của những chiếc nón bài thơ xuất hiện trong những năm cuối thập kỷ 50 – đầu thập kỷ 60 của thế kỷ XX, mà đến ngày nay, nón lá cùng với áo dài trở thành những nét đẹp đặc trưng, gây ấn tượng với bạn bè khắp thế giới.

Vừa bước vào cổng làng, bạn sẽ ấn tượng ngay với không gian vô cùng tĩnh lặng, những chiếc nón lá xuất hiện khắp nơi, có thể là tại những cửa hàng hai bên đường hoặc những ngôi nhà đang làm nón lá với màu sắc bắt mắt, rực rỡ, đa dạng họa tiết để bạn thoải thích lựa chọn.

9 làng nghề nón lá nổi tiếng Việt Nam lưu giữ hồn quê qua từng đường kim 4

Nón lá làng Tây Hồ Huế tạo nên biểu tượng phong cách phụ nữ xứ Huế. Ảnh minh họa: Sovaba Travel

Nằm ven sông Như Ý, thuộc xã Phú Mỹ, huyện Phú Vang, cách trung tâm Huế khoảng 8km, làng Mỹ Lam đã có hơn 160 năm gắn bó với nghề chằm nón. Ở đây, khoảng 80% hộ dân vẫn giữ nghề, coi từng đường kim mũi chỉ như nhịp thở của làng.

Nón Mỹ Lam nổi tiếng bởi độ mỏng, đường chỉ đều tăm tắp và bề mặt lá phẳng mịn. Lá dừa hoặc lá gồi được ủi thẳng, xếp lớp ngay ngắn trước khi chằm. Sau đó, người thợ còn cắt hoa văn, đánh bóng để chiếc nón vừa bền vừa có hồn. 

Tọa lạc tại phường Phước Vĩnh, bên dòng sông An Cựu hiền hòa, làng nón Phú Cam có lịch sử từ thế kỷ 17. Theo lời kể của các bậc cao niên, khi linh mục Langlois đến lập giáo xứ, nhiều thợ lành nghề đã tụ về đây, tạo nên một cộng đồng làm nón trứ danh.

Nón Phú Cam mang sắc thái nhẹ nhàng, giản dị đúng chất Huế. Mỗi chiếc nón là kết quả của quá trình làm mô, lên vành, xếp lá, chằm và hoàn thiện công phu.  

9 làng nghề nón lá nổi tiếng Việt Nam lưu giữ hồn quê qua từng đường kim 5

Làng nón Phú Cam mang nét truyền thống dịu dàng của Huế. Ảnh minh họa: Tour Huế

Ở xã Phong Sơn, thị xã Phong Điền, làng Thanh Tân vẫn bền bỉ giữ nghề qua nhiều thăng trầm. Nón tại đây chủ yếu làm từ lá mật cật. Một chiếc nón có tới 16 vành tre, được chuốt mảnh rồi uốn tròn theo kích cỡ giảm dần, xếp trên khuôn chóp.

Công đoạn nào cũng đòi hỏi sự cẩn trọng. Từ chuốt tre, vô vành, xây lá đến chằm nón, tất cả đều là những bước nhỏ tạo nên tổng thể hài hòa.

Tại xã Gia Thanh, Phú Thọ, nghề nón từng làm bằng búp lá cọ. Từ năm 1960, khi có người từ làng Chuông lên lập nghiệp, kỹ thuật may nón lá non được phát triển mạnh mẽ.

Điểm đặc biệt ở đây là cả nam giới cũng tham gia chuốt vành, lên khung. Ngày nay, nón Gia Thanh không chỉ là sản phẩm hàng hóa mà còn là sản phẩm du lịch. Du khách quốc tế đến tham quan, trải nghiệm và mua nón, giúp nghề truyền thống tiếp tục sống khỏe giữa nhịp sống hiện đại.

9 làng nghề nón lá nổi tiếng Việt Nam lưu giữ hồn quê qua từng đường kim 6

Làng Rền nổi danh với nón lá Gia Thanh. Ảnh minh họa: Tạp chí Công Thương

Thuộc xã Triệu Hòa, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, làng Bố Liêu đã hơn 500 năm tuổi. Nghề chằm nón xuất hiện từ thế kỷ 19 như một nghề phụ bên cạnh trồng lúa, nhưng dần trở thành nguồn thu nhập quan trọng.

