Về Trực Ninh Nam Định khám phá làng nghề, đền chùa cổ

1 Trực Ninh, Nam Định ở đâu?

Huyện Trực Ninh nằm ở phía đông nam tỉnh Nam Định, cách trung tâm thành phố Nam Định khoảng 15 km và cách Hà Nội khoảng 100 km. Không chỉ mang vẻ yên bình của vùng quê ven sông Ninh Cơ, Trực Ninh còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, tín ngưỡng và kiến trúc lâu đời. Toàn huyện từng có 45 di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng, trong đó có 7 di tích cấp quốc gia.

Trong hành trình du lịch Nam Định đến Trực Ninh, mình có thể ghé thăm chùa Cổ Lễ với kiến trúc độc đáo, tìm hiểu nghề ươm tơ tại làng Cổ Chất hoặc khám phá các đền, chùa và nhà thờ lâu đời nằm xen giữa những xóm làng yên ả. Không quá đông đúc hay náo nhiệt, Trực Ninh thích hợp với những chuyến đi dành cho người muốn tìm hiểu văn hóa địa phương, tham quan công trình kiến trúc và tận hưởng nhịp sống chậm rãi của miền quê Nam Định.

2 Các địa điểm du lịch Trực Ninh Nam Định nổi bật

2.1 Chùa Cổ Lễ

Nhắc đến các địa điểm du lịch Trực Ninh Nam Định, chùa Cổ Lễ là điểm dừng chân mình đã lựa chọn đầu tiên. Chùa thờ Phật và Thiền sư Nguyễn Minh Không, với quần thể gồm tháp Cửu Phẩm Liên Hoa, cầu cuốn, tam quan, chùa chính, đền Thánh, phủ Mẫu, nhà Tổ và gác chuông.

Điểm khiến mình ấn tượng nhất là tháp Cửu Phẩm Liên Hoa cao 32 m, được xây trên lưng rùa đá giữa hồ. Lễ hội chùa diễn ra từ ngày 13 đến 16 tháng 9 âm lịch với nhiều hoạt động như rước Phật, đấu vật, cờ người, hát chèo và bơi chải.

2.2 Làng tơ Cổ Chất

Rời chùa Cổ Lễ, mình đã tiếp tục hành trình đến làng tơ Cổ Chất nằm bên dòng sông Ninh Cơ. Nơi đây nổi tiếng với nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ và dệt lụa được duy trì qua nhiều thế hệ.

Khi dạo quanh làng, mình đã bắt gặp những công đoạn quen thuộc như chọn kén, luộc kén, kéo sợi và cuốn tơ vào guồng. Những bó tơ vàng hoặc trắng óng được phơi dọc đường tạo nên khung cảnh đặc trưng của làng nghề. Du khách nên liên hệ trước nếu muốn tham quan trực tiếp cơ sở sản xuất.

2.3 Đền - chùa Cổ Chất

Ẩn giữa không gian làng nghề, đền – chùa Cổ Chất là điểm tham quan mình đã kết hợp trong cùng hành trình. Công trình còn được gọi là chùa Phổ Quang, bố trí theo kiểu “tiền Phật, hậu Thánh”, với khu phía trước thờ Phật và phía sau thờ ba vị công thần thời Lý có công với vùng đất Cổ Chất.

Cụm di tích gây ấn tượng bởi các cấu kiện gỗ chạm khắc hình tứ linh, hoa sen, hổ phù và lưỡng long chầu nguyệt, mang dấu ấn nghệ thuật thế kỷ XVII–XVIII. Lễ hội truyền thống được tổ chức từ ngày 13 đến 15 tháng 3 âm lịch. Do nằm gần làng tơ, hai địa điểm này tạo thành một tuyến tham quan thuận tiện trong cùng buổi.

2.4 Đền - chùa Cự Trữ

Rời Cổ Chất, mình đã ghé đền chùa Cự Trữ tại thôn Cự Trữ. Chùa có tên chữ là Thanh Quang tự, nằm trong quần thể kiến trúc được bố trí theo kiểu “tiền Phật, hậu Thánh”, kết hợp không gian thờ Phật với tín ngưỡng truyền thống của làng.

Cụm công trình đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, nổi bật với tam quan cổ, kiến trúc gỗ và không gian thanh tịnh. Lễ hội truyền thống được tổ chức vào ngày 15 tháng 3 âm lịch hằng năm.

2.5 Nhà thờ Phú An

Giữa những xóm làng yên bình, mình đã bắt gặp nhà thờ Phú An với quy mô bề thế và hai tháp chuông vươn cao. Giáo xứ được thành lập từ năm 1938, còn công trình nhà thờ hiện nay được khởi công xây dựng lại từ năm 2007.

Nhà thờ gây ấn tượng bởi mặt tiền nhiều chi tiết trang trí, cửa vòm cùng khuôn viên rộng rãi. Năm 2024, công trình được phong tước Đền thánh Phaolô Tông đồ trở lại, trở thành địa điểm hành hương của cộng đồng Công giáo.

2.6 Nhà thờ Ninh Cường

Nhà thờ Ninh Cường là điểm dừng đã giúp mình hiểu thêm về lịch sử Công giáo tại vùng đất Trực Ninh. Ninh Cường được nhắc đến trong tư liệu liên quan đến sự kiện truyền giáo năm 1533 và từng là một trong những cơ sở truyền giáo quan trọng tại vùng Sơn Nam.

