Du lịch Ba Chẽ Quảng Ninh, hành trình khám phá rừng tràm, sông cổ và di sản

1 Giới thiệu chung về vùng đất sơn cước Ba Chẽ Quảng Ninh

Nằm cách thành phố Hạ Long khoảng 95km về phía Bắc theo đường Quốc lộ 18A, Ba Chẽ là một huyện miền núi hoang sơ và đầy mê hoặc của tỉnh Quảng Ninh. Với diện tích rộng lớn, được bao bọc bởi những cánh rừng nguyên sinh trùng điệp, hệ thống khe suối dày đặc và dòng sông Ba Chẽ huyền thoại chảy dài hơn 80km ra biển.

Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên sơn thủy hữu tình, vùng đất này còn là nơi hội tụ bản sắc văn hóa rực rỡ của 9 dân tộc anh em cùng sinh sống như Dao, Tày, Sán Chỉ, Cao Lan, Kinh... Sau quá trình sáp nhập và quy hoạch mở rộng, xã Ba Chẽ đang từng bước khơi dậy tiềm năng du lịch sinh thái cộng đồng và du lịch tâm linh. Từ những trang trại trà hoa vàng óng trong sương sớm, các con thác kỳ vĩ giữa rừng sâu cho đến di tích lịch sử lâu đời, Ba Chẽ đã trở thành điểm đến du lịch Quảng Ninh chữa lành tuyệt vời cho những tâm hồn yêu thiên nhiên.

2 Hành trình du lịch tâm linh và du khảo ven dòng sông Ba Chẽ

Chuyến hành trình khám phá Ba Chẽ của mình bắt đầu từ tuyến du lịch tâm linh dọc theo dòng sông Ba Chẽ hiền hòa. Đây là con đường giao thương huyết mạch một thời "trên bến dưới thuyền".

2.1 Chiêm bái cụm Di tích Quốc gia Miếu Ông – Miếu Bà

Nằm cách Quốc lộ 18A chỉ khoảng 300m, cụm di tích Miếu Ông – Miếu Bà nằm đối diện nhau qua hai bờ sông Ba Chẽ.

• Miếu Ông: Thờ Đức thánh phù Trần – Tả tướng quân Lê Bá Đức (Lê Tự Đức). Ông là người có công lớn phò tá hai vị vua Trần và Quốc công tiết chế Trần Quốc Tuấn khi tạm lánh tại sông Ba Chẽ đầu năm 1285. Ngôi miếu khang trang mang kiến trúc cổ truyền mặt bằng hình chữ Đinh, hoành phi câu đối bằng gỗ lim nghiêm trang.

• Miếu Bà: Nằm trên núi Cái Tăn bên kia bờ sông, thờ Mẫu Thượng Ngàn (Mẫu La Bình) là vị chúa rừng xanh đã dạy đồng bào miền núi cách đắp ruộng bậc thang, trồng lúa nương và hái cây thuốc chữa bệnh. Khách hành hương muốn sang Miếu Bà sẽ được trải nghiệm đi thuyền vượt sông vô cùng thú vị.

2.2 Du ngoạn bến sông Cổ Ngựa và Lò Sứ Cổ 200 năm

Sau khi dâng hương tại Miếu Ông, mình xuống thuyền du ngoạn trên sông Ba Chẽ. Dòng sông êm đềm trôi giữa hai bờ rừng sú vẹt, đước xanh ngắt in bóng xuống mặt nước.

• Đoạn sông Cổ Ngựa: Nơi đây từng diễn ra cuộc thủy chiến oanh liệt năm 1951, khi quân và dân Ba Chẽ đánh chìm 04 tàu chở lương thực tiếp tế của quân Pháp.

• Lò Sứ Cổ (Thôn Làng Mới, xã Nam Sơn): Cách bến thuyền vài trăm mét đi bộ, khu di tích lò sứ cổ có niên đại từ cuối thế kỷ XIX với quy mô dài gần 60m xây theo kiểu lò rồng 16 bầu. Mục sở thị những mảnh bát đĩa cốt trắng men ngọc xanh nhạt nằm lẫn trong đất, mình mới cảm nhận được hình ảnh một thị tứ ven sông sầm uất, giao thương tấp nập ngày xưa.

