Nhà Hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh, hình ảnh mái đình đương đại độc bản

1 Hành trình di chuyển cực kỳ dễ dàng từ Hà Nội

Địa chỉ: Viêm Xá, Kinh Bắc, Bắc Ninh

Fanpage: https://www.facebook.com/nhahatquanhobacninh/

Nhà Hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh tọa lạc tại khu Viêm Xá (phường Hòa Long, thành phố Bắc Ninh), nằm ngay trong Quần thể văn hóa khu Thủy tổ Quan họ Bắc Ninh. Quãng đường từ thủ đô tới đây rất gần và thuận tiện.

Mình xuất phát từ trung tâm Hà Nội, chạy xe theo đường vành đai 1 lên cầu Nhật Tân, nối vào cao tốc Hạ Long – Nội Bài. Chạy qua khu công nghiệp Yên Phong, đến nút giao An Dương Vương thì mình rẽ trái, tiếp tục đi thẳng hơn 7km nữa là thấy nhà hát sừng sững hiện ra. Toàn bộ hành trình chỉ mất đúng 1 tiếng đồng hồ cho quãng đường khoảng 50km, đường rải nhựa phẳng lì và cực kỳ dễ tìm qua Google Maps.

2 Choáng ngợp trước kiến trúc truyền thống pha lẫn đương đại

Khuôn viên Nhà Hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh rộng tới 19.400m2 với tổng mức đầu tư hơn 240 tỷ đồng này. Trong chuyến du lịch Bắc Ninh mình đã thực sự bị choáng ngợp bởi ngôn ngữ thiết kế của các kiến trúc sư Ngô Trung Hải, Trần Hoàng Hải Nam và Trần Anh Sơn. Họ đã giải một bài toán cực khó: Làm sao để một công trình có kết cấu ba chiều cực kỳ phức tạp (phải dùng công nghệ BIM và phần mềm Revit để quản lý bản vẽ) lại có thể dung hòa hoàn hảo giữa hơi thở thời đại và tỷ lệ thân thuộc của kiến trúc bản địa.

2.1 Facade nón Ba Tầm và mái vòm vượt nhịp

Mặt đứng của nhà hát áp dụng giải pháp Double Skin (thiết kế hai lớp) bằng vật liệu Cemboard cắt CNC tinh xảo, tái hiện lại khéo léo họa tiết của chiếc nón Ba Tầm duyên dáng. Điểm nhấn cơ học làm mình thán phục nhất là hệ thống mái vòm cong dài hơn 60m uốn lượn mềm mại như mái đình làng biển Bắc Bộ xưa. Để tạo ra không gian vượt nhịp khẩu độ lớn không cột chắn cho phòng khán giả, đơn vị thi công đã phải dùng kết cấu dầm sàn ứng lực trước với hệ cốp pha cao tới 11m. Bên trong khu vực khánh tiết, hệ thống "thang treo" hoàn toàn không dùng cột chống tạo nên một hiệu ứng thị giác vô cùng ngoạn mục.

2.2 Hồ bán nguyệt và không gian văn hóa mở

Theo mình tìm hiểu, ban đầu khu vực phía trước Nhà Hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh được quy hoạch làm bãi đỗ xe. Nhưng các kiến trúc sư đã táo bạo đề xuất điều chỉnh quy hoạch 1/500, biến nơi này thành một hồ cảnh quan bán nguyệt rộng gấp 4 lần hồ nước cũ. Sự thay đổi này không chỉ tạo khoảng lùi đắt giá cho công trình phản chiếu xuống mặt nước xanh biếc, mà còn tái hiện lại trọn vẹn không gian văn hóa Quan họ truyền thống, phục vụ cho các liền anh, liền chị giao duyên trên thuyền vào các ngày hội lớn.

2.3 Trải nghiệm nội thất độc bản: Nghề chơi đậm chất Kinh Bắc

Nếu kiến trúc bên ngoài mang dáng dấp tân tiến của một "siêu phi thuyền" thì không gian nội thất bên trong lại đưa mình trở về một miền hoài cổ đích thực.

Sân khấu chính của Nhà Hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh rộng 100m2, được cách điệu tinh tế từ hình ảnh chiếc cổng làng cổ kính, dẫn dắt cảm xúc của mình chìm đắm vào không gian làng quê Bắc Bộ. Điều khiến mình bất ngờ và thích thú nhất chính là hệ thống ghế ngồi. 

Thay vì hàng ghế đệm nỉ hiện đại của các rạp hát thông thường, nhà hát đã mạnh dạn sử dụng toàn bộ ghế gỗ Đồng Kỵ, là sản phẩm từ làng nghề mỹ nghệ truyền thống nổi tiếng của Bắc Ninh nhưng được biến điệu theo ngôn ngữ đương đại. Giữa hai ghế được bố trí một bàn trà nhỏ để du khách có thể ngồi thưởng trà, ăn trầu phượng và thưởng nhạc. 

Để tối ưu hóa hiệu quả năng lượng và tránh lãng phí ngân sách khi tổ chức các sự kiện quy mô nhỏ, nhà hát có một phòng hát độc đáo nằm ở tầng trên cùng. Kiến trúc sư đã tạo ra một khu vườn mở ngoài trời mô phỏng lại cấu trúc âm học của một thùng đàn nốt nhạc. Đứng ở đây, các nghệ sĩ có thể hát mộc hoàn toàn, không cần đến bất kỳ thiết bị loa đài hỗ trợ nào nhưng âm thanh vẫn giữ được độ vang, sáng và người nghe đứng ở khoảng cách xa vẫn có thể thưởng thức rõ ràng từng tiếng luyến láy.

3 Lịch biểu diễn Nhà Hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh

Sau thời gian dài bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, từ đầu năm 2023 đến nay, nhà hát đã đón lượng khách du lịch và các đoàn học sinh ghé thăm rất đông. Hiện tại, nhà hát đang tổ chức các chương trình biểu diễn định kỳ để phục vụ miễn phí cho nhân dân và du khách:

- Biểu diễn tại rạp: Đều đặn vào tối thứ Bảy hàng tuần tại sân khấu chính của Nhà hát.

- Hát Quan họ trên thuyền: Tổ chức vào lúc 16h chiều các ngày mồng 1 Âm lịch hàng tháng tại khu vực hồ bán nguyệt trước sảnh.

Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh thực sự là một biểu tượng kiến trúc mới, phản ánh sự năng động trong quá trình đô thị hóa nhưng vẫn gìn giữ vẹn nguyên giá trị văn hóa truyền thống. Nếu có dịp về Bắc Ninh, bạn nhất định đừng bỏ lỡ điểm đến này nhé. Và cũng đừng quên chọn cho mình chiếc vali du lịch MIA.vn để cùng đồng hành nhé.