1 Nguồn gốc thú vị từ những chú ngựa thần
Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao người ta lại gọi những mảnh gỗ này là Ema không? Trong tiếng Nhật, "E" (絵) nghĩa là bức tranh, và "Ma" (馬) nghĩa là con ngựa. Hiểu một cách thô mộc, thẻ gỗ Ema chính là "bức tranh con ngựa".
Câu chuyện bắt đầu từ hàng ngàn năm trước. Người Nhật cổ tin rằng các vị thần thường cưỡi ngựa xuống trần gian. Vì thế, để tỏ lòng thành kính và cầu xin sự giúp đỡ, người dân thường tặng những con ngựa thật cho các đền thờ. Nhưng bạn biết đấy, việc tặng một con ngựa thật vô cùng tốn kém. Không phải ai cũng đủ tiềm lực tài chính, và chính các đền thờ cũng gặp khó khăn trong việc chăm sóc những "vị khách bốn chân" này.
Để giải quyết vấn đề, con người đã sáng tạo ra các giải pháp thay thế. Đầu tiên là những con ngựa bằng đất sét hoặc bằng gỗ chạm khắc. Dần dần, chúng được tối giản hóa thành những tấm bảng gỗ có vẽ hình con ngựa. Đó chính là sự ra đời của thẻ gỗ Ema. Giờ mỗi khi cầm trên tay một thẻ gỗ Ema, mình lại có cảm giác đang cầm cả một lịch sử thay đổi từ thực tế sang biểu tượng của lòng thành kính.
Viết những ước nguyện của bạn lên tấm thẻ gỗ Ema. Ảnh minh họa: Welcome to the world of Shrines and Temples.
2 Điểm đặc biệt của thẻ gỗ Ema
2.1 Viết lên hy vọng và gửi lời chào đến thần linh (Kami)
Việc viết thẻ gỗ Ema là một trải nghiệm cá nhân sâu sắc nhưng cũng mang tính cộng đồng mạnh mẽ. Người Nhật thường có thói quen này trong dịp Hatsumode, tức chuyến viếng thăm đền thờ đầu tiên của năm mới. Tuy nhiên, nếu bạn là một lữ khách đang lang thang trên đất Nhật, bạn có thể thực hiện nghi thức này bất cứ lúc nào tâm hồn bạn cần một điểm tựa.
Nội dung trên mỗi thẻ gỗ Ema phản ánh hơi thở của thời đại. Vào mùa thi cử, mình thấy những lời cầu nguyện vượt qua kỳ bách khoa hay đậu vào ngôi trường mơ ước chiếm ưu thế hơn. Khi đại dịch hay thiên tai đi qua, những lời cầu chúc sức khỏe và bình an lại tràn ngập. Có những người cầu tình duyên, có người cầu công việc hanh thông.
Cách thức cầu cũng vô cùng đơn giản. Bạn nào muốn chỉ cần trả một khoản phí nhỏ để nhận một chiếc thẻ gỗ Ema. Một mặt thường có sẵn hình vẽ, mặt còn lại để trống cho bạn thỏa sức viết lên tâm tư của mình. Sau khi hoàn thành, bạn treo nó lên giá gỗ trong khuôn viên đền. Hành động treo thẻ gỗ Ema lên cũng giống như việc bạn gửi đi một lá thư vào hòm thư của vũ trụ.
Bạn buông bỏ nỗi lo và đặt niềm tin vào những điều lớn lao hơn. Ảnh minh họa: Wally Gobetz/Flickr
2.2 Mỗi ngôi đền và một sứ mệnh riêng biệt
Điều khiến mình thích thú nhất là mỗi đền thờ ở Nhật lại giống như một "chuyên gia" trong một lĩnh vực cụ thể. Và các thẻ gỗ Ema ở đó cũng phản ánh điều này.
Nếu bạn là một sĩ tử đang lo lắng về điểm số, hãy tìm đến Kitano Tenmangu ở Kyoto. Nơi đây thờ vị thần của học vấn và bạn sẽ thấy hàng ngàn thẻ gỗ Ema xếp lớp như những chồng sách, mang theo ước mơ của biết bao học sinh. Trong khi đó, những người làm kinh doanh lại đổ xô về Fushimi Inari Taisha. Những chiếc thẻ gỗ Ema ở đây thường gắn liền với hình ảnh chú cáo và lời cầu mong cho sự phát đạt, thịnh vượng.
Đền Kitano Tenmangu là điểm đến cho các sĩ tử. Ảnh minh họa: KATSURA Roen
Ở Osaka, đền Sumiyoshi Taisha lại nổi tiếng là nơi che chở cho những chuyến đi bình an và cầu mong mẹ tròn con vuông. Còn nếu bạn đang tìm kiếm một nửa của mình, Kasuga Taisha ở Nara là điểm đến không thể bỏ qua. Những thẻ gỗ Ema tại mỗi nơi đều mang một năng lượng riêng, kết nối mật thiết với vị thần Kami cai quản vùng đất đó.
