An Nhơn là thị xã nằm ở phía nam tỉnh Bình Định, tiếp giáp huyện Tây Sơn về phía tây và huyện Tuy Phước về phía đông. Từ sân bay Phù Cát, di chuyển vào An Nhơn mất khoảng 30 phút theo quốc lộ 1A. Từ Quy Nhơn thì gần hơn, chỉ khoảng 20km.

Khí hậu ở đây có hai mùa rõ rệt. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8, trời nắng gắt nhưng dễ tham quan. Mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12 mang theo không khí se lạnh và mưa nhiều.

Du lịch An Nhơn Bình Định và những trải nghiệm ít người biết 2

An Nhơn sở hữu khí hậu 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô. Ảnh minh họa: Báo Thanh Niên

Điều mình thích nhất ở An Nhơn là cái không gian không bị thương mại hóa. Bạn đến Thành Hoàng Đế mà không thấy hàng quán bao vây. Bạn leo lên Tháp Phú Lốc mà chỉ có tiếng gió… Đó là những thứ khó tìm thấy ở những điểm du lịch đông đúc hơn.

An Nhơn không thiếu điểm tham quan, nhưng mỗi nơi lại có một cái hồn riêng. Dưới đây là những chỗ mình thực sự khuyên mọi người trải nghiệm.

Thành Hoàng Đế là điểm đầu tiên mình đến, và cũng là nơi mình ngồi lại lâu nhất. Đây từng là kinh đô Vijaya của vương quốc Chăm Pa, sau đó được nhà Tây Sơn dùng làm đại bản doanh dưới thời Nguyễn Nhạc. Cái lịch sử chồng lên lịch sử đó đã tạo ra một không gian rất lạ.

Thành nằm ở phường Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn. Diện tích còn lại khá rộng với tường thành bằng gạch nung, cổng thành và các di vật điêu khắc Chăm vẫn còn tương đối nguyên vẹn. Buổi sáng sớm là thời điểm lý tưởng nhất để tham quan. Ánh nắng chiếu qua từng khe tường, tạo bóng dài trên mặt đất sân thành, nhìn rất thực.

Du lịch An Nhơn Bình Định và những trải nghiệm ít người biết 3

Thành Hoàng Đế giữ lối kiến trúc của người Chăm. Ảnh minh họa: Báo Công lý

Tháp Cánh Tiên nằm ở thôn Nam An, xã Nhơn Hậu, cách Quy Nhơn khoảng 27km về phía tây bắc. Theo mình tìm hiểu, tên gọi xuất phát từ những phiến đá trang trí trên các bức tường, vươn dài như cánh tiên trong truyền thuyết.

Tháp cao khoảng 20m, chia ba tầng, xây dựng theo phong cách Chăm Pa thế kỷ 12 với các đường chạm khắc tinh tế trên từng viên gạch nung. Điều đáng chú ý là tháp đứng trên vùng đất bằng, không phải đỉnh đồi như hầu hết tháp Chăm khác ở Bình Định. Nhờ đó hoa văn và tỷ lệ tháp hiện ra đầy đủ hơn khi nhìn từ xa.

Du lịch An Nhơn Bình Định và những trải nghiệm ít người biết 4

Tên gọi Tháp Cánh Tiên xuất phát từ những phiến đá trang trí trên các bức tường. Ảnh minh họa: Dân tộc và Phát triển - VietNamNet

Đây là điểm mình thấy ít bài viết nhắc đến nhất, dù thực ra rất đáng leo lên. Tháp Phú Lốc nằm tại làng Phú Thành, phường Nhơn Thành, thị xã An Nhơn.

Tháp được xây vào khoảng đầu thế kỷ 12, mang kiến trúc kết hợp giữa phong cách Bình Định và ảnh hưởng Angkor của người Khmer. Chính điều này cũng đã phản ánh giai đoạn người Khmer từng chiếm đóng kinh đô Vijaya.

Tháp đứng trên đỉnh đồi cao 76m, bình đồ hình vuông mỗi chiều 9,7m, cao khoảng 15m. Đường lên còn là đường mòn đất và đá, khá dốc, nhưng leo được.

Từ trên đỉnh đồi nhìn xuống, toàn bộ cánh đồng An Nhơn trải rộng ra bốn phía. Đặc biệt, tháp Phú Lốc đã được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật từ năm 1995.

Lưu ý: Đường vào tháp đi qua khu dân cư và nhiều cây cối rậm rạp, bạn nên hỏi đường người dân địa phương để thuận tiện hơn.

