Muối chẩm chéo - Đặc sản Tây Bắc khơi dậy hương vị núi rừng

Muối chẩm chéo được xem là “linh hồn” trong những bữa ăn thường ngày của cộng đồng người Thái tại Tây Bắc. Cùng MIA.vn tìm hiểu lý do vì sao loại gia vị chấm kèm với món ăn đơn giản này lại gây thương nhớ với người dân địa phương tại đây đến vậy nhé.

Chẩm chéo được phân làm 2 loại: chẩm chéo khô và chẩm chéo ướt. Bài viết MIA.vn đề cập chính là loại chẩm chéo khô hay còn gọi là muối chẩm chéo (nhiều nơi còn gọi là chẳm chéo).

Nếu được dịp ghé thăm vùng núi Tây Bắc, bạn sẽ được dân địa phương mời thưởng thức loại gia vị đặc sản tại đây – muối chẩm chéo, còn được gọi vui là gia vị cho bữa nhậu thêm vui. Muối chẩm chéo còn là “idol” trong cộng đồng người Thái vùng Tây Bắc nên được chế biến theo nhiều cách để phù hợp với các món ăn đa dạng trên mâm cơm của gia đình. 

Sapa có khá nhiều nơi bán muối chẩm chéo, vì 1 phần được coi là đặc sản của núi rừng, không thể thiếu trong các bữa ăn thường ngày của gia đình cũng như những dịp thiết đãi khách đặc biệt, 1 phần vì cách làm ra loại muối này khá thơm ngon và đặc biệt, có thể mua về làm quà tặng bạn bè và gia đình sau chuyến đi Sapa của mình. 

Muối chẩm chéo thường được nấu ăn, tẩm ướp hoặc chấm chung nhằm tăng hương vị đậm đà của món ăn với các món thịt (gà, heo) luộc, hải sản, đồ nướng, xôi hoặc rau sống… hay bạn có thể dùng để chấm kèm lúc ăn các loại trái cây như: xoài, mận, nhót… cũng dễ dàng trở thành “viral” trong giới ăn vặt của các chị em đấy. 

“Idol” giới trẻ Tây Bắc bạn có thể gọi tên muối chẩm chéo bởi độ phủ sóng rộng rãi khắp mọi nơi

Nguyên liệu chính của muối chẩm chéo bao gồm hơn 10 loại gia vị khác nhau, có loại còn là gia vị đặc trưng của rừng Hoàng Liên nức tiếng được trồng trên độ cao 1.600 m, có thể kể đến như: muối, ớt, tỏi, mì chính, Mak Khén (hạt tiêu rừng), Thảo quả... Ngoài ra còn có thể thêm xả, gừng, rau thơm… phụ thuộc vào sở thích hoặc mục đích sử dụng của loại muối này.

Minh họa các nguyên liệu chính của muối chẩm chéo

Mak Khén (hạt tiêu rừng) là nguyên liệu không thể thiếu trong tổng thể công thức chế biến muối chẩm chéo cơ bản

Chúng ta sẽ được nghe kể về cách chế biến muối chẩm chéo cơ bản như sau: 

- Vị cay: Ớt (khô hoặc tươi) nướng khô, giòn

- Vị thơm: Nướng tỏi và Mak Khén (hạt tiêu rừng)

- 4 loại trên giã chung với mì chính và muối để có bát chéo căn bản

- Từ đó, chúng ta có thể chế biến ra các loại chéo khác nhau, nổi bật nhất là:

• Chéo cá (chéo pà): dùng cá suối nhỏ nướng cho đến khi vàng, giã nhuyễn với chéo ban đầu, chấm với măng vuộc, măng tre và rau luộc

• Chéo gan gà (chéo tắp cáy): luộc gan vịt hoặc gan gà, nướng sơ qua để thơm hơn, thái lá chanh rồi giã với chéo ban đầu, thêm nước luộc vịt hoặc gà sau đó đánh nhuyễn

• Chéo nước chua (chéo nặm xổm): rang vừng trắng đến khi vàng, dậy mùi thơm, giã thành bột, nướng cá xong đem giã nhỏ mịn, trộn tất cả chung chút nước măng chua với chéo ban đầu, chấm với rau cải non

• Chéo rau mùi (chéo hòm pẻn): loại này để chấm thịt ba chỉ luộc, rau cải các loại… được làm từ chén chéo ban đầu trộn chung với rau mùi đã giã nhỏ

Mỗi loại muối chẩm chéo đều có cách dùng khác nhau. Trong cộng đồng người Thái thì muối chẩm chéo luôn có những đặc điểm về hương vị chung như: vị thơm của lá, chút cảm giác cay cay của ớt và mùi thơm hăng nồng của Mak Khén (hạt tiêu rừng). 

