Ghé Nhà mồ Ba Chúc, sống lại lịch sử bi thương mảnh đất An Giang

1 Tổng quan về Nhà mồ Ba Chúc

Địa chỉ: xã Ba Chúc, tỉnh An Giang (huyện Tri Tôn cũ)

Giờ mở cửa: 6h00 đến 17h00 mỗi ngày Giá vé: Miễn phí

Bên cạnh những điểm tham quan được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa - tâm linh tiêu biểu của vùng đất sơn kỳ thủy tú An Giang như Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Châu Đốc, Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Óc Eo Ba Thê... Nhà mồ Ba Chúc là chốn dừng chân để lại trong lòng người đến nhiều cung bậc cảm xúc nhất.

Tọa lạc tại xã Ba Chúc (trước đây là thị trấn Ba Chúc thuộc huyện Tri Tôn cũ), đây là nơi lưu giữ hài cốt của vô số người dân đã bị sát hại trong cuộc chiến tranh biên giới Việt Nam, Campuchia từ ngày 18/4/1978 đến 30/4/1978. Nhà mồ nổi tiếng không chỉ được biết tới như một bản cáo trạng chân thật về tội ác Pol Pot gây rúng động cả thế giới mà còn là bằng chứng khẳng định giá trị nhân văn, tính chính nghĩa cùng hành động cao đẹp đến từ đội quân tình nguyện Việt Nam.

Nếu bạn yêu thích tìm hiểu về văn hóa, lịch sử quê hương mình, đừng quên ghé thăm địa điểm đã được công nhận Di tích lịch sử Quốc gia vào ngày 10/7/1980 này trong chuyến du lịch của mình.

Xem thêm: Căn cứ Ô Tà Sóc, biểu tượng lịch sử hào hùng của dân tộc

2 Hướng dẫn cách di chuyển tới điểm tham quan

Nhà mồ Ba Chúc cách trung tâm Long Xuyên khoảng 72km và cách Châu Đốc chừng 40km, nhưng cung đường di chuyển khá thuận tiện. Du khách từ phương xa thường chọn đến An Giang bằng xe khách, limousine trước, sau đó thuê xe máy, ô tô hoặc đón taxi để khám phá các địa điểm nội thành rồi hướng dần về phía vùng biên.

Nếu xuất phát từ trung tâm Long Xuyên, có thể đi theo đường ĐT943 băng qua đường Nguyễn Trường Tộ, rẽ trái vào QL91, rồi theo hướng ĐT948 để đến xã Ba Chúc. Khu di tích nằm bên phía tay phải, cách điểm check in Suối Ô Đá khoảng 2km.

Cung đường khởi hành từ Châu Đốc dễ đi hơn cho những ai lần đầu đến An Giang. Chỉ cần di chuyển tới Tân Lộ Kiều Lương, quẹo trái vào Tỉnh lộ 955A, chạy chếch sang phải tại khu vực Cơ sở may Phúc Loan, qua cầu rồi theo Quốc lộ N1 là tới xã Ba Chúc.

3 Khám phá di tích lịch sử ghi dấu tội ác diệt chủng tại biên giới Việt Nam

3.1 Tìm hiểu về cuộc chiến Pol Pot trên địa bàn Ba Chúc

Tọa lạc dưới chân dãy núi thiêng vùng Thất Sơn và kề cạnh biên giới Việt Nam, Campuchia, thị trấn Ba Chúc trước kia vào năm 1977 có dân số hơn 16.000 người sinh sống chủ yếu bằng nghề tiểu thủ công nghiệp và buôn bán nhỏ. Sau ngày miền Nam giải phóng, cùng nhân dân cả nước, nơi đây bắt đầu khắc phục hậu quả chiến tranh và xây dựng cuộc sống mới. Nhưng yên bình chưa được bao lâu, thị trấn nhỏ này lại phải đương đầu với cuộc chiến diệt chủng do tập đoàn Pol Pot gây ra. Tiến công cùng lúc 14 xã biên giới thuộc tỉnh An Giang cũ, quân Pol Pot đã giết hại đồng bào ta một cách hết sức man rợ.