Du lịch An Nhơn Bình Định và những trải nghiệm ít người biết 5

Tháp Phú Lốc mang kiến trúc kết hợp giữa phong cách Bình Định và ảnh hưởng Angkor của người Khmer. Ảnh minh họa: Kifa Travel

Chùa Thập Tháp tọa lạc tại Cầu Vạn Thuận, phường Nhơn Thành, thị xã An Nhơn. Chùa được xây năm 1668 bằng gạch từ phế tích của 10 tháp Chăm xung quanh, đó là lý do tên chùa có chữ "Thập Tháp". Với gần 400 năm tuổi, đây là một trong những trung tâm Phật giáo lớn của miền Trung.

Mình đến đây vào buổi sáng khi chùa vắng khách, không gian tĩnh lặng và có chút se lạnh dù trời đã sáng hẳn. Bên trong chùa lưu giữ nhiều di vật cổ, trong đó có những cột gỗ lim chạm khắc tinh xảo. Kiến trúc pha trộn giữa phong cách Phật giáo Việt và những yếu tố mang dấu ấn Chăm Pa từ gạch xây dựng.

Chùa Thiên Hưng ở xã Nhơn Hưng, thị xã An Nhơn. Chùa có tên dân gian là Mục Đồng Tự, khởi dựng từ thế kỷ 17 và đã qua nhiều lần trùng tu. Đây là ngôi chùa thu hút đông người hành hương nhất An Nhơn, đặc biệt vào dịp lễ Phật.

Điểm khiến mình ấn tượng nhất ở Thiên Hưng là kiến trúc tháp chùa nhiều tầng vươn cao giữa không gian đồng bằng. Khuôn viên có hồ sen phía trước, mặt nước phản chiếu vòm tháp tạo ra khung cảnh rất đẹp để chụp ảnh. Bên trong, những cột gỗ lim chạm khắc tinh xảo lồng ghép yếu tố triết học Phật giáo và nét văn hóa Chăm Pa.

Du lịch An Nhơn Bình Định và những trải nghiệm ít người biết 6

Chùa Thiên Hưng thu hút đông người hành hương nhất An Nhơn vào các dịp lễ Phật lớn. Ảnh minh họa: iVIVU

Hồ Núi Một thuộc xã Nhơn Tân, thị xã An Nhơn. Đây là một trong những hồ nước ngọt lớn nhất Bình Định, được bao bọc bởi núi rừng và các thác nhỏ chảy quanh năm.

Mình đến vào buổi sáng sớm khi mặt hồ còn phẳng lặng, nước xanh, núi đá rêu phong, tiếng nước chảy xa. Nếu muốn cắm trại hoặc đơn giản là ngồi nghe thiên nhiên sau một buổi tham quan di tích mệt mỏi thì đây là chỗ tuyệt vời để xả hơi.

An Nhơn không chỉ có di tích. Một nét khác biệt mà nhiều bài viết bỏ sót là hệ thống làng nghề truyền thống đang hoạt động thực sự ở đây.

Làng rèn Tây Phương Danh nằm tại phường Đập Đá, thị xã An Nhơn. Nghề rèn ở đây đã có hơn 300 năm, gắn với tên cụ tổ Đào Gia Tượng, người đã mang nghề từ miền Bắc vào và truyền lại cho dân làng. Hiện làng có trên 300 hộ trong tổng số 436 hộ dân vẫn theo nghề.

Tiếng đe tiếng búa vang liên tục từ các lò rèn dọc đường làng, người thợ vẫn làm thủ công bằng sức người đã tạo ra nét đẹp mộc mạc không thể lẫn vào đâu. Sản phẩm chủ yếu là nông cụ và dao. Bạn có thể vào xem, hỏi chuyện và mua trực tiếp tại xưởng.

Không những thế, hàng năm vào ngày 12 tháng 2 âm lịch, làng thường tổ chức lễ hội tưởng nhớ cụ tổ. Nếu đến đúng dịp, đây là trải nghiệm văn hóa hiếm có.

Du lịch An Nhơn Bình Định và những trải nghiệm ít người biết 7

Làng rèn Tây Phương Danh luôn đỏ lửa để chế tác ra các sản phẩm thủ công tỉ mỉ. Ảnh minh họa: Bazan Travel

Làng tiện gỗ nằm ở thôn Nhạn Tháp, xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn. Sản phẩm gỗ mỹ nghệ từ đây nổi tiếng về chất lượng và tính đặc trưng văn hóa Bình Định. Nhiều sản phẩm đã xuất khẩu sang Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản.

Mình đã ghé vào đây vừa để mua quà, vừa xem người thợ tiện làm việc vô cùng thú vị.