Loại gia vị đặc biệt này có thể coi như 1 liều thuốc, được làm theo công thức dân gian được truyền lâu đời nên ăn vào sẽ không bị đau bụng dù là ăn chín hay sống hoặc tái. Khi chưa ăn có thể bạn chưa quen, nhưng đã nếm qua và quen với mùi vị này thì cảm giác lại không thể thiếu loại muối chẩm chéo đặc sắc này. Hiển nhiên đó là lý do vì sao muối chẩm chéo lại được xem là “thành viên” không thể thiếu trong bữa ăn của các gia đình người Thái Tây Bắc.

Bát chẩm chéo căn bản

Và thành phẩm muối chấm chéo sau khi chế biến để chuẩn bị cho bữa cơm của gia đình

Tuy cách làm muối chẩm chéo không phải quá công phu, nhưng để có chén muối chẩm chéo đúng vị Tây Bắc thì đòi hỏi bạn phải tìm đúng các loại nguyên liệu chính của Tây Bắc thì muối chẩm chéo mới có thể ra đúng hương vị bạn đang tìm kiếm, nhưng việc tìm kiếm lại không dễ dàng như bạn nghĩ. Nếu món ăn ngon đang ở trước mặt mà thiếu muối chẩm chéo thì phải làm sao? Hiện nay có rất nhiều cơ sở sản xuất và bán thành phẩm muối chẩm chéo nên không quá khó để sở hữu muối chẩm chéo làm quà cũng như có thể xem chúng như loại gia vị thường xuyên trong bữa ăn của gia đình bạn.

Muối chẩm chéo nên được mua tại các cơ sở uy tín

MIA.vn gợi ý đến bạn 1 cơ sở chuyên về muối chẩm chéo tại Sapa với thông tin như sau:

Cơ sở sản xuất Trần Mạnh Quyền

Vị trí: Tổ 7A, đường đi bản Lao Chải, huyện Sapa

Giá tham khảo: 60.000 / hộp 500 gram 

Bảo quản muối chẩm chéo cũng khá dễ dàng: chỉ cần đóng kín sau khi sử dụng và tránh tiếp xúc với gió, ánh nắng mặt trời trực tiếp là đã ổn rồi nhé.

Đặc biệt, ven các tuyến đường du lịch cũng có bán muối chẩm chéo, nhưng vì tính cạnh tranh cao nên để giảm giá thành muối chẩm chéo xuống, nhiều nơi sử dụng các loại nguyên liệu không đủ tiêu chuẩn, nên ngoài việc không có cơ hội thưởng thức muối chẩm chéo đúng vị, chúng ta có thể còn gặp các vấn đề ảnh hưởng sức khỏe nếu sử dụng các loại muối chẩm chéo không rõ nguồn gốc lâu ngày. Bạn nên cẩn thận và lý trí trong việc tìm mua muối chẩm chéo nhé.

Muối chẩm chéo là gia vị đóng vai trò gia tăng vị ngon bữa ăn gia đình đến 50%, bạn cũng nên 1 lần thử trải nghiệm hương vị đặc biệt, dân dã này để “cảm” được đúng vị núi rừng là thế nào nhé. MIA.vn hi vọng hành trình ghé thăm Sapa của bạn không uổng phí với loại gia vị độc đáo này. Muối chẩm chéo có thể trở thành món quà ăn điểm với “crush” được đấy. Còn gì tuyệt hảo hơn miếng xoài chua chát chấm với hương vị hoàn hảo của muối chẩm chéo nhỉ?

Chia sẻ