Mỗi khi lòng thèm một khoảng lặng bình yên, mình thường chọn tìm về những vùng đất vừa có sông, vừa có núi để thả tâm hồn vào thiên nhiên. Trong số những điểm dừng chân gần Hà Nội, Kẽm Trống Hà Nam luôn mang một sức hút rất riêng. Không quá ồn ào hay phô trương, thắng cảnh này hiện ra tựa một bức tranh thủy mặc ngưng đọng thời gian, nơi dòng sông Đáy êm đềm chảy qua hai dãy núi đá vôi sừng sững, ôm trọn lấy những cánh đồng xanh mướt trải dài.

Kẽm Trống Hà Nam: ‘Nam Thiên đệ nhất động’ và kinh nghiệm du lịch từ A-Z 2

Kẽm Trống Hà Nam sở hữu vẻ đẹp tựa bức tranh thuỷ mặc, với dòng sông Đáy êm đềm trôi, dãy núi đá vôi sừng sững và đồng nội xanh rì

Được công nhận là Thắng cảnh Quốc gia từ năm 1962, Kẽm Trống từng được nhiều bậc thi nhân tôn vinh với danh hiệu "Nam thiên đệ nhất động". Nơi đây cũng từng đi vào trang thơ bất hủ của "Bà chúa thơ Nôm" Hồ Xuân Hương với những vần thơ vừa hóm hỉnh, vừa đầy tính gợi mở. Nếu bạn đang tìm kiếm một chuyến đi ngắn ngày để hít thở khí trời trong lành và khám phá những giai thoại văn hóa – lịch sử bí ẩn, = Kẽm Trống là điểm đến rất phù hợp.

Kẽm Trống tọa lạc tại địa phận xã Thanh Hải, tỉnh Ninh Bình. Điều thú vị là thắng cảnh này nằm ngay tại vị trí ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Hà Nam và Ninh Bình (tiếp giáp với xã Gia Trấn, huyện Gia Viễn). Nhờ khoảng cách chỉ cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 80 km về phía Nam, nơi đây trở thành tọa độ du lịch cuối tuần vô cùng lý tưởng.

Kẽm Trống Hà Nam: ‘Nam Thiên đệ nhất động’ và kinh nghiệm du lịch từ A-Z 3

Kẽm Trống cách thủ đô độ tầm 80 km nên rất phù hợp để ghé đến vào dịp cuối tuần

Tùy thuộc vào sở thích và ngân sách, bạn có thể lựa chọn các phương tiện di chuyển linh hoạt sau:

  • Phương tiện cá nhân (Ô tô, Xe máy): Từ Hà Nội, bạn di chuyển theo tuyến Quốc lộ 1A cũ đi qua Phủ Lý về hướng Thanh Liêm, hoặc chạy cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ rồi rẽ ra Quốc lộ 1A. Tổng thời gian di chuyển chỉ khoảng 1 tiếng 30 phút.
  • Xe khách: Bạn bắt các chuyến xe tuyến Hà Nội – Phủ Lý hoặc Hà Nội – Ninh Bình tại bến xe Giáp Bát hoặc Nước Ngầm, sau đó xuống tại khu vực huyện Thanh Liêm rồi bắt taxi hoặc xe ôm đi tiếp vào Kẽm Trống.
  • Tàu hỏa: Bạn mua vé tàu dừng tại ga Phủ Lý (Hà Nam) hoặc ga Ninh Bình, từ đây bắt dịch vụ di chuyển khoảng 15 km là tới danh thắng.

Đặt chân đến Kẽm Trống, ấn tượng đầu tiên của mình là sự quyến rũ kỳ lạ của một không gian địa thế vô cùng đặc biệt.

Địa thế của Kẽm Trống được thiên nhiên nhào nặn theo đúng mô tả "hai bên là núi, giữa là sông". Dòng sông Đáy hiền hòa, mềm mại len lỏi giữa thung lũng, được bảo vệ bởi hai dãy núi đá vôi hùng vĩ sừng sững đối diện nhau.