Hơn 3.157 người dân Ba Chúc thiệt mạng từ ngày 18/4 đến 30/4/1978 là thương tổn nặng nề mà vùng quê hiền hòa này phải gánh chịu. Trong 12 ngày đêm chiếm đóng, chúng đi tới đâu cướp bóc tài sản, phá hủy nhà cửa, công trình công cộng và ra tay tàn độc với người dân không kể già trẻ, không phân biệt nam nữ. Cuộc chiến qua đi, Ba Chúc chỉ còn là mảnh đất tan hoang với nỗi đau thương tột cùng. Ngày 1/1/1979, quân và dân An Giang phản công, đánh bật quân Pol Pot ra khỏi lãnh thổ, chính thức khép lại cuộc chiến tranh biên giới phía Tây Nam.

3.2 Tham quan khu Nhà mồ Ba Chúc An Giang

Khu nhà mồ đầu tiên được xây dựng ngay khi cuộc chiến biên giới Tây Nam kết thúc năm 1979, khi đó mang lối kiến trúc đơn giản hình lục giác với 4 cánh tay cầm 4 thanh kiếm đẫm màu cắm thẳng vào lòng đất, biểu tượng cho ý chí căm thù của người dân Việt Nam đối với tội ác diệt chủng. Năm 2013, di tích được tôn tạo lại thành một quần thể công trình rộng khoảng 5ha, gồm nhà mồ, nhà lưu niệm, hội trường và hai ngôi chùa Tam Bửu, Phi Lai. Để giảm bớt không khí tang thương, nhà mồ được thiết kế theo hình hoa sen úp ngược với 8 cánh hoa sơn màu trắng. Mỗi cánh là nơi trưng bày một nhóm hài cốt, được chia theo độ tuổi, giới tính như 23 nam từ 16 đến 20 tuổi, 88 thiếu nữ từ 16 đến 20 tuổi, 264 trẻ em từ 3 đến 15 tuổi, hay 86 phụ nữ trên 60 tuổi.

Tại khu nhà trưng bày, du khách có thể tìm hiểu toàn bộ diễn biến vụ thảm sát qua những hình ảnh, chứng tích được chú thích đầy đủ. Những bức ảnh đen trắng dù đã ngả màu theo thời gian vẫn cho thấy rõ sự tàn bạo của tội ác diệt chủng, đồng thời gợi lên niềm thương xót trước cái chết của những người dân vô tội. Các loại hung khí mà quân Pol Pot từng sử dụng cũng được lưu giữ lại như một chứng tích của tội ác chiến tranh. Không gian trưng bày hài cốt thoáng đãng, cao rộng, đầy đủ ánh sáng, có nhang khói và được coi sóc cẩn thận, đó là cách Nhà mồ Ba Chúc thay mặt người ở lại an ủi những số phận đã ra đi mãi mãi.

Hằng năm, vào ngày 16/3 âm lịch, chính quyền địa phương cùng người dân tổ chức lễ giỗ tập thể, còn gọi là ngày giỗ hội căm thù, để tưởng nhớ các nạn nhân. Nếu có dịp ghé thăm đúng dịp này, du khách sẽ cảm nhận rõ hơn không khí trang nghiêm mà cộng đồng nơi đây vẫn gìn giữ suốt nhiều thập kỷ qua. Khi đến viếng, du khách có thể chuẩn bị nhang, hoa quả để thắp hương tưởng niệm, lưu ý đặt đúng nơi quy định trong khuôn viên khu di tích.

Sau khi viếng thăm Nhà mồ Ba Chúc, bạn có thể ghé thêm chùa Tà Pạ hoặc khu du lịch Núi Cấm gần đó để tiếp tục hành trình khám phá vùng Bảy Núi, một cách để chuyến đi vừa lắng lại với lịch sử vừa mở ra thêm những góc nhìn khác của mảnh đất An Giang.

Nhà mồ Ba Chúc chắc chắn sẽ là khu di tích lịch sử mà bạn không thể bỏ lỡ trong chuyến du lịch An Giang. Bạn hãy thêm địa điểm này vào cẩm nang du lịch cá nhân để khi có dịp xách balo ghé qua nơi đây, hiểu thêm về quê hương, đất nước mình, đồng thời thêm trân quý những ngày tháng hòa bình mà cha ông ta đã đấu tranh và gìn giữ.