Đi dọc con đường làng, dễ bắt gặp hình ảnh người già, phụ nữ, thậm chí trẻ nhỏ ngồi bên hiên nhà, tay thoăn thoắt chằm nón. Nón Bố Liêu không chỉ theo chân người dân ra đồng mà còn xuất hiện trong lễ hội, giao lưu văn hóa, trở thành một phần của đời sống tinh thần địa phương.

9 làng nghề nón lá nổi tiếng Việt Nam lưu giữ hồn quê qua từng đường kim 7

Nghề nón tại làng Bố Liêu đã hơn 500 năm tuổi. Ảnh minh họa: Báo Đại biểu Nhân dân

Làng nón Hạ Thôn tọa lạc tại xã Quảng Tân, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình, cách trung tâm thành phố Đồng Hới khoảng chừng 50km. Nơi đây nằm trên bờ sông Gianh và được hình thành cách đây khoảng 300 năm với nhiều giai đoạn phát triển khác nhau. 

Các cụ trong làng cho biết, tuy làng Hạ Thôn có tuổi đời hơn 300 năm nhưng tính từ lúc nghề làm nón được bắt đầu tại Thôn Hạ thì khoảng chừng 100 năm mà thôi. Hơn 80% các hộ dân tại làng bén duyên với nghề làm nón và đây cũng là một trong những nét đặc sắc riêng mỗi khi nhắc đến Làng nón Hạ Thôn Quảng Bình. Nếu bạn là khách nhiều nơi ghé đến đây, người dân luôn nhiệt tình giới thiệu và giúp bạn tìm hiểu cách làm nón độc đáo tại làng Hạ Thôn. Không khác gì những chiếc nón lá truyền thống Việt Nam, chiếc nón lá Hạ Thôn được làm nên bởi những đôi bàn tay khéo léo cũng để lại ấn tượng riêng trong lòng thị trường Việt Nam và thế giới. 

9 làng nghề nón lá nổi tiếng Việt Nam lưu giữ hồn quê qua từng đường kim 8

Làng nón Hạ Thôn Quảng Bình với những sản phẩm tỉ mỉ, khéo léo. Ảnh minh họa: Nón Lá Việt

Tại ấp Thới Tân A, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ, nghề chằm nón đã xuất hiện khoảng 70 đến 80 năm. Dù không quá nổi danh, nón nơi đây lại được lòng bà con miền Tây nhờ độ bền và vẻ thanh thoát.

Nguyên liệu chính là lá mật cật, loại lá xòe rộng như cọ, kết hợp với trúc để làm khung. Người dân sản xuất hai dòng nón chính: nón đi chợ thanh mảnh, trau chuốt và nón đi ruộng dày dặn, vành rộng. Sau khi hoàn thiện, nón được quét thêm lớp dầu bóng giúp chống thấm, tăng độ bền khi đội giữa mưa nắng miền sông nước.

9 làng nghề nón lá nổi tiếng Việt Nam lưu giữ hồn quê qua từng đường kim 9

Người chằm nón lá ở Thới Lai, Cần Thơ. Ảnh minh họa: Vietnam+

Làng Chuông nổi tiếng với nón quai thao và nón lá ghép sống truyền thống.

Nón bài thơ gắn liền với làng Tây Hồ (Huế) và xuất hiện vào cuối thập niên 50, đầu 60 của thế kỷ XX.

Bạn có thể đến làng Chuông vào lễ hội tháng 3 âm lịch hoặc phiên chợ mùng 10 tháng Giêng để trải nghiệm không khí truyền thống.

Ngoài phụ nữ, nam giới trong làng Rền ở Gia Thanh cũng tham gia làm nón,và sản phẩm hiện nay còn phục vụ du lịch.

Người dân làng nón Thới Lai sản xuất hai loại chính là nón đi chợ thanh mảnh và nón đi ruộng dày dặn, vành rộng.

9 làng nghề nón trên, mỗi làng nghề là một câu chuyện riêng, nhưng tất cả đều chung một điểm: gìn giữ nét đẹp truyền thống qua từng chiếc nón lá mộc mạc. Nếu có dịp ghé thăm những miền quê này, bạn đừng quên chuẩn bị cho mình một chiếc vali gọn nhẹ để hành trình thêm trọn vẹn và mang về những chiếc nón lá mang đậm hồn quê nhé! Khám phá ngay các dòng vali du lịch chất lượng tại MIA.vn để sẵn sàng lên đường và lưu giữ thêm thật nhiều trải nghiệm đáng nhớ.