Lễ hội Thất Tịch Nhật Bản Tanabata của sao trời và ước nguyện

1 Tanabata là gì?

Tanabata là lễ hội truyền thống mang màu sắc lãng mạn của Nhật Bản, được tổ chức vào ngày 7 tháng 7 hằng năm. Ngày lễ gắn với truyền thuyết về cuộc hội ngộ mỗi năm một lần của Orihime (sao Chức Nữ/Vega) và Hikoboshi (sao Ngưu Lang/Altair) sau thời gian bị dải Ngân Hà chia cách.

Tuy nhiên, thời điểm tổ chức lễ hội thực tế có thể khác nhau tùy địa phương, với một số nơi tổ chức vào tháng 8 hoặc những thời điểm khác trong năm.

Không chỉ mang màu sắc lãng mạn, Tanabata còn là dịp để người Nhật gửi gắm ước nguyện và hy vọng về tương lai. Ban đầu, lễ hội gắn nhiều với mong ước nâng cao kỹ năng dệt vải, thư pháp và học tập. Về sau, ý nghĩa được mở rộng sang sức khỏe, công việc, tình cảm và những mục tiêu cá nhân. Vì vậy, hình ảnh quen thuộc nhất trong Tanabata là những mảnh giấy tanzaku ghi điều ước được treo lên cành tre. Với du khách du lịch Nhật Bản, đây cũng là nét văn hóa đặc trưng giúp cảm nhận rõ hơn đời sống tinh thần và những giá trị truyền thống của người Nhật.

2 Nguồn gốc và truyền thuyết của lễ hội Tanabata

Tanabata có nguồn gốc từ sự giao thoa giữa văn hóa Trung Quốc và tín ngưỡng bản địa Nhật Bản. Câu chuyện Ngưu Lang - Chức Nữ cùng phong tục cầu mong sự khéo léo trong dệt vải và các kỹ nghệ được truyền vào Nhật Bản, sau đó hòa quyện với tín ngưỡng Tanabata-tsume. Ban đầu, các nghi lễ chủ yếu diễn ra trong cung đình rồi dần phổ biến rộng rãi trong dân gian.

Theo truyền thuyết, Orihime (sao Vega) là nàng tiên dệt vải còn Hikoboshi (sao Altair) là chàng chăn bò. Sau khi gặp và yêu nhau, cả hai mải mê bên nhau đến mức xao nhãng công việc. Thiên đế Tentei tức giận nên chia họ sang hai bờ Amanogawa (dải Ngân Hà) và chỉ cho phép gặp nhau một lần mỗi năm vào đêm 7/7 nếu hoàn thành trách nhiệm.

Tuy nhiên, Amanogawa không có cầu để hai người vượt qua. Khi Orihime buồn bã khóc, những con chim ác là (kasasagi) bay đến, dang cánh nối thành một cây cầu để đôi tình nhân có thể gặp nhau. Theo một dị bản phổ biến tại Nhật Bản, nếu trời nhiều mây hoặc mưa vào đêm Tanabata, đàn chim không thể tạo cầu và Orihime cùng Hikoboshi phải chờ đến năm sau mới được đoàn tụ.

3 Các hoạt động chính tại lễ hội Tanabata

Trong dịp Tanabata, người Nhật thường tham gia nhiều hoạt động mang ý nghĩa cầu chúc, hòa mình vào không khí lễ hội Nhật Bản đặc trưng của mùa thu.

• Viết điều ước lên giấy Tanzaku: Người Nhật viết những mong ước về học tập, công việc, sức khỏe hoặc cuộc sống lên các mảnh giấy màu gọi là tanzaku.
• Treo Tanzaku và đồ trang trí lên cành tre: Sau khi viết xong, tanzaku được treo lên cành tre cùng hạc giấy, túi tiền, lưới giấy và các dải fukinagashi mang ý nghĩa cầu chúc khác nhau.
• Mặc Yukata và tham gia lễ hội mùa hè: Nhiều người mặc yukata để dạo phố, tham gia các hoạt động cộng đồng và hòa vào không khí lễ hội.
• Ngắm phố xá trang trí theo chủ đề Tanabata: Tại những lễ hội lớn như Sendai Tanabata, các tuyến phố được trang trí bằng cành tre, giấy màu và hàng nghìn vật trang trí đặc trưng.

4 Những lễ hội Tanabata nổi tiếng tại Nhật Bản

4.1 Lễ hội Sendai Tanabata

Nhắc đến Tanabata ở Nhật Bản, Sendai là một trong những nơi tổ chức nổi bật nhất nhờ những dải trang trí bằng giấy và tre phủ kín các khu phố trung tâm. Truyền thống này được lưu truyền từ thời lãnh chúa Date Masamune và hiện diễn ra cố định từ ngày 6-8/8 hằng năm. Mỗi mùa lễ hội, hơn 2 triệu lượt khách đến Sendai để chiêm ngưỡng các cụm fukinagashi, cành tre và đồ trang trí thủ công trải dài từ khu vực ga Sendai đến các phố mua sắm.