Kẽm Trống Hà Nam: ‘Nam Thiên đệ nhất động’ và kinh nghiệm du lịch từ A-Z 4

Mình thật sự ấn tượng trước vẻ đẹp mà Mẹ thiên nhiên dành tặng cho Kẽm Trống, với dòng sông êm đềm, núi đá hùng vĩ

Phía tả ngạn (thuộc Hà Nam) là sự hiện diện của núi Rùa, núi Cổ Động và núi Trinh Tiết uốn lượn soi bóng xuống mặt nước. Trong khi đó, phía hữu ngạn lại là dãy Bạt Gia trập trùng với núi Bài Thơ, núi Bồng, núi Vọng và núi Rồng. Sự sắp đặt tài tình của tạo hóa tạo nên một lòng hẹp (kẽm) sông thơ mộng, vừa mang vẻ kiêu hãnh của đá núi, vừa thấm đượm nét dịu dàng của nước sông.

Không dừng lại ở vẻ bề ngoài, trong lòng các dãy núi đá vôi tại Kẽm Trống là cả một thế giới hang động kỳ bí đang chờ bạn khám phá. Bạn có thể ghé thăm Động Dơi, hang Lươn hay quần thể Ngũ Động Sơn – dãy động dài hơn 100 mét ẩn mình trong lòng núi Cuốn Sơn.

Kẽm Trống Hà Nam: ‘Nam Thiên đệ nhất động’ và kinh nghiệm du lịch từ A-Z 5

Hệ thống hang động và thạch nhũ tại các hang núi đá vôi cũng khiến mình thật sự choáng ngợp trước sự tài hoa của Mẹ thiên nhiên

Bước vào bên trong, mình không khỏi trầm ồ trước những dải thạch nhũ tự nhiên rủ xuống từ trần động. Dưới ánh sáng mờ ảo, thạch nhũ hiện lên với muôn hình vạn trạng, kích thích trí tưởng tượng của bất kỳ du khách nào.

Điều làm nên chiều sâu thu hút của Kẽm Trống Hà Nam không chỉ nằm ở danh thắng, mà còn ở những câu chuyện văn hóa, lịch sử và tâm linh đầy bí ẩn được truyền tụng qua nhiều thế hệ.

Xung quanh khúc sông Kẽm Trống có một giai thoại dân gian vô cùng hóm hỉnh về Vua Minh Mệnh. Tương truyền, sau khi nghe bài thơ tả cảnh Kẽm Trống đầy nghịch ngợm và táo bạo của Hồ Xuân Hương, nhà vua vì ngại đi qua danh thắng mang nhiều liên tưởng này nên đã lệnh cho đào một dòng sông mới quanh núi để thuyền ngự tránh lối.

Kẽm Trống Hà Nam: ‘Nam Thiên đệ nhất động’ và kinh nghiệm du lịch từ A-Z 6

Dòng sông Đào tại Kẽm Trống gắn liền với điển tích về vua Minh Mạng

Bên cạnh đó, một truyền thuyết lịch sử khác lại cho rằng việc đào sông Đào chính là chiêu thức phong thủy nhằm "triệt long mạch", ngăn chặn sự xuất hiện của các tướng tài tại vùng đất Đoan Vĩ xưa.

Nằm tịch mịch trên đỉnh núi Trinh Tiết, ngôi chùa cùng tên là điểm dừng chân tâm linh tuyệt vời mà bạn không nên bỏ lỡ. Chùa được xây dựng theo kiến trúc chữ "Nhị" độc đáo, gắn liền với câu chuyện về vị công chúa triều Trần (Trần Thị Bạch Hoa) đã đến đây lánh nạn, giữ trọn tiết hạnh và dựng chùa tu hành. Giữa không gian mây núi bao la, đứng tại sân chùa Trinh Tiết thắp một nén hương và phóng tầm mắt nhìn xuống dòng sông Đáy, bạn sẽ cảm nhận được sự thanh tịnh tuyệt đối trong tâm hồn.

