1 Các lễ hội Lạng Sơn nổi tiếng nhất
Xứ Lạng có rất nhiều lễ hội, nhưng không phải tất cả đều được biết đến rộng rãi. Dưới đây là những lễ hội thực sự đặc sắc, đáng dành thời gian tìm hiểu và tham dự.
1.1 Lễ hội Kỳ Cùng - Tả Phủ (Hội Đầu Pháo Kỳ Lừa)
Thời gian: ngày 22 đến 27 tháng Giêng âm lịch
Địa điểm: đền Kỳ Cùng (phường Đông Kinh) và đền Tả Phủ (phường Kỳ Lừa), Lạng Sơn
Đây là lễ hội lớn nhất tỉnh, được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2015. Lễ hội mở đầu bằng nghi thức rước kiệu Quan lớn Tuần Tranh từ đền Kỳ Cùng lên đền Tả Phủ, hàng trăm người trong trang phục truyền thống đi cùng cờ lọng, trống chiêng tạo nên cảnh tượng trang nghiêm, thu hút hàng vạn người đứng hai bên đường.
Điểm đặc sắc nhất là màn tranh cướp đầu pháo vào sáng ngày 27 tháng Giêng. Sẽ có một vòng kim loại bọc vải đỏ được gắn trên quả pháo lớn, khi pháo nổ, vòng bay lên cao rồi rơi xuống, ai cướp được đầu pháo tin rằng cả năm sẽ gặp nhiều may mắn. Ngoài phần lễ còn có hát Then, đàn tính, đẩy gậy, múa sư tử, hát giao duyên.
Điểm đặc sắc nhất của lễ hội Kỳ Cùng là màn tranh cướp đầu pháo. Ảnh minh họa: Dân tộc và Phát triển - VietNamNet
1.2 Lễ hội Ná Nhèm (Lễ hội Mặt Nhọ)
Thời gian: ngày 15 tháng Giêng âm lịch
Địa điểm: xã Trấn Yên, huyện Bắc Sơn, Lạng Sơn
Ná Nhèm trong tiếng Tày có nghĩa là "mặt nhọ", tên gọi xuất phát từ tục bôi nhọ lên mặt để tái hiện hình ảnh giặc ngoại xâm khi xưa. Đây là lễ hội Lạng Sơn của người Tày, tổ chức để tưởng nhớ Thành Hoàng có công chống giặc bảo vệ làng.
Phần đặc biệt nhất và cũng gây ấn tượng mạnh nhất với du khách là lễ rước "tàng thinh" và "mặt nguyệt", hai vật thể tượng trưng cho tín ngưỡng phồn thực, cầu mong dòng tộc phát triển, con cháu đông đúc. Đây là nghi thức hiếm gặp và chỉ có duy nhất ở xã Trấn Yên.
Lễ hội Ná Nhèm gây ấn tượng mạnh nhất với du khách là lễ rước "tàng thinh" và "mặt nguyệt". Ảnh minh họa: Eva
1.3 Lễ hội Lồng Tồng
Thời gian: từ mùng 4 đến 30 tháng Giêng
Địa điểm: tổ chức ở hầu hết các xã thuộc tỉnh Lạng Sơn
Lồng Tồng là lễ hội xuống đồng, chiếm hơn 90% trong tổng số lễ hội truyền thống toàn tỉnh. Người Tày, Nùng coi đây là điểm khởi đầu cho một chu kỳ canh tác mới. Tâm điểm của lễ hội Lạng Sơn Lồng Tồng là nghi thức khấn Thần Nông, Thần Núi rồi những nông dân giỏi nhất trong bản thực hiện đường cày đầu tiên trên ruộng.
Sau phần lễ là trò gieo lộc, thầy mo sẽ đứng trên chòi cao vãi bỏng ngô, bỏng nếp và thóc giống xuống, người dân tranh nhau nhặt lộc. Lễ hội Lồng Tồng Thiện Long ở Cao Lộc (mùng 8 tháng Giêng) và Lồng Tồng Bủng Kham ở Tràng Định (ngày 12 tháng Giêng) là hai lễ hội quy mô lớn nhất trong chuỗi này.
