Fika, nét văn hóa café Thụy Điển ai cũng nên thử một lần

1 Fika là gì mà khiến cả một đất nước say mê đến vậy?

Nghe qua tưởng chừng fika chỉ là giờ giải lao với tách cà phê và vài chiếc bánh ngọt, nhưng thực chất ý nghĩa của nó sâu sắc hơn nhiều. Với người Thụy Điển, fika là khoảnh khắc để dừng lại, kết nối và nạp lại năng lượng giữa guồng quay bận rộn.

Một điểm đặc biệt của từ này là nó vừa là danh từ vừa là động từ trong tiếng Thụy Điển. Bạn có thể "có một buổi fika" hoặc đơn giản là "đi fika", và bất kỳ ai nghe được cũng hiểu ngay bạn đang nói đến điều gì. Buổi fika có thể diễn ra vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, thường đi kèm cà phê pha tươi và một món tráng miệng, trong đó bánh quế quế quy cinnamon bun là lựa chọn phổ biến nhất. 

Nhiều người còn xem đây là kiểu hẹn hò nhẹ nhàng, thoải mái hơn hẳn việc rủ nhau đi ăn tối. Dù đôi lúc người ta cũng tự thưởng cho mình một buổi fika một mình trong yên tĩnh, nhưng nhìn chung đây vẫn được xem là một nghi thức mang tính cộng đồng.

2 Hành trình đến Thụy Điển và những nét đẹp trong nếp sống bản địa

Để bắt đầu giấc mơ khám phá Bắc Âu, mình đã cất cánh từ Việt Nam với hai lựa chọn điểm đi phổ biến là Hà Nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh. Hành trình di chuyển này cần tối thiểu khoảng 16 tiếng đồng hồ bay. Du khách chắc chắn sẽ phải quá cảnh tại một quốc gia thứ ba trước khi hạ cánh xuống thủ đô của Thụy Điển. Mức giá vé máy bay một chiều thấp nhất hiện nay dao động khoảng 10.000.000 VNĐ tùy thuộc vào từng hãng hàng không và thời điểm đặt vé.

Khi sinh hoạt thực tế tại đây, mình nhận ra người dân xứ sở này sở hữu những nét cá tính vô cùng văn minh. Họ đặc biệt tôn trọng kỷ cương qua văn hóa xếp hàng ở mọi nơi công cộng. Đồng thời, người bản địa cũng là những người tràn đầy năng lượng khi sở hữu một văn hóa lễ hội rực rỡ. 

3 Điểm đặc sắc của fika

3.1 Nguồn gốc lịch sử và cách gọi tên độc đáo của người Thụy Điển

Khái niệm này rất đặc biệt vì nó vừa đóng vai trò là một danh từ vừa là một động từ trong giao tiếp hàng ngày. Người Thụy Điển thường rủ nhau đi nghỉ bằng cụm từ ta en fika và bất kỳ ai cũng hiểu ngay ý nghĩa của lời mời đó. Thuật ngữ này được các nhà nghiên cứu tin rằng là cách viết đảo ngữ của từ kaffi, vốn là cách viết cũ của từ cà phê trong tiếng Thụy Điển cổ.

Vào thế kỷ mười thế tám, khi hạt cà phê mới được du nhập vào quốc gia này, bản thân thức uống này chính là cốt lõi của buổi gặp mặt. Trải qua thời gian dài phát triển, sự xuất hiện rầm rộ của các tiệm bánh ngọt vào thế kỷ mười chín đã định hình rõ nét thói quen thưởng thức đồ uống kèm bánh ngọt cùng bạn bè như hiện tại.

3.2 Triết lý sống chậm và sự giao thoa văn hóa đặc biệt

Trong ngôn ngữ bản địa, khái niệm fika hiểu một cách nôm na nhất chính là uống cà phê. Thế nhưng hành động này không dừng lại ở việc bạn cầm một chiếc cốc giấy rồi vừa đi bộ vội vã vừa uống cho xong bữa.

Nhiều du khách nước ngoài khi đến đây đều có chung nhận xét rằng nét văn hóa này mang một bản sắc rất riêng biệt. Lối sống này không hề vội vàng theo kiểu tàu nhanh của người Mỹ. Nó cũng không quá cầu kỳ hay chiếm nhiều thời gian giống như nghệ thuật trà đạo của người Nhật Bản. Đây chính là sự kết hợp và giao thoa hoàn hảo giữa hai trường phái thưởng thức đồ uống kể trên. Nó đơn giản là một phần thiết yếu, một nếp sống không thể nào thiếu trong dòng chảy sinh hoạt thường nhật. 

4 Cách người bản địa kết nối không gian tại các fika café

Bản chất của hoạt động này là việc mỗi cá nhân tự dành ra một khoảng thời gian ngắn để nghỉ ngơi và thư giãn trong ngày. Tại các văn phòng làm việc, các đồng nghiệp sẽ tạm gác lại sổ sách để tụ tập cùng nhau. Họ vừa nhâm nhi những tách đồ uống ấm áp, vừa trò chuyện vui vẻ để gắn kết tình cảm đồng nghiệp. Khi bước ra ngoài đường phố, thói quen này lại biến thành một cái cớ dễ thương để bạn bè thân thiết có cơ hội gặp gỡ.

