Ghé thăm Đình Tám Mái ghi dấu phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh

1 Giới thiệu về Đình Tám Mái - Dấu ấn lịch sử giữa làng quê Nghệ An

1.1 Đình Tám Mái ở đâu?

Đình Tám Mái nằm tại khu vực xã Quỳnh Thuận cũ, nay thuộc xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An. Đây là di tích lịch sử cách mạng gắn liền với phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh. Từ thành phố Vinh, mình đã đi theo Quốc lộ 1A đến khu vực Cầu Giát, sau đó rẽ vào khoảng 10 km để đến di tích.

Ngôi đình nằm giữa làng quê ven biển, nơi người dân địa phương từng gắn bó với nghề làm muối và đánh bắt hải sản. Trong những năm 1930-1931, Đình Tám Mái từng là nơi hội họp, in ấn tài liệu cách mạng và tập trung quần chúng trước các cuộc biểu tình, để lại nhiều dấu ấn đáng tìm hiểu trong hành trình du lịch Nghệ An.

1.2 Vì sao ngôi đình có tên gọi “Tám Mái”?

Tên gọi “Tám Mái” bắt nguồn từ kết cấu đặc biệt của công trình. Đình được xây theo kiểu một gian vuông, hai tầng, trong đó mỗi tầng có bốn mái, tổng cộng tạo thành tám mái. Phần mái lợp ngói âm dương, kết hợp với tám đầu đao cong hình phượng bay, tạo nên diện mạo đặc trưng cho ngôi đình.

Nhờ kiến trúc tám mái khác biệt so với nhiều đình làng truyền thống, người dân địa phương đã gọi công trình là Đình Tám Mái. Trên nóc đình còn có hình tượng hai con rồng chầu hạt ngọc, góp phần làm nổi bật vẻ cổ kính và uy nghiêm của di tích.

1.3 Lịch sử hơn 150 năm của Đình Tám Mái

Theo tư liệu, Đình Tám Mái được xây dựng năm 1873 và trùng tu vào năm 1908. Trong chuyến tham quan, mình vẫn cảm nhận được vẻ cổ kính cùng những dấu ấn kiến trúc truyền thống còn được lưu giữ tại đây.

• Năm 1927: Đình trở thành nơi tuyên truyền, vận động người dân tham gia phong trào cách mạng.
• Tháng 5/1930: Chi bộ Đảng Quỳnh Thuận được thành lập; các tổ chức Nông hội đỏ, Tự vệ đỏ và Phụ nữ giải phóng cũng lần lượt ra đời.
• Ngày 20/6/1930: Diêm dân Quỳnh Thuận cùng người dân các làng lân cận tập trung tại đình, sau đó tham gia biểu tình đòi giảm sưu thuế và bảo vệ quyền lợi.
• Giai đoạn 1930–1931: Đình từng là nơi hội họp, in truyền đơn, tài liệu cách mạng và tập trung quần chúng.
• Năm 1945: Lực lượng tự vệ sử dụng đình làm nơi chuẩn bị giành chính quyền.
• Năm 1964: Người dân địa phương tập trung tại đình để nghe Thủ tướng Phạm Văn Đồng nói chuyện. Đây cũng là nơi tiễn 124 người con Quỳnh Thuận lên đường nhập ngũ.

Với giá trị lịch sử và kiến trúc đặc biệt, Đình Tám Mái đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia theo Quyết định số 599 ngày 11/3/1992.

2 Kiến trúc độc đáo của ngôi đình cổ Quỳnh Phú

Ấn tượng đầu tiên của mình về đình Tám Mái ở xã Quỳnh Phú, trước đây thuộc xã Quỳnh Thuận, huyện Quỳnh Lưu, là vẻ cổ kính và nét kiến trúc truyền thống được gìn giữ qua thời gian. Đình được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, từng được trùng tu vào năm 1908, hiện vẫn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử của địa phương.

• Đình có quy mô nhỏ, gồm các hạng mục chính như cổng, sân, bái đình và hậu đình.
• Công trình gồm một gian vuông, bốn cột và tám mái mang dáng dấp kiến trúc đình, chùa truyền thống.
• Mái được lợp bằng ngói âm dương, tạo vẻ trầm mặc, hài hòa với không gian làng quê Nghệ An.
• Đình sử dụng khung gỗ, trong đó các kết cấu chính được làm từ gỗ lim, kết hợp với tường xây bao quanh.
• Những chi tiết chạm khắc và hoa văn trên kết cấu gỗ góp phần thể hiện kỹ thuật thủ công truyền thống, dù kiến trúc đình nhìn chung khá giản dị.
• Khuôn viên đình hiện còn lưu giữ bia đá và phù điêu ghi lại những sự kiện lịch sử gắn với phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh.

3 Kinh nghiệm tham quan Đình Tám Mái

3.1 Thời điểm phù hợp để ghé thăm

Vào ngày rằm tháng Giêng và rằm tháng Tám âm lịch hằng năm, mình gợi ý bạn ghé thăm Đình Tám Mái ở Nghệ An để cảm nhận rõ không khí lễ hội và tìm hiểu các nghi thức văn hóa truyền thống tại di tích.

Cụ thể:

• Bạn có thể tìm hiểu lễ tế đầu năm cùng các nghi thức truyền thống của người dân địa phương.
• Rằm tháng Tám
• : Đây là thời điểm lễ hội truyền thống diễn ra trong 3 ngày.

Ngoài các nghi lễ long trọng, bạn có thể theo dõi những hoạt động dân gian như đánh đu, đấu vật, hát tuồng và hát phường đào.

3.2 Cách di chuyển đến Đình Tám Mái

Di tích cách trung tâm huyện Quỳnh Lưu hơn 10 km. Nếu xuất phát từ thành phố Vinh, bạn đi theo Quốc lộ 1A về phía Bắc đến thị trấn Cầu Giát. Từ khu vực Cầu Giát, rẽ phải và đi thêm khoảng 10 km theo tuyến đường vào xã Quỳnh Thuận cũ là đến Đình Tám Mái. 

Nếu bạn đi từ Hà Nội hoặc các tỉnh phía Bắc, bạn có thể đi theo tuyến cao tốc Bắc - Nam về hướng Nghệ An, sau đó kết nối với Quốc lộ 1A và di chuyển đến khu vực Cầu Giát trước khi rẽ vào Đình Tám Mái.

Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn có thêm thông tin hữu ích để chuẩn bị cho chuyến đi. Dù khám phá cảnh đẹp, tìm hiểu văn hóa hay đơn giản là tận hưởng những khoảnh khắc thư giãn, hãy chuẩn bị hành lý thật gọn gàng với một chiếc vali phù hợp để hành trình thêm thuận tiện và trọn vẹn.