20 Khải Hoàn Môn ấn tượng trên khắp thế giới

1 Nguồn gốc lịch sử và sự phát triển của Khải Hoàn Môn

Người La Mã cổ đại đã sáng tạo ra mô hình kiến trúc đặc biệt này. Họ xây dựng cổng mừng chiến thắng để chào đón quân đội trở về.

• Cổng Titus (Rome, Ý): Dựng lên năm 82 sau Công nguyên để kỷ niệm chiến thắng tại Jerusalem. Công trình trở thành thiết kế chuẩn mực cho vô số cổng mừng chiến thắng sau này.
• Cổng Constantine (Rome, Ý): Xây dựng khoảng năm 315 gần Đấu trường Colosseum, đây là công trình La Mã lớn nhất còn giữ được nguyên vẹn. Cấu trúc ba vòm cổng cùng các cột trụ Corinthian tôn lên vẻ uy nghiêm.

Theo thời gian, mình thấy ý nghĩa của Khải Hoàn Môn cũng đã được mở rộng. Từ biểu tượng vinh danh quân sự, các công trình dần trở thành tượng đài kỷ niệm độc lập và tinh thần hòa bình của các dân tộc.

2 Chiêm ngưỡng các Khải Hoàn Môn nổi tiếng tại Châu Âu

Châu Âu là nơi hội tụ nhiều cổng vinh quang mang đậm phong cách cổ điển và tân cổ điển.

2.1 Các công trình tại Tây Âu và Nam Âu

• Arc de Triomphe (Paris, Pháp): Đây là công trình Khải Hoàn Môn ở Pháp nổi tiếng nhất hành tinh nằm trên đại lộ Champs-Élysées sầm uất. Công trình được xây dựng từ năm 1806 đến năm 1836 nhằm tưởng niệm những người đã ngã xuống trong Cách mạng Pháp và chiến tranh Napoleon. Kiến trúc tại đây sở hữu nhiều chi tiết cổ điển như mái vòm chạm khắc, phào chỉ và các bức tượng cẩm thạch.

• Puerta de Alcalá (Madrid, Tây Ban Nha): Hoàn thành năm 1778, công trình kết hợp nét kiến trúc Tân cổ điển và Baroque. Nơi đây từng là cổng vào bức tường thành cổ của Madrid.

• Arc de Triomf (Barcelona, Tây Ban Nha): Dựng lên năm 1888 làm cổng chính cho Triển lãm Thế giới. Công trình sử dụng gạch đỏ độc đáo, kết hợp giữa phong cách Cổ điển, Mudejar và Modernisme.

• Cổng Rua Augusta (Lisbon, Bồ Đào Nha): Cổng Rua Augusta tọa lạc ngay cuối phố Augusta và hướng ra Quảng trường Thương mại. Theo mình tìm hiểu thì sau trận động đất thảm khốc năm 1755 phá hủy trung tâm lịch sử thì thành phố cũng được quy hoạch lại theo dạng bàn cờ. Công trình này được dựng lên cùng các bức tượng của những nhân vật lịch sử như nhà hàng hải Vasco da Gama và Quận công Pombal.

• Wellington Arch (London, Anh): Tọa lạc tại công viên Hyde Park, đài tưởng niệm ghi dấu chiến thắng của Công tước Wellington trước Napoleon. Điểm đặc biệt mà mình nghĩ bạn nên lưu ý là đỉnh cổng đặt bức tượng cỗ xe ngựa bốn bánh kéo biểu tượng cho hòa bình.

2.2 Các công trình tại Trung Âu và Đông Âu

Có một số công trình mà mình rất ấn tượng ở khu vực này bao gồm:

• Siegestor (Munich, Đức): Dựng xong năm 1852 với ba vòm cổng để vinh danh quân đội Bavaria. Trên đỉnh cổng đặt bức tượng đồng đại diện cho xứ Bavaria.

• Cổng Brandenburg (Potsdam, Đức): Xây dựng năm 1771 theo phong cách Tân cổ điển mang ảnh hưởng Baroque, nằm trên lối đi cũ dẫn về thành phố Brandenburg.

• Cổng Narva (St. Petersburg, Nga): Điểm đặc biệt của công trình là phần vỏ bọc bằng các tấm đồng. Lớp đồng bị oxy hóa theo thời gian tạo nên sắc xanh lục vô cùng ấn tượng.

• Khải Hoàn Môn Moscow (Nga): Khởi công vào những năm 1830 dưới thời Nga hoàng Alexander I để kỷ niệm chiến thắng quân Napoleon năm 1812.

• Arcul de Triumf (Bucharest, Romania): Hoàn thành năm 1922 nhằm tưởng nhớ các binh sĩ Romania hy sinh trong Thế chiến I.