Du lịch An Nhơn Bình Định và những trải nghiệm ít người biết 8

Các nghệ nhân tại làng gỗ Nhơn Hậu đang tỉ mỉ đục đẽo các tác phẩm. Ảnh minh họa: Tạp chí Làng nghề Việt Nam

Một phần quan trọng không kém khi du lịch An Nhơn Bình Định là ẩm thực. Vùng đất này có vài món và sản vật địa phương thật sự đáng nhớ.

  • Bún Song Thằn: Là loại bún thủ công làm từ đậu xanh hoặc gạo thơm, sợi bún dày và dai hơn bún thường. Thường xuất hiện trong các dịp lễ hội lớn của địa phương.
  • Bánh tráng nước dừa: Là đặc sản được làm từ bột gạo tráng mỏng, phơi khô rồi tẩm nước dừa tươi. Mình cùng bạn bè nướng lên rồi ăn với hành mỡ, tôm khô hoặc chấm mắm nêm, cảm nhận rõ vị giòn, béo và ngọt nhẹ.
  • Rượu Bàu Đá: Rượu được nấu từ gạo thơm và men tự nhiên, trong vắt, hậu ngọt. Làng nấu rượu Bàu Đá cũng nằm trong vùng An Nhơn và các xã lân cận. Một kinh nghiệm nhỏ của mình là nếu mua đúng chỗ thì giá rẻ và thật hơn nhiều so với ngoài thành phố.
  • Gà sữa bánh ướt: Đây là món đặc sản ít được nhắc đến nhưng rất phổ biến trong các bữa ăn trưa của người địa phương ở An Nhơn. Gà luộc chấm với bánh ướt và nước dùng, ăn cùng rau thơm địa phương.
Du lịch An Nhơn Bình Định và những trải nghiệm ít người biết 9

Rượu Bàu Đá thơm và men tự nhiên, có vị hậu ngọt nhẹ. Ảnh minh họa: Xanh SM

Nếu ở Quy Nhơn, di chuyển lên An Nhơn dễ nhất là thuê xe máy hoặc đặt xe theo ngày. Quãng đường khoảng 20km, đi theo quốc lộ 1A rồi rẽ vào trung tâm thị xã. Các điểm tham quan nằm rải rác nên theo mình xe máy là lựa chọn linh hoạt nhất.

Thời điểm tốt nhất để du lịch An Nhơn là từ tháng 3 đến tháng 8. Lúc này trời khô ráo, nắng đẹp, thuận tiện cho việc leo đồi lên Tháp Phú Lốc hoặc cắm trại ở Hồ Núi Một.

Về chỗ nghỉ, hầu hết mình nhận thấy du khách chọn lưu tại Quy Nhơn rồi đi về trong ngày. Nếu muốn ở lại qua đêm, An Nhơn có một vài nhà nghỉ nhỏ trong trung tâm thị xã với giá bình dân.

An Nhơn tập trung vào di sản lịch sử và làng nghề, khác hẳn Quy Nhơn thiên về biển và nghỉ dưỡng. Nếu bạn thích khám phá chiều sâu văn hóa, An Nhơn là điểm bổ sung hoàn hảo cho hành trình Bình Định.

Hầu hết các điểm tham quan tại An Nhơn miễn phí, bao gồm Thành Hoàng Đế, Tháp Cánh Tiên, Tháp Phú Lốc, Chùa Thập Tháp và Chùa Thiên Hưng. Chi phí chủ yếu là di chuyển và ăn uống giao động từ 300.000 - 500.000 người/ngày.

Bay đến sân bay Phù Cát (Bình Định) là nhanh nhất, sau đó thuê xe hoặc đặt taxi khoảng 30km vào An Nhơn. Bạn có thể bắt xe khách từ Bến xe Miền Đông đến Quy Nhơn rồi di chuyển tiếp.

Lễ hội làng rèn Tây Phương Danh vào ngày 12 tháng 2 âm lịch hàng năm là lễ hội đặc trưng nhất. Ngoài ra, các dịp Rằm Tháng Giêng và Vu Lan tại Chùa Thập Tháp và Chùa Thiên Hưng cũng thu hút đông người tham dự.

An Nhơn là vùng đất hiếm ở chỗ: lịch sử còn rất thực, không bị phủ lớp biển quảng cáo hay hàng quán bao vây. Những di tích Chăm Pa, ngôi chùa cổ mấy trăm năm tuổi và làng nghề rèn vẫn đỏ lửa mỗi ngày tạo nên một bức tranh du lịch đặc sắc.

Bạn hãy chuẩn bị sẵn một chiếc balo gọn nhẹ đựng đồ, một đôi giày đế bằng để leo đồi và sẵn sàng cảm nhận vùng đất yên mình này thôi nào.