Trong hành trình khám phá thủ đô Jakarta sầm uất, Istiqlal Mosque mang đến cho mình một khoảng lặng thanh bình và đầy kinh ngạc. Tọa lạc ngay trung tâm thành phố, công trình đồ sộ này chứa đựng những câu chuyện lịch sử vô cùng sâu sắc.

Từ "Istiqlal" trong tiếng Ả Rập có nghĩa là "Sự độc lập" hoặc "Tự do". Đúng như tên gọi, thánh đường được khởi công xây dựng nhằm tôn vinh nền độc lập thiêng liêng của Indonesia. Ý tưởng này do Tổng thống đầu tiên của quốc gia – ông Sukarno khởi xướng. Công trình được bắt đầu vào ngày 24/8/1961 và mất tới 17 năm kiên trì thi công dưới sự giám sát chặt chẽ của ông trước khi chính thức hoàn thành vào năm 1978.

Review Istiqlal Mosque Jakarta: Kiệt tác kiến trúc xanh và biểu tượng hòa hợp tôn giáo 2

Istiqlal Mosque là công trình đồ sộ toạ lạc giữa trung tâm thủ đô Jakarta sầm uất. Ảnh minh hoạ: Wikipedia

Điều khiến mình bất ngờ nhất khi tìm hiểu lịch sử nơi đây chính là danh tính người thiết kế. Người sáng tạo nên thánh đường Hồi giáo quy mô nhất Đông Nam Á này không phải một tín đồ Hồi giáo, mà là Friedrich Silaban – một kiến trúc sư người Cơ Đốc giáo (Công giáo Tin lành) đến từ Bắc Sumatra. Bản thiết kế mang phong cách hiện đại và tối giản của ông đã xuất sắc vượt qua 26 tác phẩm dự thi khác để giành chiến thắng trong cuộc thi thiết kế quốc gia năm 1955.

Đặt chân vào bên trong Istiqlal Mosque, mình thật sự choáng ngợp trước quy mô rộng lớn cùng những chi tiết kiến trúc chứa đựng triết lý sâu sắc.

Mỗi đường nét tại đây đều gắn liền với những con số mang ý nghĩa đặc biệt:

  • Mái vòm chính & phụ: Mái vòm chính bằng thép có đường kính 45 mét, tượng trưng cho năm 1945 – năm Indonesia tuyên bố độc lập. Mặt trong mái vòm được chạm khắc tỉ mỉ bài thơ Throne verse (Ayat Al-Kursi). Mái vòm phụ nhỏ hơn có đường kính 8 mét, đại diện cho tháng 8 (tháng Độc lập).

  • 12 cột trụ chính: Nâng đỡ toàn bộ mái vòm khổng lồ, đại diện cho ngày sinh của Tiên tri Muhammad (ngày 12 tháng Rabi' al-awwal).

  • 5 tầng hành lang: Tượng trưng cho 5 Trụ cột của Hồi giáo, 5 lượt cầu nguyện bắt buộc mỗi ngày và 5 nguyên tắc trong triết lý quốc gia Pancasila.

  • Tháp đơn (Minaret): Ngọn tháp đơn cao 96 mét đại diện cho sự độc tôn của Thượng đế, đồng thời con số 96 mét tượng trưng cho 99 danh xưng của Thượng đế (Asmaul Husna) hoặc chiều cao 6.666 cm đại diện cho số lượng câu thơ trong kinh Quran.

Review Istiqlal Mosque Jakarta: Kiệt tác kiến trúc xanh và biểu tượng hòa hợp tôn giáo 3

Phần mái vòm chính của Istiqlal Mosque sở hữu quy mô bề thế, với mặt trong chạm khắc bài thơ Throne verse độc đáo. Ảnh minh hoạ: Wikipedia

Khu vực sân trong rộng lớn (Sahn) được các kiến trúc sư xoay nghiêng một góc 20 độ. Sự điều chỉnh này đảm bảo cho sảnh cầu nguyện chính có thể hướng chính xác tuyệt đối về phía Qibla (Thánh địa Mecca).

Ngoài ra, thánh đường còn lưu giữ những hiện vật mang đậm nét văn hóa truyền thống như chiếc trống Bedug khổng lồ. Nhạc cụ này được làm từ thân cây gỗ nguyên khối cực lớn với mặt trống bằng da trâu nước, có tuổi đời hơn một thế kỷ được vận chuyển từ Garut, Tây Java. Cạnh đó là chiếc Kentongan – nhạc cụ gỗ truyền thống dùng để truyền tín hiệu giao tiếp làng xã xưa.

Review Istiqlal Mosque Jakarta: Kiệt tác kiến trúc xanh và biểu tượng hòa hợp tôn giáo 4

Ngày nay, ngôi thánh đường còn là nơi lưu giữ những hiện vật mang đậm nét văn hoá truyền thống đất nước vạn đảo. Ảnh minh hoạ: TripAdvisor

Giá trị nhân văn cao đẹp nhất mà mình cảm nhận được tại Istiqlal Mosque chính là tinh thần khoan dung và hòa hợp tôn giáo.

