Mùa cốm Hà Nội: Khi thu chạm ngõ trên từng con phố

Infographic tổng hợp thông tin cốm Hà Nội

1 Đôi nét về mùa cốm Hà Nội

1.1 Cốm được làm từ gì?

Cốm là món quà tinh túy của Hà Nội, được chế biến từ những hạt lúa nếp non còn thơm mùi sữa. Trong đó, giống nếp cái hoa vàng được xem là lựa chọn hoàn hảo nhất để tạo nên hương vị cốm chuẩn vị truyền thống. Ngoài ra, người ta còn dùng các loại nếp khác như nếp thơm, nếp hoa hay nếp lương phượng để biến tấu cho từng mẻ cốm mang nét riêng.

1.2 Cách tạo nên cốm chuẩn vị

Mỗi hạt cốm dẻo thơm đều phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ, từ khâu rang nếp non, giã nhuyễn, sàng sảy bỏ vỏ trấu đến khi hạt cốm đạt độ mềm mịn vừa phải. Sau cùng, cốm được nấu cùng nước lá cốm để giữ trọn mùi hương thanh mát đặc trưng.

Cốm tươi Hà Nội có màu xanh ngọc nhẹ pha chút vàng non, thường được gói cẩn thận trong lá sen. Khi mở ra, hương mùa cốm quyện cùng mùi lá sen thoang thoảng, mang đến cảm giác thanh khiết, tinh tế chỉ có thể tìm thấy ở mùa thu Hà thành.

1.3 Các mùa cốm Hà Nội

Ở Hà Nội, mùa cốm được làm theo hai vụ mỗi năm, trùng với mùa cấy lúa của người dân:

• Vụ Chiêm: Diễn ra từ tháng 2 đến tháng 4 âm lịch

• Vụ Mùa: Bắt đầu từ rằm tháng 7 đến hết tháng 10 âm lịch.

Nếu muốn tìm mua cốm Hà Nội chuẩn vị, bạn có thể ghé thăm những làng nghề nổi tiếng như làng Vòng, làng Mễ Trì. Đây là hai nơi lưu giữ tinh hoa mùa cốm truyền thống qua bao thế hệ.

2 Cốm Hà Nội có bao nhiêu loại?

Mùa cốm Hà Nội được chia thành nhiều loại, mỗi loại lại có cách thưởng thức và chế biến riêng, tạo nên nét phong phú đặc trưng của ẩm thực Tràng An:

• Cốm đầu mùa: Hạt mỏng, dẻo mềm và thơm ngát hương nếp non. Loại này ngon nhất khi ăn tươi trực tiếp hoặc thưởng thức cùng chuối tiêu chín.

• Cốm giữa mùa: Độ dẻo đạt mức vừa vặn. Mẻ cốm này thường được nghệ nhân dùng làm món chả cốm chiên giòn béo ngậy.

• Cốm cuối mùa: Hạt lúa già hơn nên mẩy và chắc. Cốm cuối mùa thích hợp để đồ xôi cốm hoặc nấu chè cốm thanh ngọt.

3 Một số món ngon làm từ cốm

Bước vào cốm Hà Nội, người dân sẽ dùng nó để chế biến thành nhiều món ngon khác nhau, mỗi món mang một hương vị đặc trưng riêng:

• Chè cốm: Món ăn nấu từ cốm cuối mùa kết hợp bột sắn dây sánh mịn và vài giọt nước hoa bưởi thanh mát.
• Bánh cốm: Thức quà cưới hỏi truyền thống. Lớp vỏ cốm Hà Nội dẻo mịn bọc lấy phần nhân đậu xanh nhuyễn, dừa nạo cùng mứt sen ngọt ngào.
• Chả cốm: Sự kết hợp giữa thịt nạc vai quết nhuyễn và cốm giữa mùa. Miếng chả được hấp chín rồi chiên vàng ươm thơm phức.
• Xôi cốm: Cốm già đồ chín trộn cùng hạt sen ninh nhừ và đường trắng, tạo vị ngọt bùi dịu nhẹ.

4 Gợi ý địa chỉ bán cốm ngon tại Hà Nội

Nếu như có dịp xách vali đến Hà Nội và bạn đang tìm kiếm địa chỉ mua cốm Hà Nội chất lượng, thì bạn nhớ hãy tham khảo 10 gợi ý của MIA.vn dưới đây.

Cốm làng Vòng bà Cận: Số 10 Trần Thái Tông, Quận Cầu Giấy. Cửa hàng nổi tiếng với hạt cốm xanh mượt được giã thủ công tỉ mỉ.

