Phường Phú Thọ hiện được thành lập từ việc sáp nhập phường 11, phường 15 và một phần phường 8 của quận 11 trước đây. Phường có diện tích 1,37 km² và dân số hơn 47.000 người, trụ sở phường đặt tại số 233 - 235 Lê Đại Hành. Dù quy mô không quá lớn, nơi đây lại sở hữu bề dày lịch sử đáng kể.

Phường Phú Thọ sau sáp nhập với ký ức trường đua ngựa và cư xá Lữ Gia 2

Vị trí phường Phú Thọ và 4 phường khác thuộc quận 11 cũ sau sáp nhập. Ảnh minh họa: Uyển Nhi - Báo Thanh Niên

Việc tên gọi Phú Thọ xuất hiện trở lại trên bản đồ hành chính không phải là một sự đặt tên mới, mà là sự tiếp nối của một địa danh từng gắn với đời sống thể thao và văn hóa sôi động của Sài Gòn - Chợ Lớn.

Trước năm 1975, khu vực quận 11 từng mang nhiều tên gọi như Phú Thọ, Bình Thới, Cầu Tre, Phú Thọ Hòa và sau đó mở rộng thêm Bình Thạnh, Phú Thạnh.

Từ năm 1976, toàn bộ được tổ chức lại, chia theo quy mô diện tích và dân số rồi đánh số thứ tự. Từ 21 phường giảm xuống còn 10, tới sau đợt sáp nhập ngày 1/7/2025, quận 11 cũ hiện chỉ còn 4 phường. Trong đó, Phú Thọ là cái tên gợi nhớ rõ nhất về một thời kỳ sôi động.

Sau sáp nhập, phường Phú Thọ không chỉ thay đổi về địa giới hành chính mà còn đánh thức lại những ký ức đặc biệt của Sài Gòn một thời. Đó là hình ảnh trường đua ngựa từng được xem là lớn nhất châu Á, là cư xá Lữ Gia mang vẻ trầm mặc và là những lớp văn hóa đô thị đã bồi đắp qua nhiều thế hệ cư dân.

Cùng MIA.vn bắt đầu hành khám phá phường Phú Thọ mới, bắt đầu từ trục đường Lý Thường Kiệt. Đi qua những con phố quen, những cư xá cũ và các công trình thể thao, bạn có thể cảm nhận rõ nhịp sống đô thị vẫn tiếp diễn trên nền lịch sử dày đặc dấu ấn.

Với nhiều thế hệ người Sài Gòn, Phú Thọ gắn liền với trường đua ngựa được xây dựng từ năm 1932 bởi Hội đua ngựa Sài Gòn của người Pháp. Nhờ vị trí giao thông thuận tiện, nơi đây từng thu hút đông đảo người dân từ Chợ Lớn, Long An và các tỉnh lân cận đến tham dự. Nhà văn Hồ Biểu Chánh từng mô tả cảnh xe cộ ken kín lối vào trường đua, người người nối nhau vào cổng trong không khí náo nhiệt.

Sau năm 1975, hoạt động đua ngựa tạm ngưng. Đến năm 1989, nơi này được phục hồi với tên gọi Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ và tiếp tục đóng góp nguồn thu cho thành phố. Đến năm 2011, trường đua chính thức dừng hoạt động, nhường lại quỹ đất cho các công trình thể thao và khu dân cư mới.

Ngày nay, tiếng vó ngựa đã lùi vào ký ức nhưng Phú Thọ vẫn giữ được vị trí riêng trong bản đồ đô thị TP.HCM. Trên nền đất cũ, một diện mạo mới đang dần hình thành, tiếp nối quá khứ và mở ra kỳ vọng cho tương lai.

Phường Phú Thọ sau sáp nhập với ký ức trường đua ngựa và cư xá Lữ Gia 3

Khu vực từng là trường đua ngựa Phú Thọ một thời được xem là lớn nhất châu Á, nay được quy hoạch để xây dựng công viên cho người dân. Ảnh minh họa: VNExpress

Phường Phú Thọ sau sáp nhập với ký ức trường đua ngựa và cư xá Lữ Gia 4

Nhà thi đấu Phú Thọ là công trình thể thao nổi bật tại quận 11, tọa lạc ngay trường đua Phú Thọ. Nơi đây tổ chức các hoạt động thể thao và nhiều sự kiện đặc biệt. Ảnh minh họa: VietBest

Phường Phú Thọ nay không chỉ có những công trình mới mọc lên theo nhịp đô thị hóa. Ở đó còn có những khu dân cư cũ vẫn giữ được dáng hình ban đầu, và cư xá Lữ Gia là một trong những dấu ấn rõ ràng nhất.