3 Khám phá tuyến du lịch tổng hợp: Thác Khe Lạnh, Làng Dạ và Trang trại Trà hoa vàng

Rời vùng ven sông, mình tiếp tục di chuyển sâu vào trung tâm thị trấn và các bản làng vùng cao theo Tỉnh lộ 330 để trải nghiệm tuyến du lịch tổng hợp đa sắc màu.

3.1 Oanh tạc Chợ trung tâm và hòa mình vào Thác Khe Lạnh, Khe Lùng

Nằm ngay bên bờ sông, Chợ trung tâm Ba Chẽ là nơi mua bán sầm uất của đồng bào các dân tộc. Đến đây vào ngày Rằm hoặc mùng 1 Âm lịch, bạn sẽ cảm nhận được không khí sôi động của chợ phiên vùng cao, tha hồ mua đặc sản như măng nứa, mật ong rừng, sâm cau, củ khoai sọ hay con cà ra đặc sản.

Từ thị trấn chạy xe khoảng 10 - 15 phút, bạn sẽ đến với Thác Khe Lạnh và Thác Khe Lùng (xã Thanh Sơn). Mùa hè, ngâm mình dưới làn nước mát lạnh róc rách chảy qua các tầng đá lớn giữa không gian rừng phòng hộ nguyên sinh, không khí thấp hơn bên ngoài 2 - 3 độ C thực sự là trải nghiệm giải nhiệt vô cùng thư thái.

3.2 Thăm Căn cứ cách mạng Đình Làng Dạ và Trang trại Trà hoa vàng

• Đình Làng Dạ (Xã Thanh Lâm): Ngôi đình duy nhất tại Ba Chẽ, nơi diễn ra cuộc mít tinh lịch sử thành lập Ủy ban hành chính kháng chiến huyện Hải Chi (tiền thân huyện Ba Chẽ) năm 1946. Ghé thăm nơi đây vào dịp lễ hội mùng 9 - 10 tháng Giêng Âm lịch, bạn sẽ được hòa mình vào không khí cầu mùa, mừng lúa mới của đồng bào dân tộc Tày.
• Trang trại Trà hoa vàng (Xã Đạp Thanh): Nằm trên ngọn đồi rộng 3ha bên dòng sông, đây là nơi trồng loại dược liệu quý hiếm được mệnh danh là nữ hoàng của các loại trà. Thưởng thức một tách trà hoa vàng dắt lưng có vị ngọt dịu, thanh mát, thơm nức giữa không gian núi rừng yên bình là trải nghiệm khó quên nhất trong chuyến đi của mình.

4 Kinh nghiệm khi đến du lịch Ba Chẽ

• Thời điểm đi đẹp nhất: Bạn nên ghé Ba Chẽ vào dịp đầu xuân (tháng 1 - tháng 3 Âm lịch) để tham gia Lễ hội Miếu Ông - Miếu Bà (1/3 âm lịch) và hội Đình Làng Dạ. Hoặc bạn cũng có thể đến Ba Chẽ vào mùa thu mát mẻ để thu hái trà hoa vàng và cắm trại ven sông.
• Phương tiện di chuyển: Tuyến đường nhựa rộng rãi từ Quốc lộ 18A vào trung tâm thị trấn và các xã rất dễ đi cho cả xe máy và ô tô dưới 35 chỗ. Tuy nhiên, đường lên các bản vùng cao có nhiều dốc cua uốn lượn, bạn nên chú ý giữ vững tay lái.
• Thưởng thức ẩm thực: Đừng quên thưởng thức các món ăn đặc sản đậm đà hương vị sơn cước như cá suối chiên giòn, khau nhục, gà đồi, xôi 5 màu và rượu ngô thơm nức nhé.

Chuyến hành trình khám phá Ba Chẽ đã mang lại cho mình những góc nhìn thật mới mẻ về một Quảng Ninh rất khác. Tại đây không chỉ có biển đảo kỳ vĩ mà còn có một vùng sơn cước trầm mặc, giàu trầm tích văn hóa và êm đềm bên dòng sông cổ. Sự mến khách của đồng bào các dân tộc Dao, Tày, Sán Chỉ cùng hương vị trà hoa vàng đậm đà chắc chắn sẽ níu chân bất kỳ ai một lần ghé thăm. Chúc bạn có hành trình xách balo lên và khám phá trọn vẹn vùng đất Ba Chẽ này nhé!