Nằm ẩn mình giữa dãy núi phía Tây Bắc tỉnh Thanh Hóa, huyện Quan Hóa (trước đây có tên gọi là Mường Ca Da) tỏa sáng như một viên ngọc quý hoang sơ của xứ Thanh. Nơi đây cách trung tâm thành phố Thanh Hóa khoảng 140km theo hướng Quốc lộ 47 và Quốc lộ 15A, giáp ranh với Bá Thước, Quan Sơn, Mường Lát và kết nối trực tiếp với Mai Châu (Hòa Bình),  Vân Hồ (Sơn La).

Du lịch Quan Hóa Thanh Hóa, hành trình khám phá núi rừng hoang sơ 2

Quan Hóa nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Thanh Hóa. Ảnh minh họa: Vntravellive

Với địa hình đồi núi đặc trưng được bao bọc bởi những cánh rừng nguyên sinh và hệ thống sông ngòi trùng điệp, Quan Hóa sở hữu khí hậu quanh năm tương đối mát mẻ, trong lành. Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh sắc thiên nhiên sơn thủy hữu tình, vùng đất cổ này còn là nơi giao thoa văn hóa rực rỡ của đồng bào các dân tộc Thái, Mường, H'Mông, Kinh, Hoa. Sự kết hợp hoàn hảo giữa những di tích lịch sử lâu đời, các lễ hội truyền thống đặc sắc và nét ẩm thực núi rừng độc đáo đã biến Quan Hóa thành điểm đến lý tưởng của du lịch Thanh Hóa.

Điểm dừng chân đầu tiên chạm vào trái tim mình khi đến với chuyến du lịch Quan Hóa chính là vẻ đẹp bình dị của các bản làng du lịch cộng đồng.

Cách trung tâm huyện chưa đầy 10km, bản Bút hiện lên từ trên cao với những nếp nhà sàn truyền thống của hơn 100 hộ dân tộc Thái nằm lọt thỏm giữa rừng nguyên sinh. Tụi mình đã được thong dong đi bộ qua những con đường núi uốn lượn, học dệt thổ cẩm cùng các cô các chị và thưởng thức mâm cơm bản địa ngon hết nấc với gà đồi nướng, ốc đá, cơm lam dẻo thơm và rượu cần ngất ngây.

Du lịch Quan Hóa Thanh Hóa, hành trình khám phá núi rừng hoang sơ 3

Bản Bút thu hút rất nhiều bạn trẻ đến tham quan, trekking và khám phá thiên nhiên. Ảnh minh họa: Vietnamtourism

Đặc biệt nhất ở bản Bút là trải nghiệm chạy xe máy ngược dốc lên hồ Pha Đay nằm ở độ cao 1.200m so với mực nước biển. Mặt hồ rộng 2,2ha trong xanh tựa như một chiếc gương khổng lồ soi bóng mây trời. Tụi mình đã thuê thuyền thong dong dạo lòng hồ, thử quăng chài bắt cá và dựng lều cắm trại ngủ qua đêm giữa không khí se lạnh, yên bình tuyệt đối.

Nằm giữa núi non trùng điệp, bản Hang cuốn hút du khách nhờ mô hình homestay rất chỉnh chu. Mình đã có những ngày sống trọn vẹn như một người bản địa thực thụ: cùng người dân hái rau, cày ruộng, nấu nướng và tối đến lại quây quần bên điệu múa xòe, tiếng cồng chiêng rộn rã.

Du lịch Quan Hóa Thanh Hóa, hành trình khám phá núi rừng hoang sơ 4

Bản Hang xây dựng mô hình homestay trải nghiệm đời sống địa phương, được rất nhiều khách du lịch yêu thích. Ảnh minh họa: Vhds.baothanhhoa

Nếu bạn là một mọt sách yêu thiên nhiên hay phượt thủ đam mê trekking, hệ sinh thái tại Quan Hóa chắc chắn sẽ không làm bạn thất vọng:

  • Hồ Vinh Quang (Bản Vinh Quang, xã Phú Nghiêm): Được bao bọc bởi các dãy núi đá vôi sừng sững, mặt hồ tĩnh lặng cực kỳ thích hợp để chèo thuyền kayak hoặc thuyền độc mộc len lỏi dưới bóng cây mát rượi. Tụi mình đã dành một buổi chiều buông cần câu cá lăng, cá chép và thưởng thức món canh cá lăng ngọt thanh ngay bên bờ hồ.
  • Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông & Pù Hu: Trải dài qua Quan Hóa, Pù Luông mê hoặc mình bởi những thửa ruộng bậc thang mùa lúa chín vàng óng (tháng 9 - 10) hay mùa nước đổ mướt mắt (tháng 5 - 6). Trong khi đó, Pù Hu lại là "kho báu" rộng hơn 23.000ha với những cánh rừng nguyên sinh đa tầng, nơi cư ngụ của nhiều loài động thực vật quý hiếm.
Du lịch Quan Hóa Thanh Hóa, hành trình khám phá núi rừng hoang sơ 5

Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông vô cùng rộng lớn, đẹp nhất vào mùa lúa chín. Ảnh minh họa: Vietgoing

  • Khu bảo tồn hạt trần Nam Động: Tọa lạc quanh núi đá vôi Pha Phanh, nơi đây lưu giữ nhiều loài cây hạt trần cổ xưa như Thông Pà Cò, Dỉnh tùng... rất thích hợp cho các chuyến trekking khám phá đa dạng sinh học.

Quan Hóa còn được mệnh danh là "vương quốc hang động" gắn liền với những câu chuyện lịch sử hào hùng và tín ngưỡng tâm linh lâu đời.

  • Hang Co Phương (Bản Sại, xã Phú Lệ): Di tích lịch sử cấp quốc gia, nơi từng là căn cứ phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ và ghi dấu sự hy sinh bi hùng của 11 chiến sĩ thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến vào năm 1953.
Du lịch Quan Hóa Thanh Hóa, hành trình khám phá núi rừng hoang sơ 6

Hang Co Phương là nơi 11 chiến sĩ thanh niên xung phong đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc. Ảnh minh họa: Suckhoedoisong

  • Hang Bó Mười (Xã Phú Lệ): Còn gọi là Hang Cây Bạc, nơi Bác Hồ và Bộ Chính trị từng sống, làm việc chỉ đạo kháng chiến giai đoạn 1960 - 1964.
  • Hang Phi (Bản Khằm, xã Hồi Xuân): Nằm trên núi Pha Cáng, đây là khu động táng cổ xưa mang phong tục huyền táng kỳ bí hơn 700 năm tuổi, nơi lưu giữ hàng trăm cỗ quan tài gỗ treo trên vách đá.
  • Hang Co Luồng (Bản Khằm): "Kỳ quan" 3 tầng hang kỳ vĩ với vô vàn thạch nhũ tạo hình rùa, ruộng bậc thang, tượng Quan Âm... Nơi đây thách thức du khách bởi hành trình leo núi kéo dài gần 10 tiếng đầy gian nan.

Tọa lạc tại bản Khằm, đền thờ Thượng tướng Khằm Ban, vị tướng tài dưới thời vua Lê Lợi có công khai phá Mường Ca Da vào thế kỷ XV, là điểm đến tâm linh vô cùng linh thiêng. Nếu đi đúng dịp tháng 2 Âm lịch (định kỳ 5 năm một lần), bạn sẽ được hòa mình vào Lễ hội Mường Ca Da (Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia) với hàng loạt trò chơi dân gian rực rỡ sắc màu như bắn nỏ, ném còn, kéo co...

Chuyến du lịch Quan Hóa đã mang lại cho mình những ký ức thật đẹp về một miền núi rừng xứ Thanh hoang sơ nhưng ấm áp tình người. Được thức dậy trong căn nhà sàn mờ sương ở bản Bút, chèo thuyền trên hồ Pha Đay và lắng nghe tiếng khèn bè vang vọng giữa đại ngàn thực sự là những liều thuốc tinh thần vô giá. Nếu bạn đang tìm kiếm một hành trình mới mẻ, rời xa khói bụi đô thị tìm về thiên nhiên hoang sơ thì hãy xách balo lên và đến với Quan Hóa ngay nhé.