Cốm Vòng Huy Linh: Đường Trần Thái Tông, Phường Dịch Vọng Hậu, Quận Cầu Giấy. Sản phẩm gói trong lá sen tươi giữ độ ẩm tự nhiên.

Cốm Vòng cô Mận: Số 10 Trần Thái Tông, Quận Cầu Giấy. Thương hiệu lâu đời phục vụ đa dạng các món chế biến từ cốm.

Cốm mộc Lê Gia: Số 2 ngõ 59/130 Mễ Trì, Quận Nam Từ Liêm. Địa chỉ chuyên cung cấp cốm mộc truyền thống và cốm sấy khô.

Cốm Nguyên Ninh: Số 11 Hàng Than, Phường Nguyễn Trung Trực, Quận Ba Đình. Thương hiệu bánh cốm và cốm xào trứ danh phố cổ.
Cốm Bà Hoản: Số 36 ngõ 63 Xuân Thủy, Phường Dịch Vọng Hậu, Quận Cầu Giấy. Sản phẩm không chứa chất bảo quản, bọc hai lớp lá sen thanh khiết.

Cốm Thu Huệ: Số 16 Mễ Trì Thượng, Quận Nam Từ Liêm. Cốm giã tay thủ công, hỗ trợ hút chân không cho khách mua làm quà đi xa.

Cốm Việt: Làng cốm Mễ Trì Thượng, Quận Nam Từ Liêm. Sản phẩm làm mới mỗi ngày với mẫu mã đóng gói sang trọng.

Cốm Mễ Trì: Làng cốm Mễ Trì, Quận Nam Từ Liêm. Nơi lưu giữ bí quyết chế biến gia truyền dẻo bùi tự nhiên.
Cốm làng Vòng Tâm Tâm: Số 12/117 Thịnh Quang, Quận Đống Đa. Hạt cốm dẻo thơm mang vị ngọt thanh đúng chuẩn Tràng An.

5 Hướng dẫn cách chọn và bảo quản cốm Hà Nội

5.1 Cách chọn

Khi chọn mua cốm, nên ưu tiên những hạt dẹt, mỏng, dẻo mềm, có mùi thơm nhẹ và vị bùi thanh đặc trưng của nếp non. Để đảm bảo độ tươi ngon, bạn nên mua cốm vào buổi sáng sớm, khi cốm vừa mới giã xong. Tránh chọn loại có màu xanh quá đậm hoặc vàng úa vì cốm xanh non tự nhiên mới là loại ngon và chuẩn vị nhất.

5.2 Cách bảo quản

Khi đến mùa cốm, để bảo quản cốm tươi được lâu hơn, bạn nên cho cốm vào túi zip rồi hút chân không để loại bỏ toàn bộ không khí bên trong. Cách này giúp kéo dài thời gian sử dụng mà vẫn giữ được độ dẻo và hương thơm đặc trưng.

Khi dùng, chỉ nên lấy ra vừa đủ lượng cốm cần thiết, tránh để không khí hoặc vi khuẩn xâm nhập. Cốm nên bảo quản trong ngăn đá và trước khi ăn hãy chuyển xuống ngăn mát khoảng một đêm để rã đông tự nhiên, giữ nguyên hương vị thơm ngon ban đầu.

6 Giá bán cốm Hà Nội hiện nay bao nhiêu?

Trong năm, giá mùa cốm Hà Nội có sự thay đổi tùy theo từng vụ. Từ tháng 3 đến tháng 4 âm lịch, giá thường dao động khoảng 240.000 – 350.000 VNĐ/kg. Trong khi giai đoạn tháng 7 đến tháng 10 – mùa cốm rộ nhất, giá chỉ còn khoảng 200.000 – 300.000 VNĐ/kg. Sự chênh lệch giữa hai thời điểm chủ yếu do nguồn cung và nhu cầu thị trường.

Trung bình, cốm Hà Nội được bán với mức giá khoảng 250.000 VNĐ/kg. Ảnh minh họa: Báo Lao Động

Mùa thu có lẽ sẽ không trọn vẹn nếu thiếu đi hương cốm. Giữa nhịp sống hiện đại, mùa cốm Hà Nội vẫn giữ nguyên vẻ dung dị, tinh khiết, trở thành món quà mang đậm hồn đất Tràng An của mỗi bạn đọc khi xách vali MIA.vn đến thăm Hà Nội.