Kẽm Trống Hà Nam: ‘Nam Thiên đệ nhất động’ và kinh nghiệm du lịch từ A-Z 7

Chùa Trinh Tiết toạ lạc trên đỉnh núi cùng tên, gắn liền với giai thoại của công chúa Trần Thị Bạch Hoa thời nhà Trần

Nếu bạn yêu thích những câu chuyện trinh thám lịch sử, Kẽm Trống cũng lưu giữ một vụ trọng án rúng động thời vua Lê Hy Tông. Tại vùng Đa Giá Thượng quanh hang núi Kẽm Trống, một băng cướp nguy hiểm đã lẩn khuất suốt hơn 20 năm.

Chúng đặt ra ám hiệu bí mật: khách buôn giàu có đi qua gọi là "Bò béo", khách nghèo gọi là "Bò gầy" để tiến hành cướp của, hại người. Vụ án kéo dài hàng thập kỷ này sau đó đã được các vị quan triều đình dày công triệt phá, để lại một bài học lịch sử sâu sắc cho vùng đất giáp ranh này.

  • Mùa xuân (Tháng 2 - Tháng 4): Tiết trời xuân mát mẻ, cây cối đơm chồi nảy lộc, rất thích hợp cho việc du xuân, leo núi và kết hợp đi lễ chùa cầu bình an.
  • Mùa thu (Tháng 9 - Tháng 11): Nắng thu vàng nhẹ, không khí trong lành và dòng sông Đáy trong vắt soi bóng mây trời. Đây là thời điểm tuyệt vời nhất để bạn ghi lại những bức ảnh hoàng hôn sơn thủy lung linh.

Để chuyến du lịch Kẽm Trống Hà Nam trọn vẹn nhất, hãy bỏ túi vài kinh nghiệm thực tế mà mình tích lũy được dưới đây:

Thong dong trên một chiếc thuyền gỗ nhỏ, lướt nhẹ trên mặt nước sông Đáy yên ả là trải nghiệm tuyệt vời nhất tại Kẽm Trống. Bạn sẽ được ngắm nhìn hai dãy núi nhấp nhô mờ ảo trong sương chiều, lắng nghe tiếng khua chèo xào xạc và cảm nhận trọn vẹn nhịp sống bình dị của làng quê xứ Bắc.

Kẽm Trống Hà Nam: ‘Nam Thiên đệ nhất động’ và kinh nghiệm du lịch từ A-Z 8

Ngồi thuyền xuôi dòng sông Đáy, ngắm nhìn vẻ đẹp hiền hoà đôi bờ và cảm nhận nhịp sống bình dị của làng quê Bắc Bộ là trải nghiệm hấp dẫn

Với những ai yêu thích vận động, hãy thử chinh phục đỉnh núi Rùa hoặc núi Cổ Động. Tuy đường leo có chút dốc đá, nhưng phần thưởng khi lên đến đỉnh là tầm nhìn bao quát toàn cảnh Kẽm Trống hiện ra đẹp nín thở. Đừng quên mang theo một chiếc máy ảnh hoặc điện thoại đầy pin để ghi lại những góc máy check-in độc đáo nhé!

