1 Các loại bánh Huế mặn dân dã, gắn liền đời sống thường ngày
Phần lớn du khách lần đầu đến Huế đều bắt đầu hành trình ẩm thực bằng nhóm bánh mặn này. Chúng xuất hiện ở khắp các gánh hàng rong, chợ Đông Ba cho đến những quán ăn lâu đời trong thành phố.
1.1 Bánh nậm Huế
Bánh nậm được làm từ bột gạo tráng mỏng, gói trong lá dong hoặc lá chuối rồi hấp chín. Nhân bánh là tôm giã nhuyễn xào cùng gia vị, tạo vị ngọt thanh hòa cùng độ dẻo mềm của lớp bột. Khi ăn, thực khách rưới thêm nước mắm cay ngọt và có thể ăn kèm chả tôm để tăng độ đậm đà. Đây là món bánh Huế phổ biến, dễ tìm từ gánh hàng rong đến nhà hàng sang trọng.
Bánh nậm Huế làm từ bột gạo tráng mỏng, với nhân tôm giã nhuyễn và ăn kèm nước mắm chua ngọt. Ảnh minh hoạ: Vinwonders
1.2 Bánh khoái Huế
Nhiều người gọi bánh khoái là "bánh xèo phiên bản Huế" vì hình thức có nét tương đồng. Vỏ bánh dày và giòn hơn bánh xèo miền Nam, nhân gồm tôm, thịt nạc, gan heo và giá đỗ. Điểm làm nên khác biệt chính là nước chấm, bao gồm hỗn hợp đậu phộng giã nhuyễn, mè rang hòa cùng tương đậu nành, mang đến vị béo bùi đặc trưng.
Bánh khoái Huế dày và giòn hơn bánh xèo miền Nam. Ảnh minh hoạ: Vinpearl
1.3 Bánh bột lọc Huế
Bánh bột lọc đã có mặt khắp cả nước, nhưng phiên bản gốc ở Huế vẫn được xem là chuẩn vị nhất. Lớp bột năng trong suốt, dai sần sật, bọc lấy nhân tôm đỏ gạch và thịt ba chỉ thái nhỏ bên trong. Bánh có hai kiểu gói: gói lá chuối hấp chín thơm mùi lá, hoặc trần trong nước sôi rồi để trần không lá. Khi ăn, thực khách thường chấm cùng nước mắm ớt cay đăng tăng thêm hương vị.
1.4 Bánh ép Huế
Bánh ép là món bánh Huế ăn vặt được giới trẻ đặc biệt yêu thích, khởi nguồn từ vùng biển Thuận An. Bột lọc viên sẵn cùng thịt heo, trứng cút và hành lá được ép giữa hai tấm khuôn gang nóng đỏ lửa trong vài giây. Người nào thích ăn dẻo thì ép nhanh, người nào thích giòn thì yêu cầu ép lâu hơn một chút. Bánh cuốn cùng rau sống, chấm nước mắm chua ngọt, tạo cảm giác vừa béo vừa giòn rất lạ miệng.
Bánh ép Huế là món ăn vặt có thể tuỳ chỉnh độ mềm, giòn theo khẩu vị người ăn. Ảnh minh hoạ: Dacsankinhdo
1.5 Bánh sắn Huế
So với các loại bánh Huế kể trên, bánh sắn ít được du khách biết đến hơn nhưng lại là món ăn quen thuộc của người bản địa. Bột sắn được gói trong lá chuối rồi hấp chín, chia làm hai loại nhân mặn và ngọt.
Bánh sắn mặn có nhân đậu xanh trộn mỡ hành, cay nhẹ vị tiêu. Bánh sắn ngọt thì trộn đường vào bột, ăn cùng chuối hoặc đậu xanh. Vị bùi bùi, dẻo dẻo của bánh sắn khiến ai từng thử cũng khó quên.
2 Bánh Huế ăn vặt, ăn xế quen thuộc mỗi buổi chiều
Không chỉ có bánh Huế mặn cầu kỳ, người dân nơi đây còn có cả một danh sách bánh ăn xế nhẹ nhàng, giá bình dân nhưng hương vị chẳng hề đơn giản.
2.1 Bánh ram ít Huế
Bánh ram ít là sự kết hợp độc đáo giữa hai loại bánh: phần ram chiên giòn phía dưới và phần bánh ít nếp trắng tròn phía trên. Nhân bánh gồm tôm, thịt và mộc nhĩ băm nhỏ, tạo vị mặn đậm đà. Cắn một miếng, thực khách có thể cảm nhận rõ độ giòn tan của ram hòa cùng độ dẻo dai của bột nếp. Đây từng là món bánh được dâng lên vua chúa triều Nguyễn trong lịch sử.