Ngày nay, không gian của nếp sống này đã được mở rộng một cách linh hoạt. Đồ uống phục vụ không còn bó hẹp trong những hạt cà phê rang xay. Khi trải nghiệm văn hóa fika, mình khuyên bạn nên gọi thêm các món bánh ngọt truyền thống để cảm nhận trọn vẹn hương vị. Sự kết hợp giữa đồ uống với bánh bạch đậu khấu, bánh yến mạch ngọt ngào hay bánh quy chocolate thơm lừng luôn mang lại ấn tượng mạnh mẽ. Ngoài ra, các loại bánh mì, bánh hạnh nhân và bánh sandwich nhẹ nhàng cũng là những người bạn đồng hành xuất sắc, giúp đại diện trọn vẹn cho lối sống tinh tế của cả một quốc gia.

5 Nghệ thuật làm bánh và năm thức quà ngọt ngào kinh điển

Người Thụy Điển nổi tiếng là những người yêu thích đồ ngọt. Điều này đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của các tiệm bánh ngọt cao cấp trên khắp đất nước. Khi trải nghiệm văn hóa fika, mình nhận ra hành trình này sẽ không bao giờ trọn vẹn nếu thiếu đi những chiếc bánh truyền thống thơm ngon.

5.1 Bánh cuộn quế (kanelbulle)

Đầu tiên phải kể đến bánh cuộn quế kanelbulle. Đây là biểu tượng ẩm thực quốc gia với hình dáng xoắn ốc đặc trưng, dậy mùi quế thơm nồng và phủ một lớp đường hạt giòn rụm bên trên. Nếu không thích vị quá ngọt, bạn hãy thử phiên bản bánh mì bạch đậu khấu thơm phức, vốn được xem là một lựa chọn mang tính trưởng thành hơn.

5.2 Bánh công chúa (prinsesstårta)

Tiếp theo là bánh công chúa prinsesstårta, chiếc bánh kem hình mái vòm mang tính biểu tượng cao của đất nước Thụy Điển. Cấu trúc bánh gồm các lớp bông lan mềm mại xen kẽ kem bánh ngọt hương vanilla, mứt quả mâm xôi chua ngọt cùng lớp kem tươi đánh bông béo ngậy.

5.3 Bánh cầu chocolate (chokladboll)

Bên cạnh đó, bánh cầu chocolate chokladboll lại là món quà hoài niệm không cần qua công đoạn nướng. Món bánh này được nhào trộn từ yến mạch, bơ, ca cao, một chút cà phê cùng đường cát, sau đó lăn đều qua vụn dừa khô hoặc đường hạt.

5.4 Bánh chocolate chảy (kladdkaka)

Nếu yêu thích hương vị đậm đà, bạn không nên bỏ qua bánh chocolate chảy kladdkaka với kết cấu đặc và dẻo quánh đặc trưng đúng như tên gọi của nó. Món ăn này ngon nhất khi được dùng lúc còn ấm áp kèm kem tươi đánh bông hoặc kem vanilla.

5.5 Bảy loại bánh quy (sju sorters kakor)

Cuối cùng là truyền thống phục vụ bảy loại bánh quy sju sorters kakor có gốc rễ sâu dày từ cuối thế kỷ mười chín. Người bản xứ quan niệm số bảy là con số lý tưởng nhất cho các buổi gặp mặt thân mật. Việc chuẩn bị ít hơn bảy loại bánh quy sẽ bị coi là keo kiệt, trong khi bày ra nhiều hơn lại mang tiếng khoe khoang.

6 Cẩm nang trải nghiệm và những tọa độ lý tưởng để sống chậm

Nghi thức này không có những quy định quá khắt khe, nhưng mình đã đúc kết được một vài nguyên tắc nhỏ giúp bạn dễ dàng hòa nhập như một người bản xứ thực thụ. Yếu tố quan trọng nhất là bạn không được vội vã. Bạn cần sống chậm lại và dành ra một khoảng nghỉ thực sự cho bản thân. Hãy chủ động cất điện thoại vào túi để tập trung hoàn toàn vào cuộc trò chuyện và tận hưởng khoảnh khắc hiện tại.

Bạn có thể trải nghiệm điều này tại bất kỳ đâu bạn muốn, từ văn phòng làm việc, nhà riêng cho đến một không gian mở ngoài thiên nhiên hoang sơ. Tại thủ đô Stockholm, mình đã tìm thấy những tiệm bánh cổ kính vô cùng ấm cúng ẩn mình trong các con ngõ nhỏ. Nếu ghé thăm Gothenburg, bạn sẽ được thưởng thức những hương vị địa phương đặc trưng được người dân vô cùng yêu thích. Trong khi đó, các quán fika café và quầy bar cà phê hiện đại tại thành phố Malmö lại mang một sắc màu năng động và tươi mới.

Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch Bắc Âu để tận hưởng trọn vẹn văn hóa fika, một chiếc vali gọn nhẹ, bền bỉ sẽ là người bạn đồng hành lý tưởng, nhất là khi lịch trình của bạn có thể trải dài qua nhiều thành phố như Stockholm, Gothenburg hay Malmö. Bạn có thể tham khảo các mẫu vali đa dạng kiểu dáng, chất lượng bền tại MIA.vn, phù hợp cho cả những chuyến đi ngắn ngày lẫn hành trình khám phá châu Âu dài hơi.