Hai người phụ nữ đang cầu nguyện tại đền Dazaifu Tenmangu, Fukuoka. Ảnh minh họa: FB Richard Chia
2.3 Sự đa dạng trong hình dáng và biểu tượng
Theo thời gian, thẻ gỗ Ema không còn bó hẹp trong hình vẽ con ngựa đơn điệu. Chúng trở nên sống động và phong phú hơn bao giờ hết. Bạn có thể bắt gặp những thẻ gỗ Ema hình trái tim rực rỡ tượng trưng cho tình yêu. Có những thẻ mang hình linh vật của năm theo mười hai con giáp trong văn hóa Nhật Bản như rồng, hổ hay thỏ.
Thậm chí, mình thấy hình dáng của chiếc thẻ gỗ Ema còn thay đổi để phù hợp với mục đích cầu nguyện. Có những chiếc hình ngôi nhà, hình những cuốn sách hay hình những con vật biểu tượng của đền thờ. Sự đa dạng này không làm mất đi tính thiêng liêng mà ngược lại, nó khiến truyền thống trở nên gần gũi và thú vị hơn đối với thế hệ trẻ và du khách quốc tế. Việc lựa chọn một chiếc thẻ gỗ Ema có hình dáng mình yêu thích cũng là một phần niềm vui trong chuyến hành trình tâm linh.
Có nhiều loại hình dạng thẻ khác nhau. Ảnh minh họa: LearnJapan
2.4 Cách thức gửi gắm ước nguyện
Có một chi tiết rất hay mà mình muốn chia sẻ với bạn. Ở Nhật, bạn không dùng từ "mua" đối với thẻ gỗ Ema. Thay vào đó, bạn đưa một khoản tiền công đức cho nhà chùa hoặc đền thờ.
Thông thường, số tiền này dao động từ 500 đến 1000 Yên. Sau khi đóng góp, bạn sẽ nhận được một chiếc thẻ gỗ Ema. Đây là cách bạn thể hiện lòng thành đối với vị thần cai quản nơi đó. Bạn nhận lấy tấm gỗ, viết điều ước, và gửi lại cho thần linh.
3 Thời điểm lý tưởng để viết thẻ gỗ Ema
Thời điểm truyền thống nhất là vào dịp Hatsumode. Đây là lần viếng thăm đền chùa đầu tiên của năm mới. Người Nhật tin rằng viết điều ước lúc này sẽ giúp cả năm hanh thông. Nhưng thực tế, bạn có thể viết thẻ gỗ Ema bất cứ lúc nào bạn cần sự trợ giúp từ tâm linh, chẳng hạn như:
- Trước khi bước vào những kỳ thi đại học căng thẳng.
- Khi có người thân trong gia đình lâm bệnh.
- Khi bạn đang nỗ lực tìm kiếm một công việc mới.
Chỉ cần tâm bạn thành kính, bất cứ lúc nào cũng là thời điểm phù hợp để gửi gắm lời cầu nguyện qua chiếc thẻ gỗ Ema. Ảnh minh họa: Daisei Iketani (池谷 大星)
4 Học cách viết điều ước chuẩn phong cách Nhật
Nếu bạn muốn thử thách bản thân một chút, hãy thử viết điều ước bằng tiếng Nhật. Nếu bạn không muốn viết cả câu dài, bạn có thể sử dụng các từ ghép bốn chữ Hán (Yojijukugo). Đây là cách viết súc tích nhưng đầy uy lực:
- Mubyō-sokusai (無病息災): Cầu mong sức khỏe tốt, không bệnh tật.
- Gōkaku-kigan (合格祈願): Cầu mong thi đỗ.
- Shūshoku-kigan (就職祈願): Cầu mong tìm được việc làm.
- Renai-jōju (恋愛成就): Cầu mong tình duyên viên mãn.
- Senkyaku-banrai (千客万来): Cầu cho khách đến nườm nượp, kinh doanh tốt.
- Ikkaku-senkin (一攫千金): Cầu mong giàu có nhanh chóng.
- Katei-enman (家庭円満): Cầu mong gia đình ấm êm, hòa thuận.
- Anzan-kigan (安産祈願): Cầu mong mẹ tròn con vuông, sinh nở dễ dàng.
Sau khi viết xong tấm thẻ gỗ sẽ được treo lên. Ảnh minh họa: 古社旅と神話の地図
Để có thể đặt chân đến những ngôi đền cổ ở Kyoto hay Tokyo và tự tay viết lên chiếc thẻ gỗ Ema, bạn cần một kế hoạch di chuyển chu đáo. Việc mang theo quá nhiều đồ đạc lỉnh kỉnh có thể khiến bạn mệt mỏi và làm mất đi sự tĩnh lặng cần có khi thăm đền. Đừng để một chiếc vali cũ kỹ hay nặng nề làm cản bước chân khám phá của bạn nhé. Tại MIA.vn, mình đã tìm thấy những dòng vali không chỉ có thiết kế thời thượng mà còn cực kỳ bền bỉ cho cả một hành trình dài.







