Trong chuỗi hành trình khám phá du lịch Hải Phòng, bên cạnh những bãi tắm sôi động hay những con sóng dạt dào, mình luôn muốn dành ra một khoảng lặng để chiêm bái những giá trị tâm linh lâu đời. Tọa lạc ngay dưới chân Suối Rồng, thuộc quần thể di tích đình Ngọc Xuyên - Suối Rồng - tháp Tường Long, đình Ngọc Xuyên hay còn gọi là đình Ngọc hiện lên như một nét chấm phá cổ kính, bình yên đến lạ kỳ.

Viếng đình Ngọc Xuyên, ngôi đình cổ dưới chân suối Rồng linh thiêng 2

Đình Ngọc Xuyên nằm dưới chân Suối Rồng. Ảnh minh họa: Laodong

Được xây dựng từ khoảng cuối thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XVIII, đây chính là ngôi đình cổ duy nhất của tổng Đồ Sơn xưa còn tồn tại trọn vẹn đến ngày nay. Đình tôn thờ đức thần "Hùng Trấn Điểm Tước" là vị thủy thần, chủ thần chung của cả vùng đất biển Đồ Sơn. Vị thần đã được các triều đại phong kiến sắc phong là Thượng Đẳng Thần, nên đình Ngọc Xuyên còn mang tên gọi tôn kính là "Thượng Đẳng Từ".

Viếng đình Ngọc Xuyên, ngôi đình cổ dưới chân suối Rồng linh thiêng 3

Ngôi đình mang vẻ đẹp cổ kính và trầm mặc. Ảnh minh họa: Laodong

Đặt chân vào khoảng sân vuông nhỏ lát gạch đỏ 40 x 40cm, mình ấn tượng ngay bởi Nghi môn rực rỡ với hai cột đồng trụ cao vút, phân chia rõ ràng Chính Môn, Tả Môn và Hữu Môn. Toàn bộ công trình hiện nay mang dấu ấn nghệ thuật kiến trúc thời Nguyễn (sau đợt đại trùng tu năm 1929) theo bố cục hình chữ Đinh gồm 5 gian đại bái và 3 gian hậu cung.

Viếng đình Ngọc Xuyên, ngôi đình cổ dưới chân suối Rồng linh thiêng 4

Đình Ngọc Xuyên mang đặc trưng của "tường hồi bít đốc" với 2 mái, mái trước và mái sau, không có mái phải và mái trái. Ảnh minh họa: Laodong

Điều đặc biệt nhất trong kiến trúc của đình Ngọc Xuyên chính là kiểu dáng "tường hồi bít đốc". Đình chỉ có hai mái trước và sau lợp ngói mũi hài xòe rộng rủ xuống mặt đất, hoàn toàn không có mái trái hay mái phải. Hai bên hồi được xây tường gạch kín từ đất lên tận nóc. Phía trên bờ nóc đắp nổi hình tượng Hổ Phù uy nghi.

Viếng đình Ngọc Xuyên, ngôi đình cổ dưới chân suối Rồng linh thiêng 5

Kiến trúc ngôi đình theo kiểu chữ Đinh với 5 gian đại bái, 3 gian hậu cung. Ảnh minh họa: Laodong

Bước vào không gian bên trong, toàn bộ các bộ vì kèo, xà kẻ, rường cuốn làm bằng gỗ chò chỉ, quế thơm đều được chạm trổ vô cùng tinh xảo hình ảnh Tứ Linh (Long, Ly, Quy, Phượng), mây cụm và hoa lá. Đặc biệt, phía trên cửa chính là các bức chạm nổi Tứ Quý (Tùng, Cúc, Trúc, Mai) cùng 5 cửa võng, 10 câu đối sơn son thếp vàng lộng lẫy, rực rỡ ánh vàng kim bên cạnh những kiệu rồng, ngai thờ và bài vị cổ.

Viếng đình Ngọc Xuyên, ngôi đình cổ dưới chân suối Rồng linh thiêng 6

Trên các đầu kìm, đầu bẩy, các xà kẻ, rường cuốn là những chi tiết chậm khắc tinh xảo. Ảnh minh họa: Laodong

Đình Ngọc Xuyên là công trình kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia được công nhận năm 2007). Bên cạnh đó, đây còn là mảnh ghép không thể tách rời trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người dân miền biển.

Hằng năm, vào ngày mùng 9 tháng Giêng, đình lại rộn ràng không khí lễ khai xuân đầu năm. Đặc biệt hơn cả, nơi đây chính là không gian trung tâm diễn ra các nghi lễ quan trọng của Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn:

  • Mùng 1/8 âm lịch: Lễ thượng cờ chính thức khai hội.
  • Ngày 7/8 âm lịch: Lễ Rước nước linh thiêng từ Đền Nghè về đình.
  • Ngày 8/8 âm lịch: Lễ trình trâu và đêm cùng ngày làm Lễ xuất trận.
  • Ngày 10/8 & 16/8 âm lịch: Lễ Tạ Thành hoàng và Lễ Tống thần khép lại mùa hội.
Viếng đình Ngọc Xuyên, ngôi đình cổ dưới chân suối Rồng linh thiêng 7

Đình Ngọc Xuyên là nơi tổ chức các nghi lễ quan trọng của Lễ hội chọi trâu. Ảnh minh họa: Anhp

Chính nhờ sự gắn kết bền chặt giữa di tích và hội làng truyền thống, mỗi nghi lễ diễn ra tại đình Ngọc Xuyên đều chứa đựng khát vọng cầu mong mưa thuận gió hòa, biển yên sóng lặng và sự bình an cho những chuyến ra khơi của ngư dân địa phương.

  • Bạn nên kết hợp ghé thăm đình Ngọc Xuyên cùng các điểm danh thắng ngay sát bên như Suối Rồng, Đền Cô Chín, Đền Bà Chúa Ngũ Phương và leo núi tham quan Tháp Tường Long để có một hành trình du lịch tâm linh trọn vẹn tại Đồ Sơn.
  • Vì là chốn tôn nghiêm lưu giữ nhiều cổ vật và sắc phong giá trị, bạn nên mặc trang phục kín đáo, đi nhẹ nói khẽ và xin phép trước khi ghi hình bên trong không gian hậu cung.
Viếng đình Ngọc Xuyên, ngôi đình cổ dưới chân suối Rồng linh thiêng 8

Đình Ngọc Xuyên được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Ảnh minh họa: Laodong

Chuyến dừng chân ghé thăm đình Ngọc Xuyên đã mang lại cho mình những trải nghiệm thực sự lắng đọng về chiều sâu văn hóa của vùng đất biển Hải Phòng. Giữa cái nắng gió mặn mòi của Đồ Sơn, ngôi đình cổ kính ẩn mình dưới chân suối Rồng như một khoảng bình yên nâng niu tâm hồn. Và bạn cũng đừng quên mang theo balo du lịch gọn nhẹ từ MIA.vn để cùng đồng hành nhé.