1.4 Lễ hội đền Mẫu Đồng Đăng
Thời gian: ngày 10 tháng Giêng âm lịch
Địa điểm: thị trấn Đồng Đăng, huyện Cao Lộc, Lạng Sơn
Đền Mẫu Đồng Đăng nằm ngay sát cửa khẩu Hữu Nghị, từ lâu là điểm tâm linh quan trọng bậc nhất của người dân xứ Lạng. Lễ hội Lạng Sơn đền Mẫu Đồng Đăng thu hút đông đảo người đến dâng hương cầu an, cầu tài, đặc biệt là các gia đình buôn bán ở khu vực biên giới. Không khí lễ hội kết hợp cả người Kinh, Tày, Nùng cùng tham gia, tạo nên sự đa dạng văn hóa đặc trưng của vùng biên.
Lễ hội đền Mẫu Đồng Đăng thường được các gia đình buôn bán tới cầu nguyện cho việc làm ăn. Ảnh minh họa: Mường Thanh
1.5 Lễ hội chùa Tam Thanh
Thời gian: ngày 15 tháng Giêng âm lịch
Địa điểm: phường Tam Thanh, TP. Lạng Sơn
Chùa Tam Thanh nằm trong động núi đá vôi, được tạc thẳng vào vách đá từ thế kỷ 14. Lễ hội thu hút hàng nghìn người đến lễ Phật và vãn cảnh hang động, trong đó có tượng Phật A Di Đà khắc vào đá và bài thơ khắc đá của Ngô Thì Sĩ từ thời Lê. Đây là lễ hội kết hợp tham quan thắng cảnh tự nhiên và sinh hoạt tâm linh, phù hợp cho cả người đi lễ và khách du lịch thuần túy.
1.6 Lễ hội chùa Tân Thanh
Thời gian: mùng 9 tháng Giêng âm lịch
Địa điểm: xã Tân Thanh, huyện Văn Lãng, Lạng Sơn
Chùa Tân Thanh nằm cạnh cửa khẩu Tân Thanh, một trong những cửa khẩu buôn bán nhộn nhịp nhất với Trung Quốc. Lễ hội tại chùa thường có tính chất tâm linh cầu bình an và thịnh vượng, đặc biệt quan trọng với cộng đồng buôn bán hai bên biên giới. Người đến dự không chỉ đi lễ mà còn tranh thủ thăm chợ biên giới, tạo nên nét đặc trưng riêng của lễ hội vùng biên.
Lễ hội chùa Tân Thanh có tính chất tâm linh cầu bình an và thịnh vượng. Ảnh minh họa: Báo Lao Động
1.7 Lễ hội Bủng Kham (Lồng Tồng Bủng Kham)
Thời gian: ngày 12 tháng Giêng âm lịch
Địa điểm: xã Đại Đồng, huyện Tràng Định, Lạng Sơn
Trong số các lễ hội Lồng Tồng, lễ hội Lạng Sơn toàn tỉnh, Bủng Kham nổi bật nhờ nghi thức cầu nguyện thần nông, thần hoàng trùng (vua sâu bọ) và bảy nàng tiên. Người dân trong bản mặc trang phục truyền thống của người Tày, cùng xuống đồng trong tiếng nhạc và tiếng hát Sli vang vọng.
Lễ hội còn có trò tung còn, một trò chơi dân gian đặc trưng của người Tày và Nùng. Trong đó, người chơi ném quả còn qua vòng tròn treo trên cột cao, ai xuyên vào vòng thì được may mắn cả năm.
Lễ hội Bủng Kham nổi bật nhờ nghi thức cầu nguyện thần nông, thần hoàng trùng và bảy nàng tiên. Ảnh minh họa: TẠP CHÍ DU LỊCH TP. HỒ CHÍ MINH
1.8 Lễ hội Pháo Hoa Đồng Đăng
Thời gian: ngày 2 tháng Giêng âm lịch
Địa điểm: thị trấn Đồng Đăng, huyện Cao Lộc, Lạng Sơn
Đây là một trong những lễ hội Lạng Sơn của người Nùng ở thị trấn Đồng Đăng, tổ chức sau Tết với màn đốt pháo và múa lân rực rỡ. Tiếng pháo, ánh lửa và những điệu múa sư tử sôi động tạo không khí đón xuân đặc trưng của vùng đất biên giới này. Phần hội còn có các trò chơi dân gian truyền thống của người Nùng, thu hút người trẻ tham gia nhiều nhất.