Sau những giờ khám phá thiên nhiên, việc nạp năng lượng bằng các món ăn đặc sản địa phương là điều không thể thiếu:

  • Cá kho làng Vũ Đại: Món cá trắm đen kho niêu đất công phu, thịt cá săn chắc, đậm đà hương vị gừng, riềng và nước mắm cổ truyền.
  • Bánh cuốn Phủ Lý: Bánh tráng mỏng mềm dai, ăn kèm thịt heo nướng than hoa thơm lừng và nước chấm chua ngọt ấm nóng.
  • Cá tươi sông Đáy: Các món cá lăng, cá nheo hấp hoặc nấu chua ngọt được chế biến ngay tại các nhà hàng ven sông giữ trọn độ ngọt tươi tự nhiên.
Kẽm Trống Hà Nam: ‘Nam Thiên đệ nhất động’ và kinh nghiệm du lịch từ A-Z 9

Nếu có dịp về vùng Hà Nam, bạn nhất định phải thưởng thức bánh cuốn Phủ Lý ăn kèm thịt heo nướng than hoa thơm lựng

  • Homestay ven sông: Nằm quanh khu vực Thanh Liêm và giáp ranh Ninh Bình, phù hợp cho ai muốn trải nghiệm không gian sống dân dã, hòa mình cùng thiên nhiên (giá dao động từ 400.000 – 800.000 VNĐ/đêm).
  • Khách sạn tại TP. Phủ Lý: Bạn có thể chọn lưu trú tại trung tâm thành phố Phủ Lý (cách Kẽm Trống khoảng 10-15 km) để tận hưởng hệ thống phòng nghỉ hiện đại và các dịch vụ tiện ích phong phú.

Vì Kẽm Trống nằm ở vị trí giao thoa di chuyển thuận lợi, bạn nên kết hợp tham quan các tọa độ nổi tiếng lân cận trong cùng chuyến đi:

  • Khu tổ hợp giải trí Sun World Ha Nam (Sun Urban City): Điểm vui chơi giải trí hiện đại quy mô lớn dành cho mọi lứa tuổi.
  • Đền Trúc – Ngũ Động Thi Sơn: Không gian không gian văn hóa tâm linh yên bình nằm ẩn mình giữa rừng trúc xanh mát.
  • Chùa Bà Đanh: Ngôi chùa cổ kính soi bóng bên sông Đáy, nổi tiếng với nét tĩnh mịch đúng như câu ngạn ngữ "Vắng như chùa Bà Đanh".
  • Chùa Tam Chúc: Quần thể du lịch tâm linh lớn nhất thế giới với cảnh quan hồ nước và núi đá vôi tráng lệ.
Kẽm Trống Hà Nam: ‘Nam Thiên đệ nhất động’ và kinh nghiệm du lịch từ A-Z 10

Bạn có thể kết hợp tham quan chùa Bà Đanh nằm ẩn sâu giữa lòng rừng trúc xanh mát

Kẽm Trống nằm ở khu vực giáp ranh giữa hai tỉnh. Tuy nhiên, phần lớn danh thắng cốt lõi và các ngọn núi chính như núi Rùa, núi Cổ Động đều thuộc địa phận xã Thanh Hải, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.

Chuyến đi Kẽm Trống tự túc trong ngày có chi phí rất hợp lý, chỉ dao động từ 200.000 đến 400.000 VNĐ/người (bao gồm xăng xe/xe khách, tiền thuê thuyền và ăn uống bình dân).

Mặc dù một phần khu vực lân cận có chịu ảnh hưởng bởi hoạt động khai thác đá, nhưng vùng lõi danh thắng với sông Đáy, chùa Trinh Tiết và hệ thống hang động tự nhiên vẫn giữ được vẻ thơ mộng, nguyên sơ rất đáng để trải nghiệm.

Lời kết

Hành trình khám phá Kẽm Trống Hà Nam mang lại cho mình không chỉ là trải nghiệm thưởng ngoạn cảnh sắc sơn thủy hữu tình, mà còn là cơ hội lắng nghe những nhịp đập lịch sử và giai thoại văn hóa sâu lắng của vùng đất văn hiến. Nếu bạn đang ấp ủ một chuyến xách balo lên đổi gió cuối tuần, hãy lên kế hoạch ghé thăm Kẽm Trống ngay hôm nay để tự mình cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của "Nam thiên đệ nhất động" nhé!