Bánh phu thê và câu chuyện tình nghĩa vợ chồng ẩn đằng sau
Bánh phu thê là đặc sản Đình Bảng, Bắc Ninh, nổi tiếng với vỏ nếp vàng dẻo và nhân đậu xanh bùi béo. Bánh gói theo cặp, mang ý nghĩa thủy chung nên thường có mặt trong lễ cưới hỏi. Cùng MIA.vn khám phá xem bánh có vị thế nào, ý nghĩ sâu xa và hướng dẫn cách làm đơn giản tại nhà nhé.
Infographic tổng hợp thông tin Bánh phu thê
1 Bánh phu thê là gì và vì sao mang tên "vợ chồng"?
Ngoài tên gọi “phu thê”, bánh còn có cái tên khác là “xu xuê”. Cái tên nghe đã thấy chuyện tình, và đằng sau nó đúng là có một câu chuyện. Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh) là vùng đất phát tích của vương triều nhà Lý (1009 đến 1225). Du khách ghé Đền Đô, nơi thờ tám vị vua Lý, thường tiện đường ghé làng để mua bánh.
Bánh phu thê Đình Bảng nổi bật với lớp vỏ vàng trong, nhân đậu xanh ngọt bùi và lớp lá chuối xanh gói bên ngoài. Ảnh minh hoạ: Vinpearl
Theo truyền thuyết, khi vua Lý Anh Tông ra trận, người vợ ở nhà nhớ chồng đã tự tay làm một món bánh gửi ra biên cương. Nhà vua ăn xong, cảm động trước tấm lòng ấy nên đặt tên là phu thê. Dân làng truyền nhau cách làm và nghề giữ đến ngày nay.
Những cặp bánh phu thê được gói vuông vức, mang ý nghĩa về tình nghĩa vợ chồng và sự gắn bó thủy chung. Ảnh minh hoạ: Điện Máy Xanh
Tuy hiện nay nhiều địa phương khác cũng làm loại bánh này, nhưng người sành ăn vẫn tìm về làng gốc mua nhằm cảm nhận được trọn vẹn tinh thần và hương vị chuẩn thời xưa.
2 Ý nghĩa của bánh phu thê trong phong tục cưới hỏi
B không chỉ để ăn, mà từng chi tiết trên chiếc bánh đều mang một lời chúc. Lá chuối xanh tượng trưng cho sự thủy chung, sợi lạt buộc là dây tơ kết duyên. Bánh luôn gói thành cặp và độ dẻo dính của vỏ gợi sự gắn bó bền lâu, đúng tinh thần câu "đồng vợ đồng chồng, tát biển Đông cũng cạn".
Bánh phu thê thường xuất hiện trong tráp lễ cưới hỏi truyền thống, tượng trưng cho tình yêu bền chặt và hạnh phúc lứa đôi. Ảnh minh hoạ: Tierra
Khi làm lễ vật đựng tráp, bánh được xếp trong hộp giấy đỏ cho may mắn. Ở một số vùng, bánh còn xuất hiện trong dịp Tết và giỗ chạp.
Những chiếc bánh phu thê được xếp thành cặp trong hộp đỏ, góp phần tạo nên vẻ trang trọng cho mâm lễ cưới. Ảnh minh hoạ: FB Bánh Phu Thê Cần Thơ
3 Review hương vị bánh phu thê Đình Bảng
3.1 Lớp vỏ nếp vàng và nhân đậu xanh
Vỏ bánh làm từ nếp cái hoa vàng, nhuộm màu vàng tự nhiên từ quả dành dành. Một ít sợi đu đủ xanh nạo nhỏ được trộn vào bột, nên khi nhai có độ giòn nhẹ xen trong lớp vỏ dẻo. Vỏ thơm mùi nếp, dai vừa phải, không dính răng.
