Cầu ngói chùa Lương: Kiến trúc cổ hơn 500 năm tuổi ở Nam Định

1 Cầu Ngói chùa Lương ở đâu?

Cầu ngói chùa Lương nằm tại xóm 3, xã Hải Anh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Công trình bắc qua sông Trung Giang, nằm gần chợ Lương và cách chùa Lương khoảng 100m nên còn được người dân địa phương gọi là cầu ngói chợ Lương.

Đây là một trong ba cây cầu ngói cổ đẹp nhất Việt Nam, được xây dựng từ năm 1511 và hiện đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Khi du lịch Nam Định và đặt chân đến đây, tôi có cảm giác như đang bước vào một không gian rất khác, yên bình và cổ kính hơn nhiều so với nhịp sống bên ngoài. Mái ngói rêu phong, những hàng cột gỗ và dòng sông lặng lẽ bên dưới khiến cây cầu không chỉ là nơi để đi qua, mà còn là nơi để dừng lại, ngắm nhìn và cảm nhận vẻ đẹp của làng quê Bắc Bộ xưa.

2 Lịch sử hình thành Cầu ngói chùa Lương

Khi tìm hiểu về lịch sử Cầu ngói chùa Lương, tôi khá ấn tượng khi biết công trình này được xây dựng từ năm 1511, dưới thời vua Lê Hồng Thuận, cùng niên đại với chùa Lương. Tính đến nay, cây cầu đã có tuổi đời hơn 500 năm và gắn liền với quá trình khai hoang, lập làng của vùng đất Quần Anh xưa, nay thuộc xã Hải Anh.

Ban đầu, cầu được dựng khá đơn sơ, phần mái lợp bằng cỏ. Đến năm 1922, công trình được đại trùng tu, mái cầu được lợp ngói và dần mang dáng vẻ kiến trúc như hiện nay. 

Trải qua nhiều thế kỷ, Cầu ngói chùa Lương đã nhiều lần được trùng tu, trong đó có các mốc đáng chú ý như năm 1922 và năm 2011. Đến ngày 26/03/1990, công trình thuộc cụm di tích Cầu Ngói - chùa Lương - đình Phong Lạc được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia theo Quyết định số 298/QĐ-VH.

3 Những hoạt động đáng trải nghiệm khi đến Cầu Ngói chùa Lương

3.1 Chiêm ngưỡng kiến trúc cầu ngói hơn 500 năm tuổi

Khi đến Cầu ngói chùa Lương, tôi ấn tượng nhất với kiến trúc “thượng gia hạ kiều”, tức bên trên là nhà, bên dưới là cầu. 

Đi sâu vào bên trong, tôi có thể quan sát rõ kết cấu cầu gồm 9 gian, được nâng đỡ bởi 18 cột đá vuông, mỗi cạnh khoảng 35cm, xếp thành 6 hàng. Phía trên là hệ thống xà ngang, xà dọc bằng gỗ lim, tạo nên bộ khung chắc chắn cho toàn bộ nhà cầu.

Điểm khiến tôi thích nhất là dáng cầu uốn cong mềm mại, nhìn từ xa giống như một con rồng hoặc một nhịp cầu vồng bắc qua dòng sông. Bên trong cầu, lối đi rộng khoảng 2m, sàn được ghép bằng 66 thanh gỗ lim, hai bên có hành lang để người đi đường dừng chân, nghỉ ngơi và ngắm cảnh.

3.2 Check-in với khung cảnh cổ kính đậm chất Việt Nam

Điều khiến tôi thích nhất khi đến Cầu ngói chùa Lương là cảm giác như được quay ngược thời gian về một làng quê Bắc Bộ xưa. Mái ngói rêu phong, những cột gỗ lim đã nhuốm màu thời gian cùng dòng sông Trung Giang lặng lẽ tạo nên một khung cảnh rất đỗi bình yên. Từ nhiều góc nhìn khác nhau, cây cầu hiện lên như một ngôi nhà cổ vắt ngang mặt nước, mang vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy cuốn hút.

3.3 Ngồi trên cầu ngắm làng quê Bắc Bộ thanh bình

Khi đến Cầu ngói chùa Lương, tôi ấn tượng bởi không gian cổ kính nhưng rất gần gũi. Cây cầu nằm bình lặng bên dòng sông Trung Giang, nổi bật với mái ngói cũ và khung gỗ đã sẫm màu theo thời gian. Dù nhìn từ bên ngoài hay bước vào bên trong, nơi đây đều mang lại cảm giác nhẹ nhàng, hoài cổ và đậm chất làng quê Việt.