Tổng thống Sukarno đã chủ động chọn vị trí xây dựng thánh đường nằm ngay đối diện trực tiếp với Nhà thờ lớn Jakarta (Jakarta Cathedral). Quyết định này thể hiện tầm nhìn chiến lược về tinh thần đoàn kết, tôn trọng lẫn nhau giữa các cộng đồng tín ngưỡng tại Indonesia.

Một điểm nhấn vô cùng đặc biệt là "Đường hầm Hữu nghị" nối liền hai công trình. Đường hầm dài 28,3 mét, cao 3 mét và rộng 4,1 mét này từng đón tiếp Giáo hoàng Francis và Đại Imam Nasaruddin Umar ghé thăm. Nơi đây không chỉ là biểu tượng sống động cho tình huynh đệ liên tôn giáo mà còn mang giá trị thực tế: giúp giáo dân Công giáo dễ dàng gửi xe tại khuôn viên thánh đường và đi bộ sang tham dự các đại lễ Giáng sinh.

Review Istiqlal Mosque Jakarta: Kiệt tác kiến trúc xanh và biểu tượng hòa hợp tôn giáo 5

Đường hầm Hữu nghị nối liền Istiqlal Mosque và Nhà thờ lớn Jakarta là điểm nhấn thể hiện sự hoà hợp tôn giáo. Ảnh minh hoạ: Independent Observer

Nếu bạn chuẩn bị ghé thăm nơi đây, hãy lưu lại những kinh nghiệm bỏ túi thực tế của mình nhé!

  • Trang phục: Cần ăn mặc lịch sự, kín đáo (vai và chân phải được che kín, mặc quần hoặc váy dài qua gối).

  • Tất chân: Bạn bắt buộc phải tháo giày dép ở ngoài trước khi bước vào, do đó nên mang theo một đôi tất sạch đặt trong túi nhỏ để di chuyển dễ dàng hơn.

Review Istiqlal Mosque Jakarta: Kiệt tác kiến trúc xanh và biểu tượng hòa hợp tôn giáo 6

Khi tham quan Istiqal Mosque, bạn cần ăn mặc lịch sự. Ảnh minh hoạ: Humbo

Du khách không theo đạo Hồi sẽ đi cùng hướng dẫn viên nội bộ của thánh đường. Bạn không được bước trực tiếp xuống sàn cầu nguyện chính mà sẽ được dẫn lên khu vực ban công tầng 2 để chiêm ngưỡng toàn cảnh không gian hành lễ uy nghiêm từ trên cao. Sau chuyến đi, bạn có thể gửi một khoản quyên góp nhỏ tùy tâm (khoảng 50.000 IDR - 100.000 IDR) để ủng hộ công tác vận hành.

Khoảng thời gian tuyệt vời nhất là vào thứ Sáu lúc 11h00 trưa. Lúc này bạn có thể quan sát nghi thức rửa chân (Wudhu) và không khí trang nghiêm của buổi lễ cầu nguyện Jum'atan.

Nếu đến đây vào mùa lễ Ramadan, bạn sẽ được hòa mình vào không khí sinh hoạt tôn giáo nhộn nhịp. Thánh đường tổ chức các bữa ăn cộng đồng (communal iftar) miễn phí phục vụ từ 4.000 đến 10.000 suất ăn mỗi ngày cho người dân và du khách.

Review Istiqlal Mosque Jakarta: Kiệt tác kiến trúc xanh và biểu tượng hòa hợp tôn giáo 7

Nếu có dịp đến thánh đường vào đúng tháng Ramadan, bạn có thể thưởng thức những bữa ăn miễn phí. Ảnh minh hoạ: The Seattle Times

Hoàn toàn có thể. Thánh đường rất hoan nghênh du khách thuộc mọi tôn giáo ghé thăm. Tuy nhiên, bạn cần ăn mặc đúng quy định dress code và đi cùng hướng dẫn viên lên khu vực ban công quan sát tầng 2.

Bạn nên dành khoảng 1,5 đến 2 tiếng đồng hồ để thoải mái khám phá kiến trúc, nghe hướng dẫn viên thuyết minh lịch sử và chụp ảnh kỷ niệm.

Thánh đường hoàn toàn không thu phí vào cửa. Bạn chỉ cần chuẩn bị một khoản tiền quyên góp nhỏ tùy tâm để ủng hộ quỹ bảo tồn.

Nhờ vị trí đắc địa ngay trung tâm, bạn rất dễ dàng kết hợp ghé thăm Nhà thờ lớn Jakarta ngay đối diện, Quảng trường Merdeka và Đài tưởng niệm Quốc gia (Monas) cách đó chỉ vài phút di chuyển.

Thánh đường Istiqlal Mosque không chỉ là một kiệt tác kiến trúc đồ sộ mà còn là biểu tượng đẹp đẽ của tinh thần độc lập, lòng khoan dung và sự hòa hợp tôn giáo của đất nước Indonesia. Chuyến ghé thăm nơi đây chắc chắn sẽ mang đến cho bạn những góc nhìn văn hóa sâu sắc và trải nghiệm thanh tịnh khó quên trong hành trình khám phá Jakarta! Chần chờ gì nữa, kéo chiếc vali du lịch ra lên đường thôi bạn ơi.