Bánh phu thê hấp dẫn với lớp vỏ nếp dẻo dai và phần nhân đậu xanh béo bùi. Ảnh minh hoạ: Eggyolk
Bên trong là nhân đậu xanh xào cùng đường và dừa nạo sợi. Vị ngọt dịu, béo bùi, không gắt. Khi bóc lớp lá chuối ra, bạn sẽ cảm nhận được mùi thơm tỏa ngay trước khi miếng bánh chạm môi.
Chiếc bánh phu thê được cắt đôi, để lộ phần nhân đậu xanh vàng mịn nằm giữa lớp vỏ trong veo. Ảnh minh hoạ: VinWonders
3.2 Ăn lúc nào thì ngon nhất
Người làm bánh lâu năm khuyên không ăn khi bánh còn nóng. Bánh vừa hấp xong cần để nguội tự nhiên, vỏ mới tách khỏi lá và giữ được độ dai mềm. Với nhiều loại bánh phu thê, thời điểm ngon nhất là sau một đêm, khi vỏ vừa dẻo vừa mềm. Một tách trà nóng đi kèm sẽ giúp cân bằng vị ngọt của nhân.
Bánh phu thê sau khi để nguội có lớp vỏ dẻo mềm, thường được thưởng thức cùng trà nóng để cân bằng vị ngọt. Ảnh minh hoạ: Bánh phu thê Minh Thu
4 Cách làm bánh phu thê tại nhà
Bạn cũng có thể tự làm bánh phu thê tại nhà theo công thức đơn giản dưới đây:
Nguyên liệu: Bột nếp cái hoa vàng lọc mịn, đu đủ xanh nạo sợi, đường, muối, nước quả dành dành (hoặc lá dứa), đậu xanh đãi vỏ, dừa nạo, lá chuối hoặc lá dong, lạt và ít dầu ăn.
Cách làm:
- Bước 1: Trộn bột nếp với đường, muối, đu đủ nạo và nước dành dành. Nhào đến khi dẻo, để nghỉ 20 đến 30 phút cho bột lên màu.
- Bước 2: Ngâm đậu xanh, hấp chín, tán nhuyễn. Xào với đường và dừa nạo trên lửa nhỏ đến khi nhân khô, dẻo, rồi đổ khuôn chữ nhật chia ô vuông để nguội.
- Bước 3: Dàn mỏng bột, đặt nhân vào giữa, bọc kín. Lá chuối hơ mềm, quét dầu, gói chặt và buộc lạt.
- Bước 4: hấp cách thủy khoảng 2 giờ, đến khi vỏ trong và dẻo. Để nguội tự nhiên rồi mới bóc và thưởng thức.
Những chiếc bánh phu thê được gói bằng lá chuối, buộc lạt cẩn thận trước khi đem hấp chín. Ảnh minh hoạ: Vinpearl
5 Cách bảo quản bánh phu thê
- Nên để bánh phu thê ở nhiệt độ thường, nơi thoáng mát và tránh nắng
- Bánh dùng tốt trong khoảng 2 đến 3 ngày.
- Mùa hè nên để trong phòng điều hòa.
- Cất ngăn mát tủ lạnh, bánh có thể giữ được từ 7 đến 10 ngày.
- Trước khi ăn, bạn có thể quay bánh trong lò vi sóng khoảng 1 phút để vỏ mềm lại.
Những cặp bánh phu thê được xếp gọn trong hộp, giúp giữ nguyên hình dáng khi bảo quản hoặc mang đi làm quà. Ảnh minh hoạ: Bánh Bảo Minh
Bánh phu thê giữ chỗ trong ẩm thực Kinh Bắc nhờ vỏ nếp dẻo, nhân đậu xanh ngọt dịu và một câu chuyện về tình nghĩa vợ chồng. Trước chuyến đi Từ Sơn, du khách chỉ cần chừa một ngăn trong vali du lịch cho vài cặp bánh gói lá chuối. Xếp bánh ở lớp trên cùng để không bị đè, giữ nơi thoáng mát trong suốt hành trình. Về đến nhà, cất ngăn mát và hâm nhẹ trước khi ăn để hương vị Kinh Bắc nguyên vẹn nhất nhé.