Bánh ram ít là sự kết hợp giữa phần ram chiên giòn phía dưới và phần bánh ít nếp trắng tròn phía trên. Ảnh minh hoạ: Vnexpress
2.2 Bánh bèo Huế
Bánh bèo Huế được đúc trong những chiếc chén nhỏ xinh, lớp bột mỏng, trắng ngần, mềm mịn. Bên trên phủ tôm cháy giã nhuyễn, tóp mỡ giòn rụm, hành phi thơm lừng, sau đó rưới nước mắm ớt chua ngọt. Đây là món bánh xuất hiện phổ biến trong bữa ăn thường ngày lẫn dịp lễ Tết, hội hè của người dân cố đô.
Bánh bèo Huế rưới nước mắm ớt chua ngọt khiến ai cũng khó lòng cưỡng lại. Ảnh minh hoạ: Tico Travel
2.3 Bánh ướt Huế
Bánh ướt Huế được làm từ bột gạo pha bột năng theo tỷ lệ riêng, tráng mỏng rồi hấp chín. Điểm khác biệt so với bánh cuốn miền Bắc là cách ăn kèm: bánh ướt Huế thường cuốn cùng thịt heo nướng hoặc tôm chua, chấm nước mắm chua ngọt đậm vị. Một số quán còn biến tấu cho món bánh Huế này thêm bánh ướt tôm cháy, bánh ướt thịt nướng để đa dạng khẩu vị.
2.4 Bánh đúc Huế
Bánh đúc Huế được làm chỉ từ những nguyên liệu giản dị như bột gạo, tôm khô, nhưng lại có hai phiên bản thú vị.
Bánh đúc mắm nêm màu trắng, ăn cùng mắm nêm cay mặn, bán quanh năm ở các khu chợ. Bánh đúc mật có màu xanh lá, ăn cùng nước mật ngọt thanh, chỉ xuất hiện vào dịp đầu năm mới. Cách chấm khác lạ này chính là điều khiến bánh đúc Huế không thể nhầm lẫn với bánh đúc vùng miền khác.
Bánh đúc màu xanh lá ăn kèm mật ngọt thanh. Ảnh minh hoạ: Kenh14
2.5 Bánh khọt Huế
Bánh khọt có kích thước nhỏ nhắn, vỏ ngoài giòn vàng ươm, bên trong nhân tôm ngọt cùng lớp mỡ hành béo ngậy phía trên. Khi ăn, thực khách dùng rau xà lách hoặc cải cuốn bánh cùng rau sống, chấm nước mắm tỏi ớt chua ngọt. Đây là món bánh Huế lý tưởng cho bữa xế chiều nhẹ nhàng, không quá no nhưng vẫn đủ đậm đà.
3 Bánh Huế cung đình, gắn liền dịp lễ Tết
Một nhánh khác của bánh Huế mang đậm dấu ấn cung đình triều Nguyễn, thường xuất hiện trong mâm cỗ ngày Tết hoặc các dịp trọng đại.
3.1 Bánh in Huế
Bánh in, còn gọi là bánh cộ hay bánh ngũ sắc, từng là món bánh được dâng lên vua chúa triều Nguyễn. Quy trình làm bánh Huế truyền thống khá công phu, trải qua khoảng 10 công đoạn tỉ mỉ, sử dụng loại đậu xanh thượng hạng để tạo mùi thơm đặc trưng. Bánh in đậu xanh chữ Thọ là loại phổ biến nhất, thường được người Huế dâng cúng tổ tiên vào dịp Tết.
Bánh in Huế là món bánh được dâng lên vua chúa triều Nguyễn ngày xưa. Ảnh minh hoạ: Lá Quê
3.2 Bánh phu thê Huế
Bánh phu thê, hay còn gọi bánh su sê, mang ý nghĩa biểu tượng cho lời chúc phúc trăm năm hạnh phúc, nên thường xuất hiện trong lễ cưới hỏi. Bột bánh làm từ bột lọc, trong suốt, dai sần sật, nhìn rõ nhân đậu xanh và sợi dừa trắng bên trong. Bánh được gói cẩn thận trong hộp lá dứa hoặc lá dừa, vừa đẹp mắt vừa tiện mang đi làm quà.
Bánh phu thê Huế mang ý nghĩa biểu tượng cho lời chúc phúc trăm năm hạnh phúc. Ảnh minh hoạ: Tierra
3.3 Bánh thuẫn Huế
Bánh thuẫn chỉ xuất hiện vào dịp lễ Tết của người Huế, mang hình dáng như hoa mai nở, tượng trưng cho lời chúc năm mới may mắn, thịnh vượng. Bột bánh làm từ bột bình tinh hoặc bột nếp pha bột tẻ, có phần khô và bở hơn bánh bông lan thông thường. Khi ăn, bạn có thể nhâm nhi cùng tách trà nóng trong tiết trời se lạnh.