3.4 Kết hợp tham quan Chùa Lương cổ kính

Sau khi tham quan cầu ngói, tôi tiếp tục ghé thăm Chùa Lương, nằm cách đó chỉ khoảng 100m. Ngôi chùa còn được gọi là Chùa Trăm Gian hay chùa Phúc Lâm, được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XV và hiện có quy mô khoảng 100 gian.

Điều khiến tôi ấn tượng là không gian cổ kính với hồ bán nguyệt, những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi và giếng cổ được tạo nên từ hàng trăm cối đá xếp chồng lên nhau. Việc kết hợp tham quan cả cầu ngói và chùa Lương giúp tôi hiểu rõ hơn về lịch sử, văn hóa và đời sống tâm linh của vùng đất Hải Hậu.

3.5 Trải nghiệm lễ hội Chùa Lương

Nếu có dịp đến Cầu ngói vào khoảng tháng 3 âm lịch, tôi có thể kết hợp tham gia lễ hội Chùa Lương, còn được gọi là lễ hội Quần Anh. Lễ hội thường diễn ra từ ngày 13 đến 16/3 âm lịch hằng năm, là dịp để người dân tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân đã khai hoang, mở đất và hình thành nên vùng Hải Hậu ngày nay.

Điều khiến tôi ấn tượng là không khí lễ hội vừa trang nghiêm, vừa gần gũi. Phần lễ có các nghi thức tế lễ truyền thống, thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên và các vị có công với quê hương. Phần hội lại mang đến cảm giác sôi động hơn với những hoạt động văn hóa dân gian, thu hút người dân địa phương và du khách cùng tham gia.

3.6 Khám phá thêm các điểm đến gần đó

Sau khi tham quan Cầu ngói chùa Lương và chùa Lương, tôi còn dành thêm thời gian khám phá một số điểm đến nổi bật gần đó:

• Đình Phong Lạc: Di tích cùng quần thể, gắn với lịch sử làng Quần Anh xưa.
• Đền thờ Thủy tổ Quần Anh: Nơi tưởng nhớ các bậc tiền nhân khai phá vùng đất Hải Hậu.
• Biển Thịnh Long: Không gian biển thoáng đãng, phù hợp nghỉ ngơi và ăn hải sản.
• Nhà thờ đổ Hải Lý: Điểm check-in nổi tiếng với kiến trúc ven biển độc đáo.

4 Kinh nghiệm tham quan Cầu ngói chùa Lương

Để có trải nghiệm trọn vẹn tại Cầu ngói chùa Lương, bạn có thể tham khảo một số kinh nghiệm dưới đây của tôi trước khi lên đường.

• Nên đi vào sáng sớm hoặc chiều muộn để tận hưởng không khí mát mẻ và chụp được những bức ảnh đẹp nhất. Ánh nắng chiếu qua mái ngói cổ tạo nên khung cảnh rất hoài cổ.
• Kết hợp tham quan chùa Lương vì ngôi chùa chỉ cách cầu khoảng 100m, thuận tiện khám phá trong cùng một hành trình.
• Mặc trang phục lịch sự khi tham quan khu vực chùa và các di tích tâm linh lân cận.
• Giữ gìn vệ sinh và bảo vệ di tích, không vẽ bậy hay tác động lên các cấu kiện gỗ, đá cổ của cây cầu.
• Dành thời gian ngồi nghỉ trên hành lang cầu để ngắm dòng sông và cảm nhận nhịp sống thanh bình của vùng quê Hải Hậu.
• Chuẩn bị trang phục phù hợp để chụp ảnh, đặc biệt là áo dài hoặc trang phục mang phong cách truyền thống sẽ rất hợp với khung cảnh cổ kính của cây cầu.

Với tuổi đời hơn 500 năm, kiến trúc “thượng gia hạ kiều” độc đáo và không gian làng quê yên bình, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác vừa hoài cổ vừa gần gũi. Nếu có dịp về Nam Định, bạn đừng quên chuẩn bị lịch trình phù hợp, hành trang gọn nhẹ và một chiếc vali tiện dụng để chuyến khám phá Cầu ngói chùa Lương thêm trọn vẹn.