3 Sự lan tỏa của Khải Hoàn Môn sang các châu lục khác

Mô hình kiến trúc Khải Hoàn Môn theo mình tìm hiểu thì không chỉ dừng lại ở Châu Âu mà xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới.

• Monumento a la Revolución (Mexico City, Mexico): Đây là công trình Khải Hoàn Môn có kích thước lớn nhất thế giới. Ban đầu, Tổng thống Porfirio Díaz muốn xây dựng nơi này làm vòm trung tâm cho Tòa nhà Quốc hội Liên bang. Sau cuộc Cách mạng Mexico giai đoạn 1910 - 1920, công trình đang dở dang được chuyển thành đài tưởng niệm.

• Cổng Soldiers and Sailors (Brooklyn, Mỹ): Hoàn thành năm 1892 tại Brooklyn, công trình được xây dựng để tri ân lực lượng Lục quân và Hải quân Mỹ trong thời kỳ Nội chiến. Nơi đây đặt nhiều bức tượng của các nhà lãnh đạo kiệt xuất như Abraham Lincoln và Ulysses S. Grant.

• Cổng Washington Square Park (New York, Mỹ): Công trình đá trắng phong cách Tân cổ điển do kiến trúc sư Stanford White thiết kế để tưởng nhớ Tổng thống George Washington.

• Roosevelt Arch (Montana, Mỹ): Cổng đá đặc biệt đứng giữa thiên nhiên hoang sơ, đóng vai trò là cửa ngõ dẫn vào Công viên Quốc gia Yellowstone.

• Gateway Arch (St. Louis, Mỹ): Công trình hiện đại cao 192m làm bằng thép không gỉ do kiến trúc sư Eero Saarinen thiết kế. Cấu trúc đường cong hình parabol này là bước tiến bứt phá khỏi các khối đá La Mã truyền thống.

• India Gate (New Delhi, Ấn Độ): India Gate là điểm nhấn kiến trúc thời thuộc địa Anh tại thủ đô New Delhi. Công trình bắt đầu xây dựng vào năm 1921 để ghi danh các binh sĩ Ấn Độ tử trận khi phục vụ cho Đế quốc Anh.

• Khải Hoàn Môn Bình Nhưỡng (Bắc Triều Tiên): Được hoàn thành vào năm 1982 tại thủ đô Bình Nhưỡng, công trình này ghi dấu cuộc kháng chiến của người dân Triều Tiên chống lại ách đô hộ của Nhật Bản. Tương tự như India Gate, đài tưởng niệm này kết hợp đường nét phương Tây với các yếu tố trang trí truyền thống bản địa.

• Patuxai (Vientiane, Lào): Khải Hoàn Môn Patuxai xây dựng giai đoạn 1957 - 1968 để mừng ngày độc lập. Công trình kết hợp kiểu dáng phương Tây với hoa văn trang trí truyền thống của Lào.

• Bridge of Remembrance (Christchurch, New Zealand): Cây cầu vòm mang phong cách Art Deco hoàn thành năm 1922, vinh danh những người tử trận trong Thế chiến I.

4 Những thắc mắc thường gặp khi tìm hiểu về Khải Hoàn Môn

4.1 Công trình Khải Hoàn Môn nào lớn nhất thế giới hiện nay?

Monumento a la Revolución tại Mexico City là công trình có kích thước lớn nhất thế giới, được cải tạo từ kết cấu vòm của Tòa nhà Quốc hội Liên bang dở dang.

4.2 Khải Hoàn Môn Paris được xây dựng nhằm mục đích gì?

Tòa tháp tại Paris được khởi công từ năm 1806 để vinh danh những người đã chiến đấu và hy sinh trong Cuộc cách mạng Pháp cùng các cuộc chiến thời Napoleon.

4.3 Mất bao lâu để tham quan hết một công trình kiến trúc dạng này?

Phần lớn du khách mất khoảng 1 đến 2 giờ để chụp ảnh ngoài trời và tìm hiểu các bức điêu khắc xung quanh công trình.

4.4 Tại sao kiến trúc La Mã lại xuất hiện ở nhiều cổng mừng chiến thắng tại Châu Á?

Các công trình như India Gate hay đài tưởng niệm tại Bình Nhưỡng đã tiếp thu cấu trúc vòm La Mã kinh điển, sau đó lồng ghép các họa tiết văn hóa bản địa để tạo nên nét riêng.

Để hành trình ghé thăm những công trình Khải Hoàn Môn tráng lệ diễn ra trọn vẹn, một bộ hành lý chất lượng là điều không thể thiếu. Việc di chuyển qua nhiều quốc gia và các bề mặt đường đá cổ đòi hỏi vali phải thực sự bền bỉ. Hãy đến MIA.vn để tìm cho mình một chiếc vali phù hợp, giúp bạn tự tin khám phá mọi kiến trúc độc đáo trên thế giới.