3.4 Bánh bó mứt
Bánh bó mứt là một trong các loại bánh Huế dân dã thường xuất hiện vào dịp Tết, được làm bằng cách trộn bột với các loại mứt gừng, mứt quất rồi ép chặt thành khối vuông hoặc tròn. Hương gừng ấm nồng hòa cùng vị chua nhẹ của mứt quất tạo nên món bánh vừa lạ miệng vừa mang lại cảm giác ấm bụng ngày Tết. Đây là loại bánh mộc mạc, cách làm đơn giản nhưng gói trọn hương vị quê nhà.
Bánh bó mứt thường xuất hiện vào dịp Tết truyền thống. Ảnh minh hoạ: Báo Thanh Niên
3.5 Bánh tế điều
Bánh tế điều là một trong những loại bánh thường được các gia đình gốc cố đô gìn giữ qua nhiều thế hệ. So với các loại bánh in hay bánh thuẫn, bánh tế điều ngày nay khá hiếm gặp ở các quán bán lẻ và chủ yếu được làm thủ công tại gia trong dịp lễ trọng. Nếu có dịp trò chuyện với người Huế lớn tuổi, bạn sẽ hiểu thêm về cách chế biến cũng như ý nghĩa của món bánh mang đậm chất hoài niệm này.
4 Bánh Huế làm quà, tạo hình tinh xảo
Nhóm bánh Huế cuối cùng thiên về tính thẩm mỹ, thường được mua làm quà tặng sau chuyến du lịch Huế nhờ hình thức bắt mắt và có thể bảo quản lâu hơn.
4.1 Bánh đậu xanh trái cây
Bánh đậu xanh trái cây được xem là loại bánh Huế "quý tộc" thời xưa, gây ấn tượng ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nhân đậu xanh được nặn thành hình trái cây thu nhỏ như cam, mận, xoài, khế, sau đó bọc một lớp rau câu mỏng bên ngoài để tạo độ bóng tự nhiên. Quá trình tạo hình đòi hỏi sự khéo léo, tinh tế của người thợ. Và với giá bán khá bình dân nên rất được lòng du khách ưu ái mua làm quà.
Bánh đậu xanh trái cây được làm từ các nghệ nhân tỉ mỉ, khéo léo. Ảnh minh hoạ: KKday
4.2 Bánh kẹp Huế
Bánh kẹp là món ăn đường phố quen thuộc với giới trẻ Huế, gồm lớp bánh tráng dừa cuốn cùng pate, bò khô, hành lá. So với bánh tráng nướng của các vùng khác, phần bánh tráng dừa trong bánh kẹp Huế bùi và thơm hơn hẳn. Nước mắm chua ngọt chấm kèm chính là điểm nhấn giúp món ăn vặt này "gây nghiện" với nhiều thực khách.
4.3 Bánh ít Huế
Bánh ít có phần nhân khá giống bánh bột lọc, nhưng lớp vỏ làm từ bột nếp nên dày và dai hơn hẳn. Bánh được gói trong lá chuối rồi đem luộc chín, khi ăn có độ mềm dẻo và đậm đà đặc trưng. Vị dẻo của bột hòa cùng vị tươi ngọt của tôm là điều khiến nhiều du khách nhớ mãi sau lần đầu thưởng thức.
Bánh ít Huế có lớp vỏ làm từ bột nếp nên dày và dai hơn. Ảnh minh hoạ: Mường Thanh
4.4 Bánh sen cuộn
Bánh sen cuộn, hay còn được người xưa gọi là bánh sen chấy, làm từ hạt sen nấu chín, nhào cùng đường rồi láng thành lớp mỏng. Sau khi nướng sơ, lớp bột sen được cuộn tròn lại và cất trong hũ kín để dùng dần. Vị ngọt thanh, thơm bùi của hạt sen Huế, đặc biệt là sen hồ Tịnh Tâm, khiến món bánh Huế này mang đậm nét tinh tế của ẩm thực cung đình.
Bánh sen cuộn có thể nhâm nhi cùng trà để cảm nhận được hết nét tinh tế của ẩm thực cung đình. Ảnh minh hoạ: Báo Thanh Niên
4.5 Bánh dứa
Bánh dứa là loại bánh ngọt sử dụng hương và vị dứa (thơm) làm điểm nhấn, thường có lớp vỏ mềm xốp bên ngoài và nhân mứt dứa chua ngọt bên trong. Đây là một trong những biến tấu bánh ngọt của người Huế, phù hợp để nhâm nhi cùng trà chiều hoặc mua làm quà tặng nhờ hương thơm dễ chịu.
Từ bánh nậm, bánh bèo dân dã đến bánh in, bánh phu thê từng dâng lên vua chúa, mỗi loại bánh Huế đều mang một câu chuyện và hương vị riêng. Sự đa dạng ấy chính là lý do khiến nhiều người kéo vali quay lại Huế nhiều lần vẫn chưa thể nếm hết trọn vẹn 20 loại bánh kể trên.