Từ đường Lữ Gia, cạnh Nhà thi đấu Phú Thọ, bạn sẽ bước vào khu cư xá mang nét sống chậm giữa thành phố. Không gian được bao quanh bởi bốn tuyến đường Lữ Gia, Lý Thường Kiệt, Nguyễn Thị Nhỏ và Thiên Phước. Những dãy nhà xây từ nhiều thập niên trước vẫn đứng đó, trật tự và kín đáo.

Chiều xuống, ánh nắng phủ lên các mảng tường cũ, ô cửa sơn xanh, vàng nhạt và ban công lấp đầy chậu cây. Dưới sân, tiếng trẻ con gọi nhau vang lên rồi tan vào khoảng không. Mọi thứ diễn ra bình thường, nhưng lại gợi cảm giác như thời gian trôi chậm hơn một nhịp. Ký ức dường như còn in trên từng viên gạch, từng lối đi chung.

Phường Phú Thọ sau sáp nhập với ký ức trường đua ngựa và cư xá Lữ Gia 5

Cư xá Lữ Gia với những dãy nhà xây dựng từ thập niên 1960. Ảnh minh họa: Báo Gia Lai điện tử

Theo tài liệu Lịch sử truyền thống đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và nhân dân phường 15 (quận 11 cũ), giai đoạn 1930-2020, cư xá Lữ Gia được xây dựng từ thập niên 1960, một phần dành cho công chức của chính quyền cũ. Nơi đây từng là chỗ ở của hàng nghìn gia đình binh sĩ, sĩ quan, cảnh sát và nhiều nhân vật có chức vụ trong bộ máy thời đó.

Tuy nhiên, bên trong không gian tưởng chừng khép kín ấy, đời sống không chỉ có một màu. Ngay tại cư xá Lữ Gia và chung cư Lý Thường Kiệt, nhiều người lao động bình dị vẫn âm thầm tham gia hoạt động cách mạng. Có những người bán hàng rong, buôn gánh bán bưng nhưng giữ trong mình một lựa chọn khác cho đất nước. Tiêu biểu như bà Nguyễn Thị Diệu Hương, người sau này được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Vì thế, cư xá Lữ Gia không chỉ là một khu nhà ở cũ. Đó là nơi chứa nhiều lớp ký ức đan xen, nơi các câu chuyện khác biệt từng tồn tại song song.

Phường Phú Thọ sau sáp nhập với ký ức trường đua ngựa và cư xá Lữ Gia 6

Nhịp sống sinh hoạt đời thường tại cư xá Lữ Gia, phường Phú Thọ. Ảnh minh họa: Cao An Biên

Phường Phú Thọ được thành lập từ việc sáp nhập phường 11, phường 15 và một phần phường 8 của quận 11 trước đây.

Phường có diện tích khoảng 1,37 km² với dân số hơn 47.000 người.

Trường đua được xây dựng năm 1932 bởi Hội đua ngựa Sài Gòn của người Pháp và từng là một trong những trường đua lớn nhất châu Á.

Không. Sau khi phục hồi năm 1989 dưới tên CLB Thể thao Phú Thọ, trường đua chính thức ngừng hoạt động vào năm 2011.

Cư xá được xây dựng từ thập niên 1960, từng là nơi ở của nhiều gia đình công chức chế độ cũ, đồng thời cũng là địa bàn có người dân tham gia hoạt động cách mạng.

Phường Phú Thọ ngày nay không còn tiếng vó ngựa vang trên đường đua nhưng dư âm của một thời vẫn hiện diện trong từng con phố, từng dãy nhà cũ và cả những công trình thể thao hiện đại. Đó là vùng đất nơi quá khứ và hiện tại đứng cạnh nhau, không tách rời. Nếu bạn muốn hiểu thêm một nét mới của Sài Gòn, hãy khoác balo và dành một buổi dạo quanh khu Lý Thường Kiệt, ghé cư xá Lữ Gia, nhìn lại khu đất trường đua cũ. Có thể bạn sẽ nhận ra rằng giữa thành phố luôn chuyển động, vẫn có những nơi lưu giữ ký ức theo cách rất riêng.