Năm 1997, nhà thờ được phong tước Đền thánh Đức Mẹ Mân Côi. Không gian trang nghiêm cùng bề dày lịch sử đã khiến nơi đây trở thành điểm tham quan đáng chú ý khi mình khám phá các công trình tôn giáo tại Trực Ninh.

2.7 Chùa Ninh Cường

Ở cùng vùng đất Ninh Cường, mình đã ghé Phúc Ninh tự, tên chữ của chùa Ninh Cường. Theo văn bia, chùa được xây dựng từ năm 1769 và đã trải qua nhiều lần tu sửa nhưng vẫn giữ được phong cách kiến trúc truyền thống.

Điểm nổi bật của chùa là tam quan chồng diêm ba tầng, bái đường, tam bảo, gác chuông cùng hệ thống chạm khắc rồng, phượng và tứ linh trên các cấu kiện gỗ. Chùa còn gắn với hoạt động cách mạng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và đã được xếp hạng di tích quốc gia.

2.8 Đền Tuân Lục

Khép lại hành trình, mình đã đến đền Tuân Lục, công trình được xây dựng từ khoảng thế kỷ XV. Đền thờ Quan huấn đạo Đỗ Công Hạo, người có công mở mang việc học cho dân làng và phò giúp triều đình nhà Lê sơ.

Dù đã trải qua nhiều lần trùng tu, đền vẫn lưu giữ các hạng mục kiến trúc cổ cùng 15 đạo sắc phong từ thời Lê và Nguyễn. Không gian trầm mặc cùng câu chuyện về vị Thành hoàng làng đã tạo nên nét riêng cho điểm du lịch tâm linh này. 

3 Kinh nghiệm khi tham quan Trực Ninh Nam Định

3.1 Du lịch Trực Ninh nên đi vào thời điểm nào?

mùa xuân và đầu mùa thu là hai thời điểm thích hợp nhất để khám phá Trực Ninh. Từ tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch, không khí làng quê khá dễ chịu, nhiều đền chùa tổ chức lễ hội truyền thống. Trong đó, lễ hội đền - chùa Cự Trữ diễn ra vào ngày 15 tháng 3 âm lịch với các nghi lễ rước kiệu, rước đuốc và nhiều hoạt động dân gian.

Nếu muốn hòa mình vào không khí sôi động của lễ hội chùa Cổ Lễ, bạn có thể chọn thời gian từ ngày 13 đến 16 tháng 9 âm lịch. Đây là dịp diễn ra lễ rước Phật, đấu vật, cờ người, hát chèo và bơi chải truyền thống.

3.2 Cách di chuyển đến Trực Ninh

Từ Hà Nội, mình đã lựa chọn ô tô hoặc xe khách để đến Trực Ninh. Quãng đường khoảng 110-120 km, thời gian di chuyển từ 2 đến 2,5 giờ. Nếu đi ô tô, mình theo cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình, rời tại nút giao Liêm Tuyền rồi tiếp tục qua Quốc lộ 21B và Quốc lộ 21.

Với muốn đi xe máy, mình gợi ý bạn có thể đi theo Quốc lộ 1A đến Phủ Lý, sau đó theo Quốc lộ 21 về Trực Ninh. Du khách cũng đã có tuyến buýt số 215 từ Bến xe Mỹ Đình đến Bến xe Trực Ninh, nhưng nên kiểm tra lịch chạy trước khi đi.

Từ trung tâm thành phố Nam Định cũ, mình đã đi theo Quốc lộ 21 về hướng Nam Trực - Trực Ninh. Khi đến Cổ Lễ, mình tra bản đồ theo từng điểm tham quan để sắp xếp lộ trình và hạn chế đi vòng.

3.3 Một số lưu ý khi tham quan

Trước khi bắt đầu hành trình, mình chia sẻ bạn lưu ý một số điểm sau để việc tham quan Trực Ninh diễn ra thuận tiện, an toàn và phù hợp với không gian văn hóa địa phương:

• Bạn nên chọn trang phục kín đáo, lịch sự khi ghé đền, chùa và nhà thờ.
• Tại khu vực đang diễn ra nghi lễ, bạn cần giữ trật tự và hạn chế chụp ảnh.
• Nếu đi đúng mùa lễ hội, hãy đến sớm để dễ gửi xe và tránh thời điểm quá đông.
• Khi vào cơ sở sản xuất hoặc chụp ảnh người dân tại làng tơ Cổ Chất, bạn nên xin phép trước.
• Do các điểm tham quan nằm rải rác, bạn cần lưu sẵn vị trí trên bản đồ để thuận tiện di chuyển.
• Nước uống, áo chống nắng và một ít tiền mặt là những vật dụng bạn nên chuẩn bị cho chuyến đi.
• Khi tra cứu đường đi, bạn nên đối chiếu cả tên xã cũ và tên xã mới để xác định địa điểm chính xác hơn.

Trực Ninh Nam Định là điểm đến thích hợp cho những chuyến đi ngắn ngày, nơi mình đã khám phá nhiều công trình tâm linh, làng nghề truyền thống và khung cảnh miền quê yên bình. Trước khi khởi hành, bạn nên sắp xếp lịch trình hợp lý, kiểm tra thời tiết và chuẩn bị một chiếc vali gọn nhẹ để đựng trang phục, đồ dùng cá nhân cùng các vật dụng cần thiết.