1.9 Lễ hội đền Bắc Lệ
Thời gian: ngày 10 đến 12 tháng 9 âm lịch
Địa điểm: xã Tân Thành, huyện Hữu Lũng, Lạng Sơn
Đây là lễ hội Lạng Sơn hiếm hoi diễn ra vào mùa thu thay vì mùa xuân, gắn với tục thờ Mẫu Thượng Ngàn của người Kinh và Tày. Đền Bắc Lệ được xây từ thế kỷ 17, thờ Công chúa Lê Thị Kiểm, một vị thánh Mẫu nổi tiếng linh thiêng trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt. Lễ hội thu hút đông đảo người từ khắp vùng Đông Bắc đến dâng hương, đặc biệt là người theo tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ, Tứ Phủ.
Lễ hội đền Bắc Lệ thu hút đông đảo người từ khắp vùng Đông Bắc đến dâng hương. Ảnh minh họa: Traveloka
1.10 Lễ hội Thành Bắc
Thời gian: ngày 22 đến 27 tháng Giêng âm lịch
Địa điểm: huyện Bắc Sơn, Lạng Sơn
Lễ hội gắn liền với di tích lịch sử Khu căn cứ Bắc Sơn, nơi khởi nghĩa Bắc Sơn năm 1940. Ngoài phần lễ tưởng niệm trang nghiêm, lễ hội còn có phần hội sôi động với hát Sli, hát Then, các điệu múa truyền thống của người Tày Bắc Sơn. Đây là lễ hội mang ý nghĩa vừa lịch sử vừa văn hóa, phù hợp để hiểu thêm về giai đoạn kháng chiến của vùng đất này.
2 Bảng tổng hợp lịch lễ hội Lạng Sơn theo tháng
3 Kinh nghiệm tham dự lễ hội Lạng Sơn
Để có chuyến đi thuận lợi, có một số điều thực tế đáng lưu ý trước khi lên đường đến các lễ hội xứ Lạng.
- Di chuyển từ Hà Nội: Xe khách từ bến xe Mỹ Đình hoặc Giáp Bát đi Lạng Sơn mất khoảng 3 đến 3,5 tiếng, giá khoảng 120.000 đến 200.000 đồng/lượt. Bạn nên đặt vé trước vào các ngày lễ hội lớn vì xe thường chật.
- Đặt khách sạn sớm: Tháng Giêng là mùa cao điểm, phòng trung tâm TP. Lạng Sơn cạn nhanh. Nên đặt trước ít nhất 1 tuần vào các dịp lễ lớn như Kỳ Cùng - Tả Phủ.
- Mặc ấm: Lạng Sơn tháng Giêng âm lịch (thường rơi vào tháng 2 đến tháng 3 dương lịch) nhiệt độ buổi sáng có thể xuống 10 đến 15 độ, cần chuẩn bị áo ấm dù ban ngày trời có thể hửng nắng.
- Lễ hội Ná Nhèm cần đặt lịch di chuyển riêng: Xã Trấn Yên cách TP. Lạng Sơn khoảng 90km, có thể thuê xe hoặc đi xe khách từ bến xe tỉnh đến Bắc Sơn rồi đi tiếp.
Hãy nhớ tìm hiểu kỹ về thời gian và địa chỉ tổ chức các lễ hội Lạng Sơn. Ảnh minh họa: Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam
Với sự đa dạng về loại hình và giá trị văn hóa, các lễ hội Lạng Sơn luôn mang đến những trải nghiệm mới mẻ cho du khách. Nếu muốn hiểu sâu hơn về bản sắc vùng Đông Bắc, đừng bỏ lỡ cơ hội kéo vali du lịch đến và tham gia những lễ hội đặc sắc tại nơi đây.