4.2 Lễ hội Shonan Hiratsuka Tanabata

Không khí ở Hiratsuka mang màu sắc sôi động hơn với những mô hình Tanabata khổng lồ treo dày đặc trên các tuyến phố mua sắm. Lễ hội bắt đầu từ năm 1951, ban đầu gắn với quá trình phục hồi thành phố sau chiến tranh.

Hiện khu trung tâm có khoảng 300 vật trang trí, trong đó nhiều mô hình cao trên 5 m. Năm 2026, kỳ lễ hội thứ 74 diễn ra từ 3–5/7, riêng các tuyến phố chính trưng bày khoảng 100 cụm trang trí lớn, kết hợp diễu hành, sân khấu biểu diễn và khoảng 100 gian hàng.

4.3 Lễ hội Ichinomiya Tanabata

Khác với hai lễ hội trên, Tanabata tại Ichinomiya gắn chặt với truyền thống dệt may lâu đời của thành phố. Sự kiện ra đời từ năm 1956 nhằm bày tỏ lòng biết ơn với nghề dệt và cầu mong ngành công nghiệp địa phương tiếp tục phát triển.

Lễ hội thường kéo dài 4 ngày, kết thúc vào Chủ nhật cuối cùng của tháng 7. Năm 2026, kỳ tổ chức thứ 71 diễn ra từ 23-26/7, với các hoạt động như đoàn rước dâng vải Onzo Hoken, múa Bon Odori, diễu hành, biểu diễn sân khấu cùng những dải Tanabata nhiều màu phủ quanh đền Masumida, phố Honmachi và khu vực ga Ichinomiya.

5 Ăn gì trong lễ hội Tanabata?

Ẩm thực Tanabata không có quá nhiều món cố định, nhưng somen là món gắn với ngày lễ này rõ nhất. Khi tham gia Tanabata tại Nhật Bản, bạn có thể thử:

• Somen: Mì sợi mảnh thường ăn lạnh vào mùa hè. Tục ăn somen vào Tanabata được ghi nhận từ thời Muromachi và phổ biến rộng hơn vào thời Edo.
• Tanabata Houtou: Đặc sản ở khu vực Matsumoto, Nagano, gồm sợi bột mì ăn cùng đậu đỏ và bột đậu nành kinako, thường xuất hiện vào dịp Tanabata.
• Tanabata Manju: Bánh manju nhân đậu đỏ truyền thống tại vùng Azumino, thường được làm từ lúa mì mới thu hoạch và dâng cúng trong dịp lễ.

6 Kinh nghiệm tham gia lễ hội Tanabata tại Nhật Bản

Nếu có dịp tham gia Tanabata, bạn nên chuẩn bị trước một số điểm để chuyến đi thuận tiện hơn:

• Kiểm tra ngày tổ chức: Tanabata không diễn ra cùng thời điểm ở mọi nơi. Chẳng hạn, Sendai Tanabata tổ chức từ 6-8/8, còn Shonan Hiratsuka Tanabata năm 2026 diễn ra 3–5/7.
• Đi sớm để tránh đông: Các lễ hội lớn tập trung đông người quanh phố mua sắm và ga tàu, vì vậy bạn nên đến sớm để dễ ngắm trang trí và chụp ảnh.
• Ưu tiên phương tiện công cộng: Nhiều địa điểm tổ chức nằm gần ga. Riêng khu lễ hội Hiratsuka chỉ cách ga JR Hiratsuka khoảng 2 phút đi bộ.
• Chuẩn bị cho thời tiết nóng ẩm: Tanabata diễn ra vào mùa hè, nên mình khuyên bạn mặc đồ nhẹ, mang nước và nghỉ thường xuyên để hạn chế nguy cơ mất nước hoặc sốc nhiệt.
• Thử mặc yukata: Đây là trang phục mùa hè thường xuất hiện tại các lễ hội Nhật Bản và giúp bạn hòa vào không khí Tanabata hơn.
• Dành thời gian trải nghiệm văn hóa: Ngoài ngắm trang trí, bạn có thể viết điều ước lên tanzaku, thưởng thức món ăn tại các quầy yatai và xem diễu hành hoặc biểu diễn đường phố.

Tanabata là dịp để du khách khám phá nét văn hóa truyền thống và hòa mình vào không khí lễ hội đặc sắc của Nhật Bản. Nếu có kế hoạch ghé thăm các lễ hội Tanabata, bạn nên kiểm tra lịch tổ chức tại từng địa phương, chuẩn bị trang phục phù hợp và sắp xếp vali gọn nhẹ để thuận tiện di chuyển, vui chơi.